Zorgverzekering: optimaliseer eigen risico en termijnen

Vorige week vertelde ik dat ik alle vaste lasten onder de koep ga nemen. Deze week is het tijd voor de zorgverzekering. Ik neem nooit een aanvullende verzekering, dus eigenlijk ben ik gewoon geinteresseerd in de laagste premie voor een basispakket. Maar naast de keuze van het pakket zijn er nog twee financiele keuzes die ik moet maken, namelijk:

• hoeveel eigen risico neem ik?
• in wat voor termijnen ga ik betalen

De hoeveelheid eigen risico kan je redelijk eenvoudig bereken door te kijken hoevaak je gemiddeld zorg nodig hebt. Een paar jaar gelede heb ik er al een tooltje voor gemaakt, zie hier.

Maar de volgende vraag is minder eenvoudig. Bij veel zorgverzekeraars heb je de keuze om de premie per kwartaal, per half jaar of zelf per jaar vooruit te betalen. Hoe verder je vooruit betaalt, hoe meer korting je op de premie krijgt. Waarom zou je dit willen doen?

• omdat je vermogensrendementsheffing betaalt, en dus voor het nieuwe jaar alvast wat geld wilt "wegsluizen"
• omdat je een 13de maand en/of vakantiegeld praktisch wilt besteden.

Waarom zou je het juist niet doen?

• als je niet genoeg geld hebt om zulk bedrag ineens te betalen.
• als je het niet fijn vindt dat uitgaves niet elke maand constant zijn.

Maar los van deze overwegingen: wat levert het meeste op? Deze vraag is minder triviaal dan je zou denken. Laten we een voorbeeld nemen. Stel je kunt jezelf voor E100,- per maand, dus E1200,- per jaar verzekeren. En als je bij deze verzekering per kwartaal betaalt krijg je 1% korting, per halfjaar 2% en per jaar maarliefst 3% korting.
Kies je voor jaarlijkse premie, dan betaal je op het begin van het jaar 97% van 1200 = 1164, en hou je 36,- over. Dit geld ga je uiteraard investeren in iets dan rendeert, je hypotheek of aandelen ofzo. Na een jaar is deze 36,- afhankelijk van de rente zal dit bedrag groeien naar E37.09.

Maar stel dat je de premie per halfjaar zou betalen? Dan betaal je in januari 588, zodat je 612 over hebt. Dit bedrag kan je een half jaar lang laten renderen, totdat je in juli nogmaals 588 betaalt. In het eerste halfjaar groeit je vermogen dus veel harder dan in het scenario van jaarlijkse premie. Als je dit ook voor kwartaalse en maandelijkse premies doet, dan krijg je de volgende grafiek:

Hoe verder je vooruit betaalt, hoe meer korting je krijgt, maar hoe minder geld geinvesteerd kan worden om te laten renderen. In dit geval hou je E16,82 over bij maandelijkse termijnen, E26,- bij per kwartaal, E33,74 halfjaarlijks en we wisten al dat je bij jaarlijkse premie E37,09 overhoudt.

Jaarlijkse premie levert in dit geval dus het meeste op. Het is aan je persoonlijke situatie om in te schatten of deze wisnt opweegt tegen het onregelmatig uitgavepatroon.

Maar wellicht weet je nog niet hoeveel rente je gaat krijgen op je geld. De vraag is bij welk rendement de jaarlijkse premie blijft winnen. Om dit te bekijken heb ik bovenstaande berekening gedaan voor heel veel verschillende rentes. Het resultaat op het einde van het jaar als functie van de rente ziet er als volgt uit:

In deze grafiek zie je inderdaad dat bij 3% rente de jaarlijkse termijn wint. Maar vanaf 4% keert het tij en is de halfjaarlijkse termijn meer rendabel. Pas als je een alternatieve investering hebt die meer dan 8% rente oplevert is het gunstiger om per kwartalen te betalen, en maandelijkse termijnen zijn pas gunstig bij een rendement boven de 10%.


Afgelopen jaar had ik een verzekering bij Anderzorg. Als je daar de premie per kwartaal of per halfjaar betaalt, krijg je 1% korting, en 2% als je het jaarlijks bedrag ineens betaalt. De grafiek voor Anderzorg ziet er als volgt uit:

 

winst bij andere betaaltermijnen voor Anderzorg

Hier zie je een aparte situatie: per halfjaar betalen is nooit gunstig! Je krijgt immers net zoveel korting als bij per kwartaal betalen, maar als je per halfjaar betaalt, betaal je verder vooruit, dus kan je geld minder goed renderen. En bij de 2.7% rente is betalen in kwartalen al gunstiger dan betalen per jaar. Als ik dit jaar weer voor Anderzorg kies, dan zal ik dus in kwartalen gaan betalen.

