Premie verlagen of looptijd verkorten?

Afgelopen week kreeg ik vaak de reactie dat het ook mogelijk is om de looptijd van een spaarhypotheek in te laten korten. Eerlijk gezegd heb ik deze optie nooit echt overwogen, en ik begin me eigenlijk af te vragen waarom niet. Ik kan me de volgende voordelen voorstellen:



voor looptijd verkorten:

• als de premie niet verlaagd wordt, blijft al het bijgestorte geld in de spaarhypotheek zitten. Als maandelijkse premie wel verlaagd wordt, heb je steeds geld over dat tijdelijk op een onrendabele rekening staat voordat je weer genoeg hebt om een extra storting te doen. 
• het is maar de vraag of de huidige hypotheekrenteaftrek gehandhaafd blijft. Zodra de HRA voor dit geval zou worden afgeschaft, verdwijnt al het voordeel, en kan je spaarhypotheek net zo goed zo snel mogelijk aflossen.
• tegen het einde van de looptijd zijn de meeste mensen zo'n 60 jaar, zodat de premie voor de overlijdensrisicoverzekering het hoogst is. Meestal wordt deze premie gemiddeld over de hele 30 jaar, maar als je de overlijdensrisicoverzekering niet nodig hebt de laatste jaren, kan dat zeer veel premie schelen. Deze situatie gaat natuurlijk niet op als de overlijdensrisicoverzekering losgekoppeld kan worden van de spaarhypotheek. Je zou namelijk kunnen besluiten om je overlijdensrisicoverzekering al eerder stop te zetten, omdat je tegen die tijd weinig andere schulden hebt.
• als je de premie verlaagd, bereik je sneller de maximale bandbreedte. Je kunt dus meer en langer geld bijstorten voordat de maximale bandbreedte is bereikt.

voor premie verlagen:

• je hebt direct baat bij je noeste spaarwerk, omdat de maandlasten lager worden. Hierdoor is er wellicht meer motivatie om door te gaan. Looptijd verkorten is in eerste instantie weinig eer aan te behalen: je voordeel zie je pas na 30 jaar. Of mijn hypotheek met op mijn 60ste of mijn 58ste stopt, maakt mij niet zoveel uit. Elke maand minder premie betalen klinkt een stuk beter. 
• Je hebt de volle 30 jaar voordeel van de hypotheekrenteaftrek. Vooral de laatste jaren van een spaarhypotheek zijn lucratief, omdat je hoge rente krijgt over bijna je hele spaarbedrag.
• Mocht je ooit in financieel zwaar weer komen, dan heb je voordeel bij de lage maandlasten.

Ik ga binnenkort hier eens wat rekenwerk aan besteden.

Wie weet een goed doel dat ik kan steunen?

Een tijdje geleden schreef ik dat ik niet zomaar aan elk goed doel geld geef. Er zijn namelijk erg veel goede doelen, en ik wil zelf een weloverwogen keuze maken welke doelen ik zou willen steunen.
Dit jaar is er in de wet iets veranderd, waardoor het nog rendabeler is om niet elke keer in een euro in een collectebus te stoppen, maar structureel aan 1 of meer doelen geven.

nominale rente versus effectieve rente

Vaak worden er verschillende definities voor rente gehanteerd, waardoor het niet helemaal eerlijk is om het te vergelijken. Ik vond dat het eens tijd werd dat ik hier rekening mee ga houden. De nominale rente is de rentepercentage die in totaal per jaar ontvangt. Als je dus elke maand 0.5% rente ontvangt, dan is de nominale rente 12 x 0.5% =6%. De effectieve rente is hoeveel rente je daadwerkelijk op het einde van het jaar hebt gekregen.

