woensdag 10 juni 2015

Het kost een duit, maar dan heb je ook wat.

Binnen een maand gaat er weer een grote stap voor de mensheid gezet worden, maar de media heeft het blijkbaar nog niet door. Dus kondig ik het bij deze aan: voor de eerste keer zal een ruimtesonde de dwergplaneet Pluto van dichtbij gaan bekijken!
By Johns Hopkins University Applied Physics Laboratory/Southwest Research Institute [Public domain], via Wikimedia Commons

Ik gok dat de meeste lezers geen ruimtevaartfans zijn, dus zal ik vertellen waarom dit zo'n belangrijke stap is.

wat gaat deze ruimtesonde doen?


Deze missie heet "New Horizons" en gaat ons veel leren over hoe Pluto ontstaan is: is Pluto zelfstandig uit stof ontstaan, of is ze een verdwaalde maan van Neptunus?
Door hemellichamen van het hele zonnestelsel te vergelijken kan steeds beter begrepen worden hoe het zonnestelsel ontstaan is, en waarom wij op deze aardkloot zijn ontstaan. En wat is er nu interessanter dan te weten hoe wij zijn ontstaan?
Het bijzondere aan Pluto is, dat ze -net als de aarde- een relatief grote maan heeft, genaamd Charon.
Onze maan is voor heel veel dingen belangrijk, zoals voor getijden en voor het stabiel houden van de aardas.
Het is daarom erg interessant wat het effect is van een andere grote maan bij een (dwerg)planeet. Bij Pluto is de situatie wel wat extremer dan bij de aarde: terwijl de aarde 4 keer zo groot is als de maan, is Pluto slechts 2 keer zo groot als Charon! Het plaatje hieronder geeft een idee van de grootte van Pluto en Charon:
Door Jcpag2012 [CC BY-SA 4.0 (http://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0)], via Wikimedia Commons
Er is nog een verschil: bij ons is altijd dezelfde kant van de maan naar ons gericht, maar bij Pluto en Charon zijn ze beide met dezelfde kant naar elkaar gericht! Kan je het voorstellen, dat onze maan altijd op dezelfde plek aan de hemel staat, en dat mensen in Australiƫ nog nooit de maan gezien hebben? Klinkt gek, maar op Pluto is het heel normaal. Trouwens, Pluto heeft nog vier rotsblokjes rondvliegen (Nix, Hydra, Kerberos en Styx), dus eigenlijk heeft hij 5 manen.
Wat Pluto ook interessant maakt, is dat Pluto niet in een cirkel om de zon draait, maar in een ellips. Op dit moment staat Pluto relatief dichtbij de zon, maar de komende jaren zal ze steeds verder weg bewegen. Als er op Pluto een atmosfeer of iets vloeibaars is, dan is de kans groot dat dit de komende jaren weer zal gaan bevriezen.
Na de missie zal de sonde op zoek gaan naar andere interessante objecten. Ondertussen zijn er al honderden rotsblokken gevonden die verder weg staan dan Pluto, dus er is keuze genoeg.

Maar zo'n missie kost toch een fortuin? Kunnen we dit geld niet beter aan iets nuttigs besteden?
De kosten van de volledige missie zal ongeveer $650miljoen zijn. Veel mensen zullen dit geldverspilling vinden. En ook milieuvervuiling: de sonde heeft 10 kg Plutonium (leuke woordspeling) aan boord voor de energievoorziening, want zonnepanelen hebben weinig zin als je
zover van de zon bent. Verder kostte het zo'n slordige 400 ton aan brandstof om dat ding in de ruimte te krijgen.
Van de andere kant: deze sonde kost net zo veel als 8 JSF's, en kost net zoveel brandstof als 5 minuten ochtendspits in Nederland. Doe mij dan maar dit ruimteonderzoek!

Pluto, dat is toch geen planeet meer?
Sinds 2000 zijn er talloze hemellichamen ontdekt die verder weg dan Neptunus staan. Daarom moest er een nieuwe definitie worden bedacht wat een planeet is, anders zouden we elke rotsblok rond de zon een planeet moeten noemen. Volgens de nieuwe definitie is het verschil tussen een planeet en dwergplaneet dat een planeet "zijn baan heeft schoongeveegd". Dit betekent dat er geen andere (grotere) planeten in de buurt mogen staan. Aangezien Pluto de baan van Neptunus kruist, is Pluto gediskwalificeerd. Maar dat maakt Pluto niet minder interessant!

Meer weten?
Is je interesse gewekt? De zonde bevindt zich momenteel op ongeveer 40 miljoen kilometer van Pluto, grofweg een kwart van de afstand zon-Aarde (Pluto staat zelf 40 keer zover van de zon als de Aarde!). Nu al stuurt de sonde betere foto's dan ooit door mensencamera gemaakt, ook beter dan de Hubble space telescope.
Voor het meest recente nieuws, zie Nasa. Op deze site is het ook mogelijk om namen voor te stellen voor nieuwe gebergtes, kraters en werelddelen die mogelijk ontdekt gaan worden. Dus als je vereeuwigd wil worden op deze verre wereld, dan is dit je kans!

De meest recente foto's worden dagelijks hier gepost.

4 opmerkingen:

  1. Leuke trigger, vroeger wist ik niet anders dan dat Pluto de verst afstaande kleinste planeet was. Nu maken we er foto's van, over tig jaar gaan we er op bezoek. Strange, toch te vroeg geboren of gaan we het ooit beleven? Van Pluto naar plutonium en op welke bandbreedte zit Pluto, is er leven op Pluto?

    BeantwoordenVerwijderen
  2. Je zegt dat Pluto en Neptunus elkaar kruisen. Is er een kans dat ze elkaar raken?

    BeantwoordenVerwijderen
    Reacties
    1. Nee, als je het zonnestelsel van bovenaf bekijkt, dan lijkt het alsof de banen elkaar snijden. Maar als je van de zijkant kijkt, dan zie je dat alle planeten min of meer in hetzelfde vlak bewegen, maar de baan van Pluto maakt een hoek van 17graden met de rest. Google maar eens op "baan pluto".

      Verwijderen
  3. http://www.nu.nl/wetenschap/4087849/pluto-groter-dan-werd-aangenomen.html

    BeantwoordenVerwijderen