Wil je zelf voor jouw verzekering zien welke termijnkorting het meest gunstig is? Uiteraard heb ik een interactieve tool gemaakt:

Doe er je voordeel mee!


zie ook:
eigen risicoadviseur
andere rekentools

Verbetering bandbreedtetool

Dit weekend was het weer eens tijd om mijn javascript skills op te vijzelen. Mijn laatste bandbreedtetool deed in een paar situaties nog steeds gekke dingen, hopelijk heb ik nu alle kinderziektes er uit.
Bovendien  ebstond er de mogelijkheid om bepaalde waarden op slot te zetten. Zo kon je andere getallen veranderen, maar de getallen die op slot staan blijven gelijk. Dit is vooral handig als je bijvoorbeeld wilt bijstorten, maar je wilt een bepaalde bandbreedte niet overschrijven. Ik had dit opgelost met radiobuttons, maar dat zag er niet bepaald intuitief uit. Daarom heb ik in paint even een slotje getekend. Zo ziet het er een stuk beter uit. Klik hier voor de tool.

Deze tool zou je alle mogelijkheden moeten geven om snel de huidige en toekomstige bandbreedte van je spaarhypotheek te berekenen, zelfs als je een hoop gegevens niet meer weet. Doe er je voordeel mee!

Zie ook:
nieuwe bandbreedtetool

Cito toets versus IQ

Binnenkort verwachten de meeste groep 8 leerlingen in Nederland de uitslag van de Cito toets. De uitslag is vaak bepalend voor het schooladvies. Cito heeft bewust gekozen om geen cijfer tussen de 1 en de 10 te geven, om de accosiatie met voldoende/onvoldoende te voorkomen. Dit is terecht, er is namelijk geen Citoscore waaraan leerlingen zouden moeten voldoen. Maar ze willen er ook geen IQ score van maken, omdat dit denigrerend zou zijn voor leerlingen met een IQ lager van 100. Mensen zullen toch moeten accepteren dat de helft van de bevolking een IQ onder de 100 heeft.

Ik snap peroonlijk niet wat er mis mee is. Het IQ is niets meer of minder dan een maatstaf voor hoe intelligent je bent ten opzichte van je leeftijdsgenoten. Bij het consultatiebureau wordt je al geconfronteerd met de quintiles van de groeicurve, en op de basisschool bevat het cito volgsysteem ook quintiles. Waarom dan niet gewoon een IQ er aan hangen?

Als niemand anders het doet, dan doe ik het voor de uitslag van 2014:

De uitslagen van de Cito worden elk jaar genormaliseerd, dus verschillen tussen de jaren zijn miniem. Hierbij is de rode lijn het verband tussen Cito score en het IQ, en de 4 stippen verdelen de scores in 5 groepen oftewel quintiles. Hoe is dit te berekenen?

Wat is je huis nu waard?

Vorige week had Gelddromer een excelbestand gemaakt om je huidige woningwaarde te berekenen. Helaas moest je nog wel eerst de prijsontwikkeling van het CBS importeren. Dus bedacht ik me: is het niet mogelijk om dit te automatiseren?

Ja, dat blijkt mogelijk: in onderstaande tool kan je de regio, de waarde en de moment van waardebepaling opgeven, en de tool maakt een grafiek van de prijsontwikkeling:

Als je deze gegevens wilt gebruiken voor het bepalen van de ontwikkeling van je eigen vermogen ofzo, dan kan je de gegevens ook downloaden als csv.


Ik kwam er al snel achter dat het niet wordt gewaardeerd als je een tool maakt die automatisch in andermans website (in dit geval die van cbs) gaat grasduinen. Vandaar dat ik hun data heb gekopieerd en een link naar hun heb toegevoegd.

Veel plezier!

zie ook:
link naar de tool 

ps: ik ben nog steeds bezig met het uitbreiden van de spaarhypotheektool, maar ik wilde even iets anders tussendoor;-)

Spaarhypotheek met bandbreedte van 11!

De spaarhypotheek is geen gemakkelijke hypotheekconstructie, maar wel een lucratieve. Er wordt optimaal gebruik gemaakt van de hypotheekrenteaftrek, terwijl je wel optimaal profiteert van de spaarrente van de spaarhypotheek. Maar je moet er wel voor zorgen dat de bandbreedte van 10 niet overschreden worden.
Hoe zat het ook alweer met die bandbreedte? Neem het jaar waarin je het meeste geld in de spaarhypotheek pompt, en het jaar waar je het minste erin pompt. De verhouding tussen deze bedragen mag niet groter dan 10 zijn.
 Voor uitgebreide uitleg, zie hier.
Wil je zelf wat experimenteren met bandbreedte, probeer deze tool.