Stel je hebt een bankrekening van 1000,- tegen 6% rente per jaar. Als je deze rente op het einde van het jaar ontvangt, dan heb je na een jaar dus 1060,- op de rekening staan. De nominale rente en effectieve rente zijn dan dus 6%.
Maar stel dat je de rente maandelijks gestort krijgt. Dan ontvang je dus elke maand 0.5% rente over het bedrag. Na een maand heb je dus 1005,-. Tijdens de tweede maand ontvang je geen 0.5% rente over 1000,-, maar over 1005,-. Na twee maanden heb je dus 1010,03 op de rekening. Dit lijkt niet veel, maar na 12 maanden rente op rente eindig je met een bedrag van 1061,68, dus effectief heb je 6,17% rente gehad. Een mini-sneeuwbaleffect dus. In dit geval is de effectieve rente dus hoger dan de nominale rente.
Maar stel dat je maandelijks 1,- aan administatiekosten moet betalen, dan gaat de rente ineens veel minder hard. Van de maandelijkse 5,- aan rente blijft dus 4,- aan rente over. Na 12 maanden hou je dan 1049,34 over, dus heb je effectief maar 4,93%.
Meestal zijn administratieve kosten erg laag, dus valt dit effect wel mee. Over het algemeen is de effectieve rente dus hoger dan den nominale rente.

Bij bankrekeningen en hypotheken worden over het algemeen de nominale rente vermeld. Voor een aflossingsvrije hypotheek betekent dit dus, dat je maandelijks 1/12 van de rente moet betalen. De effectieve rente is dus een beetje hoger, meestal 0,1% of 0,2%. Tegenwoordig is het wettelijk verplicht om ook de effectieve rente te vermelden.

Hoe kan je nu snel omrekenen van de ene naar de andere? Ik heb het idee dat Excel niet echt toegankelijk is voor iedereen, dus ben ik eens gaan experimenteren met html. Zie hieronder het eerste resultaat. Als je een nominale rente of een effectieve rente invult, dan wordt de andere automatisch uitgerekend.

Nominale rente		Effectieve rente
	% →	6.17	%
6.00	% ←		%

update: ondertussen heb ik een wat interactiever tooltje gemaakt, zie hieronder:

Voor andere tools, zie

Bereken zelf!

Wat is de rentedempende werking van de spaarhypotheek?

Iedereen die enkele jaren geleden een spaarhypotheek aangemeten kreeg, verbaasde zich vaak over het feit dat de rente van die hypotheek hoger ligt dan die van een vergelijkbare aflossingsvrije hypotheek. De verklaring die werd gegeven zat altijd in de hoek van dat er aan een spaarhypotheek meer rompslomp verbonden zat, ofzo. Maar de hypotheekadviseurs dekte zich altijd in met het feit dat er een rentedempende werking was, omdat men over het gehele bedrag hypotheekrenteaftrek kan krijgen, zodat men effectief steeds minder premie betaalt. Samengevat klinkt het voor mij als "klant belastingvoordeel? wij ook voordeel".

Hoe dan ook, geen enkele adviseur vertelde erbij hoeveel die dempende werking was. Tijd om wat rekenwerk te doen.

Door aflossen straft de overheid je niet alleen met minder HRA.

Iemand wees me er terecht op dat de hypotheekrente wordt afgetrokken van je toetsingsinkomen. Aflossen verlaagt dus niet alleen de hypotheekrenteaftrek, maar kan ook gevolgen hebben voor de toeslagen. In het meest extreme geval zorgt aflossen voor hogere netto maandlasten!

Hoe werkt het precies? Als je toetsingsinkomen onder een bepaalde grens zit, heb je recht op zorgtoeslag, kindgebonden budget en/of kinderopvangtoeslag. Vanaf een bepaald inkomen nemen deze toeslagen af, totdat je helemaal geen toeslag meer krijgt. Voor elke situatie (boekjaar, wel/geen partner, hoeveel kinderen, leeftijd van kinderen enz) zijn de regels een beetje anders. Gelukkig zijn er sites zoals checkbrutonetto, die al deze regeltjes in een tool hebben gevangen.



Zo verloopt de zorgtoeslag voor iemand met partner:

[bron: checkbrutonetto]

Stel je hebt in een jaar 20.000,- afgelost, waar je 5% rente over moest betalen. Door deze aflossing betaal je jaarlijks 1000,- minder rente, en gaat je toestingsinkomen dus met 1000,- omhoog. Wat gebeurt er nog meer?

• de HRA gaat met 420,- omlaag (als je meer dan 33k (=33.000,-) verdient, anders is het 360,-)
• de zorgtoeslag daalt met zo'n 95,- (als je alleen bent en 20-28k verdient, met partner geldt dit tussen de 20-35k)
• het kindgebonden budget daalt met 76,- (maakt niet uit hoeveel kinderen, als je alleen bent en 26-40k verdient, met partner geldt dit tussen de 20-39k)
• de toeslag kinderopvang daalt ongeveer met 3 per uur opvang per week. Dit geldt voor salarissen van 16-100k.

