maandag 9 november 2020

Passief tuinieren

De laatste jaren probeer ik steeds meer passief te tuinieren. Hiermee bedoel ik dat ik de natuur zoveel mogelijk de vrije loop laat, en dat ik alleen ingrijp als iets te dominant gaat worden. Het voordeel van deze aanpak is dat planten nu zelf hun beste plek uitzoeken, dus beter groeien, dat er veel meer insecten komen, en dat ik veel minder werk heb. Win-win situatie dus.

de vorige winter heb ik voor het eerst de grond zoveel mogelijk met rust gelaten. Ik heb alle bladeren en snoeiafval in de tuin laten liggen, en heb de grond zo min mogelijk verstoord, zodat ik zo min mogelijk insecten en planten verstoor. Ook hadden de insectenhotels veel gevulde gaatjes. Dat heeft zijn vruchten afgeworpen.

Bijen, hommels en andere gestreepte beestjes.

In het voorjaar had was vooral mijn bramenstruik populair. Ik heb wel een stuk of 10 verschillende bijen, hommels, zweefvliegen en kevers gezien die op de nectar afkwamen (alle foto's zijn in mijn voor of achtertuin genomen):

Ik zag vooral extreem veel weidehommels. na een tijdje zag ik de verklaring: in een vogelhuisje had een hommelkoningin zich genesteld! (plaatje hieronder, links)

Helaas niet voor een lange duur, want een tijdje later had een hoornaar het nest opgemerkt (middelste plaatje). Het duurde niet lang of het gezoem uit het nestkastje stopte...Tja, dat is ook natuur... Uiteindelijk heb ik nog wel vreemde wormpjes gevonden in het nestkastje, en dat verklaart waarschijnlijk waarom ik de hommelnestmot ben tegengekomen in mijn tuin (plaatje rechts). Een passieve tuin geeft misschien niet altijd wat ik had gehoopt, maar het is wel verrassend.

Als laatste gestreepte beestje moet ik ook de wesp vermelden. Mijn druivenoogst was wederom enorm. Ik heb een stuk of 10 liter druivensap gemaakt, veel weggegeven, en onszelf ziekgegeten. Maar wij waren niet de enige die er van genoten:

Tja, wespen zijn natuurlijk niet de meest populaire insecten. Maar ze bestuiven ook, vooral in het najaar, ze jagen op andere insecten, en ze zijn weer voer voor vogels. Ik heb de meeste druiven kunnen plukken, en een paar trossen laten hangen voor de fauna vna de tuin.

Penseelkevers en pyamaschildwantsen

Omdat ik de tuin dus niet heb omgespit, zijn er redelijk wat wilde bloemen opgekomen. Een voorbeeld hier van is de wilde peen. Het is een tweejarige plant, dus 's winters spitten is geen goed idee (de witte bloem op de foto):

Deze bloemen vormen handige nestjes voor veel soorten insecten zoals (van links naar rechts) de penseelkevel, de pyamaschildwants en de tapijtkever.

Koningskaars, bessenwants, vuurwants

Maar de insteressantste verrassing van dit jaar was in de voortuin. Het vorig jaar was ik al begonnen met het weghalen van stenen en dit voorjaar heb ik een wadi gemaakt. Dit heeft voor veel meer biodiversiteit gezorgd. Een plant introduceerde zich al de afgelopen herfst, en is tot aan mei alleen maar een stel bladeren gebleven:

Heel lang hebben we in spanning gezeten wat het zou worden. Zou er uiteindelijk een mega bonenstaak uitgroeien? Of zou er een ufo op gaan landen?

Vanaf juni begon er eindelijk verandering in te komen. Ineens begon het ding te groeien. Het begon zo hard te groeien, dat het me leuk leek om elke dag een foto te maken. Hieronder zie je een gifje ervan:

Het blijkt een koningskaars te zijn. Volgens wikipedia kan deze plant 2 meter hoog worden. Daar lacht mijn koningskaars om, want hij heeft de 3 meter aangetikt! Verder vertelt wikipedia dat de bessenwants graag op deze plant zit. Ik had nog nooit van het beestje gehoord, maar wat denk je? Jawel hoor:

Een plant en een insect dat ik in de weidse omgeving nog nooit heb gezien, maar zij hebben elkaar wel gevonden. De natuur zit vernuftig in elkaar.

Naast de bessenwants vinden ook veel soorten lieveheersbeestjes en de wespenboktor deze plant heel fijn.

Ondertussen is de plant uitgebloeid en staat er dus een bruine staaf met rottende bladeren in de voortuin. Uiteraard ga ik hem niet weghalen, want hij is nog steeds heel populair bij de vuurwantsen:

Verwachtingen voor volgend jaar

Ik ben verbaasd hoe een tuin kan opleven nadat ik de tuin een jaar veel ruimte heb gegeven. En dit is nog maar het begin: het volgend jaar hoop ik dat er meer insecten de winter hebben overleefd en dat meer vreemde flora en fauna mijn tuin weet te vinden. Geinspireerd door Geldsnor heb ik ook een houtwal aangelegd:


Hier gooi ik snoeiafval neer, zodat er nog een extra soort biotoop is, wellicht interessant voor nog meer andere beestjes.