Toch zijn er enkele kleine lettertjes in de wet die wat extra flexibiliteit geven. In enkele uitzonderlijke gevallen is het toegestaan dat bandbreedte van 10 mag worden overschreden, tot maximaal 11!

Bandbreedte van 11? Hoe kan dit?
De spaarhypotheek is blijkbaar zo ingewikkeld dat veel hypotheekadviseurs het ook niet helemaal begrijpen. In het verleden is het dus vaak misgegaan. Zo gebeurde het wel eens dat mensen het advies kregen om een bedrag bij te storten dat precies 10 keer de resterende jaarlijkse inleg was. Ze vergaten dan dat in het huidige jaar ook inleg betaald moet worden, waardoor ze dus op 11 uitkomen. Het onderstaande plaatje geeft het schematisch meer. In dit geval probeert men in het derde jaar 10 keer zoveel extra in te leggen als de resterende jaarlijkse inleg, mar men vergeet de gewone inleg:

Als men er een jaar telaat achter kwam, was het kwaad al geschied. In het plaatje is in jaar 7 geprobeerd om de schade te herstellen door de hypotheek in te korten, maar de bandbreedte van 11 blijft. Kortom, er is een onherstelbare schade, dat een probleem opleverd voor de hypotheekrenteaftrek.

Om deze rede heeft de staatssecretaris besloten dat een bandbreedte van 11 wordt toegestaan, maar alleen als het om een incidentele fout gaat, en dat er voor de rest aan alle eisen wordt gedaan.

Tja, zul je denken, als de hypotheekadviseurs het verkeerd doen, hoe kan je verwachten dat gewone consumenten het beter doen? Ik denk dat de consument ondertussen de spaarhypotheek beter begrijpt dan de hypotheekadviseur!

bron: financieel actief

Resultaten eerste helft 2016

Het is al weer een half jaar geleden dat ik onze saving rate en andere getallen besprak. Tijd voor een halfjaarlijkse update. 

Saving rate (besparing/inkomen)

De jaarlijkse gemiddelde savings rate weten we nu al anderhalf jaar boven de 20% te houden. Vorige jaar waren er een paar dipjes, maar de afgelopen tijd zitten we meestal rond de 30%. Hopelijk kunnen we de grafiek constructief bij of boven de 30% houden. Een procent meer saving rate verkort onze tijd tot pensioen met ongeveer 1 jaar. Een mooi vooruitzicht!

Eigen vermogen (eigen vermogen/inkomsten)

De afgelopen jaren was het dweilen met de kraan open; we losten veel af, maar ons huis werd steeds minder waard. Daardoor bleef ons eigen vermogen zakken. Dit jaar is de WOZ waarde gelijk gebleven, waardoor ons vermogen eindelijk begint toe te nemen. De gekke piek van afgelopen maand werd niet veroorzaakt door een grote toename van vermogen, maar doordat we die maand veel inkomsten hadden: vakantiegeld en belastingteruggave. Deze piek zie je trouwens elk jaar rond deze tijd. Het gevolg is dat deze grafiek erg grillig is, en dus kan je beter naar de jaargemiddelden kijken (de rode lijn). En die lijn lijkt nu eindelijk een onomkeerbare opmars gemaakt te hebben.

Financiele onafhankelijkheid: passief inkomen (passief inkomen/uitgaven)

Deze grafiek wordt vooral bepaald door de rente van de spaarhypotheek, kinderbijslag en schenkingen.
Doordat ons zoontje 6 is geworden, is de kinderbijslag hoger geworden. Hierdoor is het piekje dat elk kwartaal te zien is een beetje hoger geworden. De rest van de stijging is veroorzaakt door bijstortingen op de spaarhypotheek en het sneeuwbaleffect daarvan. We hebben dit jaar geen grote schenking mogen ontvangen (zoals in januari 2015). Je kunt je trouwens afvragen of je wel financieel onafhankelijk bent als je van schenkingen afhankelijk bent.
Rond het eind van het jaar zou gemiddeld 10% van onze uitgaven gedekt kunnen worden met passieve inkomsten. Het lijkt nog een lange weg naar financiele onafhankelijkheid, maar de grafiek stijgt steeds harder.

zie ook:
Bereken je saving rate
Bereken je eigen vermogen
Bereken je financiele onafhankelijkheid