Zorgtoeslag en kindgebonden budget geldt dus vooral voor lage inkomens. Maar met een beetje pech moeten deze mensen 420+95+76=591, dus meer dan de helft van 1000,- inleveren. Daar gaat je besparing.

Gezinnen met hoge inkomens kunnen meestal geen aanspraak maken op zorgtoeslag of kindgebonden budget, maar deze mensen hebben vaak wel te maken met kinderopvang. Neem een gezin met 2 kinderen die 3 dagen fulltime naar de opvang gaan. Zij hebben dus te maken met 48 uur opvang per week. Als dit gezin 1000,- minder rente hoeft te betalen, dan krijgen ze doorgaans zo'n 3*48 = 144,- per jaar minder opvangtoeslag. De aflossing levert in dit geval slechts 436,- op per jaar, geen 1000,-. Ze hebben dus geen 5% rente over hun investering, maar slechts ruim 2%.

De getallen in bovenstaande tekst kunnen variëren per geval. Om het werkelijke gevolg te bekijken, raadt ik aan om een website zoals checkbrutonetto te bezoeken.
Eén van de dingen die ik in bovenstaande tekst heb vereenvoudigd, is de kinderopvangtoeslag. Deze gaat niet lineair omlaag, maar gaat in trapjes, die onderstaande grafiek (de grafiek geldt voor 48 uur opvang per week):

[bron: checkbrutonetto]

Tussen de 16-50k daalt de kinderopvangtoeslag in stapjes van 2-6,- per uur. De stapjes liggen steeds 1000-2000 euro aan toestingsinkomen uit elkaar. Maar voorbij de 50k gaat het in grotere stapjes, namelijk steeds bijna 10,- per uur opvang. Deze stapjes liggen wel verder uit elkaar, namelijk zo'n 3000,- aan toetsinginkomen. In praktijk geldt het dus dat je toetsingsinkomen 3000,- omhoog kan gaan zonder dat er iets verandert in de kinderopvangtoeslag, maar zodra je 1,- meer verdient, zakt de kinderopvangtoeslag ineens een heel stuk.

Een concreet voorbeeld: stel een echtpaar werkt allebei 32 uur, de ene verdient 30.000,- bruto, de andere 40.200 bruto. Ze hebben een huis met een WOZ van 200.000,- en een hypotheekrente van 10.000,-. Hun twee kinderen gaan nog niet naar school, dus gaan ze allebei 3 dagen per week naar de kinderopvang, dus ieder 24 uur per week.
Hun netto besteedbaar inkomen zou in 2014 70.197,- zijn. Maar ze besluiten om dit jaar wat af te lossen, zodat ze 100,- minder hypotheekrente per jaar betalen. Hun netto besteedbaar inkomen daalt hierdoor naar 69.877,- , dus 320,- minder! Hoewel ze 100,- minder aan hypotheek kwijt zijn, krijgen ze 320,- minder geld van de overheid, zodat ze netto 220,- achteruit gaan.
Uiteraard is dit een uitzonderlijk geval. Bij een beetje andere cijfers kan het zijn dat de toeslag helemaal niet daalt. Ook kan je je natuurlijk afvragen of je afhankelijk wil zijn van de overheid Maar als je nu toeslagen ontvangt, kan het geen kwaad om eerst eens een voorspelling te gaan doen van de veranderingen.

zie ook:

• in welk geval bijstorten, in wel geval aflossen?
• creatief boekhouden: waar ligt de grens?