Hoe is jullie tuin het jaar doorgekomen?

14 opmerkingen:

  1. Ja! Die wilde peen zou nog wel eens een koninginnepage kunnen gaan lokken (afhankelijk van waar je zit in het land). Ik word helemaal blij van dit soort tuinen, er is altijd wel iets te zien. Het ziet er zo op het oog uit dat je veel microklimaatjes hebt gecreëerd waar die diversiteit op af komt.
    Naast die houtwal of langs de schutting is ook een prima plek voor een egelhotel....

    BeantwoordenVerwijderen
    Reacties
    1. Behalve de Atalanta en Witjes zie ik helaas nog niet veel vlinders, maar ik heb geduld...

      Verwijderen
  2. Dit zou de overheid eens moeten doen. Laat de natuur zijn gang gaan en niet mee bemoeien.

    BeantwoordenVerwijderen
    Reacties
    1. Het zit in de aard van de mens om te denken dat wij het altijd beter weten...

      Verwijderen
    2. Eigenlijk is het heel raar. Wij claimen de aarde (waarom eigenlijk), verjagen alle dieren die er wonen en verzinnen er een geldstelsel omheen in de vorm van hypotheken. Absurd eigenlijk dat wij menen overal aanspraak op te kunnen maken.

      Verwijderen
  3. Ik vind het heel erg interessant om te zien, ook dat de tuin blijkbaar niet wordt gedomineerd door 1 soort. Ik hou wel van tuin en heb ook een heel erg mooi groendak op mijn tuinhuis. Maar ik heb twee jaar geleden de tuin veranderd en borders aangelegd en kan het nog niet laten om dat te blijven regisseren. Blijkbaar wil ik toch dat de planten doen wat ik wil. Je blog helpt me wel om daar eens dieper over na te denken. Wat ga je met die kaars doen als de dieren hem ‘uit’ hebben?

    BeantwoordenVerwijderen
    Reacties
    1. Mijn zoontje heeft de kaars als geclaimed voor vechtstok. daarna verdwijnt hij denk ik in de houtwal

      Verwijderen
  4. Prachtig! Wat een soortenrijkheid (en bedankt voor de shout-out). En dat na 1 jaar rust, ik ben benieuwd wat het oplevert na een paar jaar?
    Passief tuinieren is eigenlijk zó logisch: de bladeren blijven liggen, de wormen en andere beestjes (zoals slakken) eten het op, of maken er schuilplaatsen van. De organische stoffen worden weer opgenomen in de bodem en de planten groeien door. Je hebt geen kunstmest meer nodig, de bodem wordt nóg beter. Door de vele wormen kan het regenwater beter weglopen, komen er meer vogels (die wormen en insecten lekker vinden) en is er minder ongedierte dankzij de vogels en jagende insecten.
    Als er teveel slakken komen, is er vanzelf een keer een egel die er korte metten mee maakt - en anders de zanglijster wel! Met heel veel mazzel zelfs een hazelworm!

    BeantwoordenVerwijderen
    Reacties
    1. haha, een hazelworm zal me flink aan het schrikken brengen, maar het zou wel heel bijzonder zijn!

      Verwijderen
  5. Interessant, deze blog en de reacties, dat enthousiasme over 'de natuur zijn gang laten gaan'. Zou dat enthousiasme nog zo groot zijn als het over Covid-19 gaat of over prenatale zorg of überhaupt over zorg? 'Gods water over Gods akker laten lopen', 'niet bemoeien met de natuur', zeker, hele interessante gedachten!

    BeantwoordenVerwijderen
    Reacties
    1. Interessante vraag: veel menselijke ziektes zijn veroorzaakt door menselijk gedrag: covid, pest en pokken zijn door onze onnatuurlijke veeteelt overgebracht op mensen, en tegenwoordig hebben we veel welvaartziektes als overgewicht en longkanker.
      Dat wil niet zeggen dat we deze ziektes moeten bestrijden. Als mensheid zijn we verplicht om iedereen te helpen. Als dat hommelnest uit mensen had bestaan, dan had ik denk ik wel ingegrepen...

      Verwijderen
    2. Met dat bestrijden kan ik het eens zijn. Dat is de weg die de mensheid, na Sparta, al eeuwenlang gekozen heeft. Echter Covid-19 zijn we niet aan het bestrijden, daarvoor zijn we op de vlucht. In afwachting van de uitkomst van de door de overheid in stand gehouden leugen: een goed werkend vaccin voor ruim 7.000 miljoen mensen. Zo'n vaccin zal er, mijns inziens, nooit komen. We hebben na 11 maanden nog geeneens een afdoend geneesmiddel. Onderwijl, over de hele wereld een veelvoud aan andere dodelijke slachtoffers makend en onderwijl een hele generatie offerend. Nee, ik ben voor een regelrechte confrontatie, een echte 'survival of the fittest'. Voor de goede orde, ik ben 83.

      Verwijderen
    3. Deze reactie is verwijderd door een blogbeheerder.

      Verwijderen
    4. tjonge, een blog over tuinieren die met een Godwin eindigt, het moet niet gekker worden...

      Verwijderen