Bereken de boete bij teveel aflossen

Vorige week heb ik de formules bekeken die hypothekvertrekkers gebruiken om de boete te bepalen als de rentevaste periode wordt opengebroken. Ik kreeg als reactie de vraag of het niet handiger is om geen boete te betalen, maar om dit geld te gebruiken om af te lossen. Helaas zit daar ook vaak een boete aan vast. Deze boete wordt eigenljk op precies dezelfde manier berekend als voor het openbreken van de rentevaste periode. Het enige verschil is dat je geen boete over de hele hypotheek hebt, maar alleen over het deel dat je aflost. En uiteraard is meestal pakweg 10% van de hypotheek boetevrij. Het resultaat is de volgende tool:

Zoals je ziet zijn er nu 3 bedragen: het aflosbedrag, dus hoeveel je gaat aflossen, de boete, het geld dat je dus kwijt bent, en het totale bedrag, de som van de twee. Het handige van deze tool is dat je ook met het totale bedrag kan spelen, zodat hij voor je utirekent hoeveel geld je aan de boete kwijt bent, en hoeveel je echt kunt aflossen.

Doe er je voordeel mee;-)

zie ook:
Bereken de boete bij rentevaste periode openbreken

Spaartool

Een maanden weken geleden heb ik me wegwijs gemaakt door de brij aan spaartools op internet. Het bleek dat er aan bijna elke tool wel iets schortte: het antwoord werd afgerond, het was niet duidelijk of men nominale of effectieve rente bedoelde de berekening klopte niet, of de tool werkte in totaal niet.

Dus heb ik de uitdaging opgenomen om de ultieme spaartool te bouwen:

Alle financiele rekentools in een handig overzicht

Het begon een beetje een zooitje te worden op mijn berekeningspagina. Dus ik heb de tooltjes opnieuw gesorteerd en visueel uitgestald. Druk op het plaatje hieronder om er naar toe te gaan.

Zijn er nog wensen voor nieuwe tooltjes? Laat het even weten.

Hoe bepaal je je eigen vermogen

Een tijdje terug heb ik onze saving rate bepaald. Ik moet toegeven dat ik best vatbaar ben voor grafiekjes. Zeker in een tijd dan mijn aflosgrafiek niet beweegt, is het fijn om te zien dat andere grafieken wél bewegen.

Het prettige aan de saving rate is dat het geen absolute bedragen bevat, maar alleen percentages. Dit betekent dat het gemakkelijk te vergelijken is met iemand die een veel groter of juist veel kleiner salaris heeft. Bovendien zijn financiële getallen op deze manier enigszins gecensureerd, ook altijd fijn.

Kunnen we niet nog meer van die soort getallen bedenken?
Een ander getal dat mister money mustache vaak gebruikt is de "net worth" oftewel eigen vermogen.
Kort gezegd, dit is al je bezittingen (huis, en andere waardevaste items, spaargeld) minus je schulden (hypotheek, studieschuld etc). Dus stel je hebt een huis met een woz waarde van E200.000, een auto met dagwaarde van E5000,-, en spaargeld van E10.000, maar je hypotheek is E150.000, dan is je netto waarde dus E200.000+E5000+E10.000-E150.000 = E65.000.

Maarja, de waarde van dit eigen vermogen is erg afhankelijk van hoe hard je geld er doorheen gejaagd wordt. Voor iemand met een jaarsalaris van twee ton stelt E65.000 dit niet veel voor, maar voor iemand met een minimum loon is dit een enorme berg geld. Daarom stel ik voor om dit getal, net als bij de saving rate, ook te delen door je jaarlijks netto inkomen. Zo hebben we wederom een anoniem, maar toch mooi vergelijkbaar getal.

Tempura meelworm en meelworm omelet

Eindelijk ben ik aangekomen bij het belangrijkste van de meelworm: het opeten ervan! Daar is het immers allemaal mee begonnen: meelwormen vormen een diervriendelijke en duurzame eiwitbron. Maargoed, wat maak je van een meelworm? Ik ben niet zo van de recepten, dus ik ben begonnen om zelf wat te bedenken.

Tempura meelworm
Het eerste probeersel is tempura-meelworm (misschien beter bekend als tempura kip). Normaal gesproken hoor je in dit gerecht kip te door tempura beslag te doen en te bakken. Nu eten wij zelden vlees thuis, dus had ik de kip al vervangen door een champignon-mengsel. Als laatste heb ik er eentje gemaakt met een meelwormen mengsel:

Wat is het effect van de nieuwe vermogensrendementsheffing?

Eindelijk is er een nieuw plan voor een nieuwe vermogensrendementsheffing (in de volksmond vaak vermogensbelasting genoemd). Wat betekent dit? Op dit moment betaal je 30% over 4%, dus 1.2% over al het vermogen boven de 21330,-. In 2017 gaat dit belastingvrije tarief omhoog naar 25.000,-. Daarboven komen 3 belastingschalen:
  25.000,- tot    100.000,-: 30% van 2,8708% = 0,8612%
100.000,- tot 1.000.000,-: 30% van 4,6004% = 1,3801%
           boven 1.000.000,-: 30% van 5.39% = 1,617%

Het belastingvrije tarief geldt per persoon, dus voor een samenwonend paar geldt een belastingvrije tarief van 2 x 25.000,- = 50.000,- etc. Dit geldt ook voor de andere grenzen (respectievelijk 200.000,- en 2000.000,-)

Leuk al die getallen, maar wat betekent dit in praktijk?