Update grafieken

Het wordt tijd om mijn grafiekjes weer eens bij te werken. In de afgelopen tijd is er weer een storting geweest en de WOZ waarde is gedaald. Daarnaast heb ik de grafiekjes een beetje aangepast. Ten eerste laat ik de grafiek niet meer stoppen bij 2040 (als de 30 jaar bij ons afloopt), maar loopt hij nog een stukje door. Anders wekt de grafiek de suggestie dat de hypotheek na 30 jaar verdwenen is, maar daar moet ik zelf wel iets voor doen. Voor de aflossingsvrije hypotheek betaal ik dan ongeveer 55% van de oorspronkelijke premie van de totale hypotheek. Een naderend onheil dat vermeden dient te worden.
Een ander aspect is, dat de belastingteruggave niet constant is gebleven. Elke keer als de WOZ zakt, zakt de eigenwoningforfait, dus krijg is meer belasting terug. Maar het afgelopen jaar is het percentage voor de eigenwoningforfait juist gestegen van 0,6% naar 0,7%. Ik ben blij dat deze effecten in het niet vallen bij de daling van maandlasten door extra stortingen.


Bij het verloop van de aflossingsgrafiek lijken de extra stortingen speldenprikjes, maar de oorspronkelijke WOZ waarde begint al in de buurt te komen. Deze mijlpaal zou binnen een jaar te bereiken moeten zijn.

Het verloop van de maandelijkse premie zit er wat grilliger uit door de schommelingen in de belastingteruggave. Om beter te kunnen zien wat ik bespaar ten opzichte van niets doen, laat ik de stippellijn meebewegen met de wettelijke wijzigingen. Dus als de HRA of eigenwoningforfait verandert, verandert deze grafiek ook.

Voor de duidelijkheid: ik beschouw hier de premie als opeenstapeling van 4 bedragen. Ik begin met de hypotheekrenteaftrek, die ik terugkrijg, dus eigenlijk negatieve premie is. Daarbovenop betaal ik rente op de aflossingsvrije hypotheek. Deze bedragen kan je op dit moment bijna tegen elkaar wegstrepen. Daarboven komt de rente van de spaarhypotheek en de maandelijkse premie die wordt gebruikt om te sparen en het overlijdensrisico af te dekken (paarse lijn). Dit bedrag wordt dus kleiner naarmate ik bijstort in de spaarhypotheek. Maar als ik aflos op de aflossingsvrije hypotheek, dan daalt niet alleen de rode lijn, maar de blauwe lijn stijgt dan een beetje. Wellicht dat ik binnenkort ook een keer ga aflossen op de aflossingsvrije hypotheek, alleen maar om van die saaie rechte lijn af te zijn...

Het valt me op dat weinig mensen grafiekjes in hun blogs zetten. Vinden deze mensen tabellen duidelijker dan grafiekjes?

Nieuwe storting, nieuwe hypotheek maandlasten

Eindelijk heb ik het bericht van mijn hypotheekverstrekker ontvangen over hoeveel mijn maandelijkse premie zal gaan zakken als ik E2200,- stort. Het is zelfs meer dan ik verwacht had, namelijk E14,40.



Dit is aanzienlijk meer dan de E12,37 van de vorige keer. Dit heeft drie redenen. Ten eerste stort ik nu E2200,- in plaats van E2000,-. Maar dan zou de premiekorting slechts E13,61 zijn.
De tweede reden is dat de resterende tijd van de hypotheek ondertussen bijna een jaar korter is. Hierdoor hoeft mijn hypotheekverstrekker bijna een jaar minder lang deze korting geven. Als ik dat zou meetellen, zou ik op een korting van E13,81 komen.
Toch zijn de maandelijkse lasten E0,59 harder gedaald. De enige derde reden die ik kan bedenken, is de overlijdensrisicoverzekering: hoe ouder de hypotheekgever, hoe hoger meer premie er nodig is, omdat men het overlijdensrisico hoger acht. Ik ben ondertussen bijna een jaar ouder, dus de gemiddelde overlijdensrisico over de resterende tijd van de hypotheek is iets hoger geworden. Over het bedrag dat ik nu stort, is dus gemiddeld meer risico weggenomen voor de hypotheekverstrekker dan een jaar geleden.

Helaas zijn mijn hypotheekpapieren te obscuur om exact te zien waarom dit effect is. Ik denk dat ze niet graag in de papieren zetten op welke leeftijd je welk overlijdensrisico hebt. An sich wel begrijpelijk. Wel ga ik de komende tijd de waardeopbouw van de hypotheek exact volgen, zodat ik hier meer inzicht in kan krijgen.