Spaarhypotheek: soms is hoge rente juist gunstig!

Een tijdje geleden vertelde ik al over het feit dat de spaarpremie stijgt bij dalende rente, en dat het daardoor extra voordelig is om in het begin van de looptijd een kortere rentevaste periode te kiezen (met doorgaans lagere rente).
Aan het einde van de looptijd werkt dit effect anders. Het kan zelfs zover komen, dat het gunstig is om juist zo hoog mogelijke rente te kiezen!

Hoe zit dat?
Over het geleende bedrag betaal je typisch 5% rente, maar omdat de belastingdienst je hypotheekrenteaftrek geeft hou je zo'n 3% over. Maar over het in de spaarhypotheek gespaarde geld krijg je de volle mep rente, typisch 5%. Tegen het einde van de looptijd van de hypotheek zit er zoveel geld in de spaarhypotheek, dat de opbrengst van de spaarhypotheek groter is dan de rentekosten van de hypotheekschuld zelf. En hoe hoger de rente, hoe meer geld het oplevert.

Vanaf wanneer is een hogere rente gunstig?

Hypotheekaflossen: dweilen met de kraan open

Na de euforie van vorige week wordt ik door onze gemeente weer met de neus op de feiten gedrukt: ons huis voor het derde jaar op rij 5% minder waard geworden:

Zilvervloot nog eens bekeken.

In mijn verhaal over de zilvervloot schreef ik dat het niet eerlijk is dat een kind 18 jaar lang een commitment aangaat, maar dat de bank in die tijd gewoon vrij is om de rente aan te passen. Maar de zilvervlootrekening onderscheidt zich van andere kinderrekeningen door het feit dat het geld altijd vrij opneembaar is. Het is dus niet eerlijk om deze rekening te vergelijken met bijvoorbeeld een groeispaarrekening van de Rabobank, waar het geld een vastgestelde periode vaststaat.

Rente studieschuld zakt naar recordstand

Ruim een jaar geleden schreef ik al dat het extra snel aflossen van een studieschuld geen geweldige investering is. De overheid houdt de rente op studieschulden redelijk laag, zodat je je geld beter ergens anders in kunt investeren. In de tussentijd is er niet veel veranderd: mensen die in 2014 zijn afgestudeerd (of een veelvoud van 5 jaar daarvoor) betalen slechts 0,81% rente op hun studieschuld. Maar 2015 breekt alle records. Mensen die in 2014 zijn afgestudeerd, betalen 5 jaar lang slechts 0,12%! Over een studieschuld van E10.000,- betaal je dus per jaar slechts 12,- rente!

Is de zilvervloot een gouden berg?

Door de consumentenbond is Zilvervlootsparen van SN.Sbank uitgeroepen tot de beste spaarrekening voor kinderen. Maar doorstaat Zilvervlootsparen ook de nuchtere analyse van Rentenier?

Laten we beginnen met wat de zilvervloot precies inhoudt. Op een kinderspaarekening wordt een variabele rente gegeven die op dit moment 1.5% is. Er mag slechts 600,- per jaar worden bijgeschreven. Dit geld mag vrij opgenomen worden, maar dan kan je nooit meer je einddoel halen van aantal jaren x 600,-.
De klapper zit in het einde: zodra het kind 18 jaar wordt, wordt er over de uiteindelijke inleg (dus niet over de rente hiervan) een bonus gegeven van 1% per jaar, met een maximum van 10%. Als je dus op je 13de bent begonnen en je hebt 3000,- bij elkaar geharkt, dan ontvang je dus 150,- bonus.

Hoeveel levert het nu in totaal op? Laten we er van uitgaan dat iemand elk jaar 600,- spaart. Dan krijg je de volgende tabel. Dankzij JulieJulie weet ik dat er een excelfunctie is oom de interne rentevoet te berekenen, namelijk "IR". Dat scheelt mij veel een hoop gedoe.

jaren      sparen	inleg	gespaard+rente	bonus	eindbedrag	rente
1	-600,00	609,00	6	615,00	2,50%
2	-600,00	1227,14	24	1251,14	2,81%
3	-600,00	1854,54	54	1908,54	2,96%
4	-600,00	2491,36	96	2587,36	3,03%
5	-600,00	3137,73	150	3287,73	3,07%
6	-600,00	3793,80	216	4009,80	3,09%
7	-600,00	4459,70	294	4753,70	3,10%
8	-600,00	5135,60	384	5519,60	3,10%
9	-600,00	5821,63	486	6307,63	3,09%
10	-600,00	6517,96	600	7117,96	3,08%
11	-600,00	7224,73	660	7884,73	2,94%
12	-600,00	7942,10	720	8662,10	2,81%
13	-600,00	8670,23	780	9450,23	2,71%
14	-600,00	9409,28	840	10249,28	2,61%
15	-600,00	10159,42	900	11059,42	2,53%
16	-600,00	10920,81	960	11880,81	2,46%
17	-600,00	11693,63	1020	12713,63	2,40%
18	-600,00	12478,03	1080	13558,03	2,35%

en voor de grafiek-fetishisten onder ons:

"Huh?" zullen mensen misschien denken, "Waarom stijgt de grafiek eerst en daalt hij daarna?".
De bonus wordt bepaald over de totale eindinleg én over een stijgend percentage. Maar na 10 jaar stopt de stijging van het percentage. Terwijl je geld meer dan 10 jaar vastzet, krijg je "slechts" 10% extra rente over dit bedrag. En dit is geen rente op rente, maar alleen maar achteraf. Vandaar dat de netto rente een beetje terugloopt.

Maar al met al klinkt dit helemaal niet verkeerd. Bij nood heb je zelfs de mogelijkheid om het geld op te nemen, maar dan kan je geen bonus meer ontvangen over dit bedrag.
Toch zint me iets niet aan deze regeling. Een kind gaat een contract aan van maximaal 18 jaar. Het kind krijgt pas de grote zak geld als hij 18 jaar trouw blijft aan de bank. De bank daarentegen hoeft helemaal niet trouw te zijn. Die is vrij om het rentepercentage op elk moment te veranderen. Veel mensen zijn deze rekening een paar jaar geleden begonnen, toen de rente nog meer dan 2% was. Nu de rente nog maar 1.5% is zouden ze misschien over willen stappen naar een andere bank, maar dan lopen ze de bonus mis.

Dit stukje eindigt met een conclusie die ik al vaker heb getrokken: een huizenbezitter is een vele betere bank. Investeer het spaargeld van je kinderen gewoon in je hypotheek. Daar heb je 3% tot 6% rente. Het vereist wel dat je je financiën goed plant: je moet een schaduwboekhouding bijhouden hoeveel geld je kind zou hebben, en zodra het kind bijna 18 is, moet je wel zorgen dat je over het spaargeld beschikt.

zie ook
hypotheek aflossen met spaargeld van de kinderen

Premie verlagen of looptijd verkorten? Nu in grafiekjes

Afgelopen week deed in een paar "back-of-the-envelope" berekeningen om te zien wat het meest rendabel is: geld storten op een spaarhypotheek zodat de looptijd korter wordt, of zodat de maandelijkse premie lager wordt. Blijkbaar namen de lezers hier hier genoegen mee, en eerlijk gezegd gaf ik ze geen ongelijk. Ik nam immers alleen een eenmalige storting, en ik berekende niet hoeveel geld verdiend had kunnen worden op een spaarrekening. Ook heb ik niet naar de mogelijkheid gekeken om af te lossen op een spaarhypotheek.

Dus bij deze een grondigere vergelijking. Ik ga wederom uit van een spaarhypotheek van 100.000 van 30 jaar tegen 5% rente. Bovendien heeft deze persoon elke maand E100,- over om te besteden. Ik ga uit van van 7 scenario's:

• al het geld wordt op een spaarrekening gezet (ik laat vermogensbelasting even buiten beschouwing)
• er wordt geld gestort, waardoor de looptijd korter wordt
• er wordt geld gestort, waardoor de looptijd korter wordt, daarna hoeft geen EWF betaalt te worden
• er wordt geld gestort, waardoor de premie daalt
• er wordt afgelost, waardoor de looptijd korter wordt
• er wordt afgelost, waardoor de looptijd korter wordt, daarna hoeft geen EWF betaalt te worden
• er wordt afgelost, waardoor de premie daalt

Ik heb geen idee of al deze opties bij alle banken mogelijk zijn, ik reken ze gewoon door voor de volledigheid.