Als ik dit vertaal naar interne rentevoet, dan levert de huidige storting 6,3% op. Een beetje meer dan de 5,9% van het vorig jaar.
Ik zal binnenkort de grafiekjes eens gaan updaten.

zie ook:

• terugverdientijd zegt niets over rendement
• extra storting op spaarhypotheek levert 5,9% rente

Uitvaartverzekering: levensverwachting versus rendement

Twee weken geleden schreef ik op dit blog hoe een uitvaartverzekering zich verhoudt tot andere investeringen.
Toen ik nog verder ging doorklikken op de dela-site kwam ik nog meer opties tegen. Je kunt namelijk ook kiezen om tot je 65ste premie te betalen. Daarna ben je premie-vrij. Uiteraard betaal je iets hogere maandlasten. Iiemand van 30 betaalt E7,02 in plaats van E5,46. Jippie, nog meer scenario's om in een grafiek te stoppen!

In welk geval bijstorten, in welk geval aflossen op hypotheek?

Veel mensen die een hypotheek van voor 2013 hebben, hebben deels aflossingsvrij, deels spaarhypotheek.
Zoals ik al eerder vertelde, ben ik een groot voorstander van bijstorten op een spaarhypotheek: het levert de hoogste rente, de maandlasten dalen het hardst zonder dat de HRA daalt. Toch zijn er een hoop omstandigheden die ook overwogen moeten worden:

factoren die ten gunste van aflossen zijn:

• Als je van plan bent om binnenkort door te verhuizen, dan is aflossen op de aflossingsvrije hypotheek wellicht verstandiger. Hypotheekverstrekkers zijn sceptisch in het meefinancieren van restschuld van het vorige huis, dus het is beter als die zo laag mogelijk is. De spaarpot van de spaarhypotheek telt officieel niet als aflossing.
• Wanneer de rente van de aflossingsvrije binnenkort opnieuw wordt bepaald kan je soms een korting krijgen op de rente als je huis niet meer onder water staat. Soms kan een kleine aflossing net het verschil maken. Dit geldt trouwens niet als je NHG hebt: in dat geval betaal je geen extra rente voor het onder water hebben van je huis.
• Als je extreem laag inkomen hebt. Wellicht is de HRA dan zo laag dat het belastingvoordeel van bijstorten niet zo hoog is.

factoren die ten gunste van bijstorten zijn:

• In veel gevallen is er een overlijdensrisicoverzekering gekoppeld aan de spaarhypotheek. Deze maakt de spaarhypotheek extra duur. In sommige gevallen daalt niet alleen de spaarpremie voor de spaarhypotheek, maar ook de premie voor de overlijdensrisicoverzekering als je bijstort. Extra voordeel dus.
• Als je huis met NHG is gefinancierd, heb je geen voordeel bij lagere hypotheekwaarde. 
• Als je zorgtoeslag, kindgebonden budget of kinderopvangtoeslag krijgt. Deze kunnen minder worden als je aflost, zie hier

Wij hebben NHG, en aangezien wij beide een medisch verleden hebben, is onze ORV erg duur. Wij geven dus nog steeds de voorkeur aan bijstorten.

zie ook:

• Extra storten op spaarhypotheek: nader uitgelegd
• Eerst sparen, dan aflossen: een voorbeeld 

Voor mensen die willen stoppen met de postcodeloterij, maar niet durven

Vaak hoor ik van mensen "ik doe al mee met de postcodeloterij. Eigenlijk wil ik stoppen, maar ik ben bang dat de hoofdprijs ooit op mijn postcode zal vallen".
Dit is een begrijpelijke gevoel, en dit maakt de postcodeloterij meer misleidend dan andere loterijen. Bij de postcodeloterij kan je namelijk verliezen, zelfs als je geen lot hebt gekocht, namelijk als er een grote prijs op jou straat valt. Terwijl de hele buurt een nieuwe sportwagen gaat uitzoeken, voel jij jezelf vervreemden van de tot villawijk gebombardeerde buurt.

Toch is dit niet helemaal waar. Je kunt immers met elk willekeurig postcode meespelen. Dit wordt vaak gedaan door mensen die onlangs verhuisd zijn: ze houden het oude postcode aan, of ze gaan met beide postcodes spelen. Maar als je wilt mag je elk willekeurig postcode invullen als lotnummer.