Steeds als er 1000,- is gespaard, wordt dit geld in de hypotheek geinvesteerd. De bandbreedte mag niet boven de 10 uitkomen; zodra dit gebeurt kan er niet meer in de hypotheek worden geinvesteerd.Dit probleem doet zich alleen voor als de premie daalt. Daarna wordt gewoon al het overig geld op een spaarrekening gezet.
Bij kortere looptijd beschouw ik het geval met en zonder eigenwoningforfait. Als men namelijk nog een andere hypotheek heeft (bijvoorbeeld een aflossingsvrije), dan ontvang je nogsteeds hypotheekrenteaftrek, en moet je nog steeds eigenwoningforfait over de hele woning betalen. Indien deze spaarhypotheek de enige overgebleven hypotheek is, ontvangt deze persoon geen hypotheekrenteaftrek meer, dus hoeft hij ook geen eigenwoningforfait te betalen (wet Hillen). Voor dit geval is dat E54,- per maand, dus een niet te verwaarlozen bedrag.
En dan is er nog de vraag hoeveel rente deze persoon ontvangt op zijn bankrekening. Als hij zijn geld kan gebruiken voor een aflossingsvrije hypotheek dan ontvangt hij al gauw 3% netto. Heeft hij deze mogelijkheid niet, dan kan hij het geld nog altijd langdurig vastzetten. Dit kan ruim 3% rente opleveren, maar hier moet je na verloop van tijd vermogensbelasting over betalen (1.2%). Ik heb er voor gekozen om twee situaties door te rekenen: 2% en 3% rente.

Het resultaat
Laten we eerst kijken naar het verloop van de totale hypotheeksom. Deze grafiek verandert nauwelijks als de spaarrente verandert, dus ik laat alleen het geval voor 3% rente zien.

De hypotheeksom daalt het snelst als je de hypotheeksom steeds verkleint en de maandelijkse premie laat verlagen. Hierdoor heb je steeds sneller weer genoeg geld over om een stukje hypotheek af te lossen. Zie de paarse lijn (afl.verl.(van aflossen, verlagen). Helaas bereik je na 17 jaar de bandbreedte, en blijf je met een hypotheek van E64000,- zitten. In werkelijkheid zou je wellicht op dit moment door kunnen gaan met de looptijd verkorten, maar dat wordt me te ingewikkeld.
Verder zie je dat je met storten en looptijd verkorten (stort.verk. oranje lijn) 8 jaar van de hypotheek af kan snoepen. Met aflossen en looptijd verkorten (afl.verk. groene lijn) is dit  7 jaar. Overigens zijn sommige lijnen niet te zien omdat ze exact hetzelfde gedrag vertonen.

De volgende grafiek laat het verschil zien tussen het resterende hypotheekbedrag en het opgebouwde spaarbedrag

Zoals je ziet gaan alle tactieken de eerste 10 jaar nek-aan-nek. Storten en premie verlagen (stort.verl., lichtblauw) bereikt al na 10 jaar zijn bandbreedte, dus kan daarna niets anders doen dan weinig premie betalen en de rest van het geld sparen op een spaarrekening. De andere manieren kunnen veel langer doorgaan met de schuld verlagen.

Maar waar het uiteindelijk om gaat is: welke tactiek brengt het meeste geld in het laadje? Laten we eerst kijken naar het verloop van het geld op de lopende rekening, bij 2% en bij 3%:

Hier wordt dus al meteen de winnaar bekend gemaakt: bij 2% rente wint storten, looptijd verkorten (maar alleen als je geen eigenwoningforfait meer hoeft te betalen). Bij 3% rente wint storten, premie verlagen.
Wat opvalt is dat het verschil met gewoon sparen niet eens zo groot is. En dat het verkleinen van de spaarhypotheek dus minder rendabel is dan gewoon sparen!

Wat kan hieruit geconcludeerd worden? Het aflossen van een spaarhypotheek is in ieder geval een slecht idee. Of je geld stort op het spaardeel en de looptijd verkort of de premie verlaagt, is vooral afhankelijk van andere omstandigheden: hoeveel rente kan je ontvangen met je spaargeld, is dit je enige hypotheek, wanneer heb je het geld nodig, hoeveel overlijdensrisicoverzekering betaal je, etc.

zie ook:

• Premie verlagen of looptijd verkorten?
• premie verlagen of looptijd verkorten: nu in cijfers
• extra storten op spaarhypotheek, nader uitgelegd

Door aflossen straft de overheid je niet alleen met minder HRA.

Iemand wees me er terecht op dat de hypotheekrente wordt afgetrokken van je toetsingsinkomen. Aflossen verlaagt dus niet alleen de hypotheekrenteaftrek, maar kan ook gevolgen hebben voor de toeslagen. In het meest extreme geval zorgt aflossen voor hogere netto maandlasten!

Hoe werkt het precies? Als je toetsingsinkomen onder een bepaalde grens zit, heb je recht op zorgtoeslag, kindgebonden budget en/of kinderopvangtoeslag. Vanaf een bepaald inkomen nemen deze toeslagen af, totdat je helemaal geen toeslag meer krijgt. Voor elke situatie (boekjaar, wel/geen partner, hoeveel kinderen, leeftijd van kinderen enz) zijn de regels een beetje anders. Gelukkig zijn er sites zoals checkbrutonetto, die al deze regeltjes in een tool hebben gevangen.



Zo verloopt de zorgtoeslag voor iemand met partner:

[bron: checkbrutonetto]

Stel je hebt in een jaar 20.000,- afgelost, waar je 5% rente over moest betalen. Door deze aflossing betaal je jaarlijks 1000,- minder rente, en gaat je toestingsinkomen dus met 1000,- omhoog. Wat gebeurt er nog meer?

• de HRA gaat met 420,- omlaag (als je meer dan 33k (=33.000,-) verdient, anders is het 360,-)
• de zorgtoeslag daalt met zo'n 95,- (als je alleen bent en 20-28k verdient, met partner geldt dit tussen de 20-35k)
• het kindgebonden budget daalt met 76,- (maakt niet uit hoeveel kinderen, als je alleen bent en 26-40k verdient, met partner geldt dit tussen de 20-39k)
• de toeslag kinderopvang daalt ongeveer met 3 per uur opvang per week. Dit geldt voor salarissen van 16-100k.

Zorgtoeslag en kindgebonden budget geldt dus vooral voor lage inkomens. Maar met een beetje pech moeten deze mensen 420+95+76=591, dus meer dan de helft van 1000,- inleveren. Daar gaat je besparing.

Gezinnen met hoge inkomens kunnen meestal geen aanspraak maken op zorgtoeslag of kindgebonden budget, maar deze mensen hebben vaak wel te maken met kinderopvang. Neem een gezin met 2 kinderen die 3 dagen fulltime naar de opvang gaan. Zij hebben dus te maken met 48 uur opvang per week. Als dit gezin 1000,- minder rente hoeft te betalen, dan krijgen ze doorgaans zo'n 3*48 = 144,- per jaar minder opvangtoeslag. De aflossing levert in dit geval slechts 436,- op per jaar, geen 1000,-. Ze hebben dus geen 5% rente over hun investering, maar slechts ruim 2%.

De getallen in bovenstaande tekst kunnen variëren per geval. Om het werkelijke gevolg te bekijken, raadt ik aan om een website zoals checkbrutonetto te bezoeken.
Eén van de dingen die ik in bovenstaande tekst heb vereenvoudigd, is de kinderopvangtoeslag. Deze gaat niet lineair omlaag, maar gaat in trapjes, die onderstaande grafiek (de grafiek geldt voor 48 uur opvang per week):

[bron: checkbrutonetto]

Tussen de 16-50k daalt de kinderopvangtoeslag in stapjes van 2-6,- per uur. De stapjes liggen steeds 1000-2000 euro aan toestingsinkomen uit elkaar. Maar voorbij de 50k gaat het in grotere stapjes, namelijk steeds bijna 10,- per uur opvang. Deze stapjes liggen wel verder uit elkaar, namelijk zo'n 3000,- aan toetsinginkomen. In praktijk geldt het dus dat je toetsingsinkomen 3000,- omhoog kan gaan zonder dat er iets verandert in de kinderopvangtoeslag, maar zodra je 1,- meer verdient, zakt de kinderopvangtoeslag ineens een heel stuk.

Een concreet voorbeeld: stel een echtpaar werkt allebei 32 uur, de ene verdient 30.000,- bruto, de andere 40.200 bruto. Ze hebben een huis met een WOZ van 200.000,- en een hypotheekrente van 10.000,-. Hun twee kinderen gaan nog niet naar school, dus gaan ze allebei 3 dagen per week naar de kinderopvang, dus ieder 24 uur per week.
Hun netto besteedbaar inkomen zou in 2014 70.197,- zijn. Maar ze besluiten om dit jaar wat af te lossen, zodat ze 100,- minder hypotheekrente per jaar betalen. Hun netto besteedbaar inkomen daalt hierdoor naar 69.877,- , dus 320,- minder! Hoewel ze 100,- minder aan hypotheek kwijt zijn, krijgen ze 320,- minder geld van de overheid, zodat ze netto 220,- achteruit gaan.
Uiteraard is dit een uitzonderlijk geval. Bij een beetje andere cijfers kan het zijn dat de toeslag helemaal niet daalt. Ook kan je je natuurlijk afvragen of je afhankelijk wil zijn van de overheid Maar als je nu toeslagen ontvangt, kan het geen kwaad om eerst eens een voorspelling te gaan doen van de veranderingen.

zie ook:

• in welk geval bijstorten, in wel geval aflossen?
• creatief boekhouden: waar ligt de grens?