Dus wat zeg ik tegen iedereen die bang is om te stoppen, omdat ze anders misschien een prijs mislopen? Ik moedig ze aan om ook een lot te kopen van het postcode van de overkant van de straat. Want het risico bestaat dat iedereen aan de overkant van de straat wint, en dat jij straks naar al die sportwagens zit te kijken. Of misschien moet je dan ook maar meteen loten kopen van alle straten in de buurt. Waarom eigenlijk niet meteen loten kopen van alle straten van Nederland? Immers, als je het niet doet, dan loop je elke week een hoofdprijs mis.
Vergeet trouwens ook niet om met de staatsloterij mee te doen met je geboortedatum en je trouwdatum. Dat is pas onvergeeflijk als daar een grote prijs op valt!

zie ook:

• aflossen of met een loterij meedoen?
• emoties bij miljoenenjacht

Wat is het rendement van een uitvaartverzekering?

Zoals je wellicht vermoed ben ik geen voorstander van verzekeringen, zeker niet voor kosten die a) niet te vermijden zijn, en b) redelijk betaalbaar zijn. Dit geldt ook voor een uitvaartverzekering. Het morbide aan een uitvaartverzekering is, dat je eigenlijk speculeert op je eigen overlijdensmoment: als je vroeg komt te overlijden, dan hebben je nabestaanden een mooi zakcentje om een kist te laten timmeren, maar als je heel oud wordt, kan je dat geld veel beter zelf bij elkaar sparen.

De vraag is eigenlijk bij welke leeftijd een uitvaartverzekering gunstig is. Hiervoor ben ik gaan kijken naar de eenvoudigste uitvaartverzekering van DELA. Bij deze verzekering mag je voor E5380,- een begrafenis uitzoeken.

Simpele bezuiniging: een bezem

Sommige bezuinigingen zijn erg eenvoudig, maar het probleem is vaak dat ze afwijken van mijn normale patroon, zodat ik niet op het idee kom. Zo was ik periodiek met de zware stofzuiger in de weer om het hele huis kattenhaar-vrij te krijgen.
Totdat ik de ingeving had dat ik ook gewoon een bezem kan kopen. Dit heeft veel voordelen:
1) Het is goedkoper, want een bezem verbruikt geen stroom en stofzakken.
2) Een bezem laat geen legosteentjes verdwijnen.
3) Een bezem is lichter, waardoor het handzamer is. Daardoor ben ik sneller geneigd om even te gaan schoonmaken.
4) De katten worden knettergek van de stofzuiger. Dit leed wordt hen nu bespaard.

Zo eenvoudig kan bezuinigen zijn! Uiteraard wordt de stofzuiger nog steeds af en toe gebuikt voor de matten enzo, maar aanzienlijk minder.

Hoeveel scheelt het financieel? Een stofzuiger gebruikt ongeveer 1000 watt. Als ik jaarlijks zo'n 50 keer een half uur lang stofzuig, ben ik dus 25 kWh kwijt, wat ongeveer E6,- kost. Als ik elke twee jaar een pak stofzuiger zakker van 5,- verbruik, dan is dat ook nog E2,50. Het meeste zal te verdienen zijn met het feit dat de stofzuiger langer meegaat. De stofzuiger van E150,- gaat normaal ongeveer 10 jaar mee. Dus de afschrijving van E15,- is nog de grootste besparing.

Dan bespaar ik dus zo'n E23,50 per jaar. Geen vetpot, maar toch leuk.

Hoeveel gaat Jan Modaal aan belasting betalen?

De overheid heeft dit kleine wijzigingen doorgevoerd, in de heffingskortingen en de eigenwoningforfait. Wat betekent dit voor Jan Modaal, met een bruto inkomen van E32.500,- en een huis van ongeveer E220.000,-?

Vanaf 2014 is de algemene heffingskorting inkomensafhankelijk geworden. Als je meer dan E19.645 per jaar verdient, dan krijg je 2% minder heffingskorting per euro die je extra verdient. Dit loopt door tot een inkomen van E56.495. Dit is ongeveer de start van de vierde schijf. Eigenlijk komt het er dus op neer dat het tarief van de tweede en derde schijf 2% omhoog is gegaan.

De overheid heeft hierdoor twee dingen bereikt:
1) De extra belasting valt minder op. Als de tweede en derde schijf 2% omhoog was gegaan, zou er veel protest zijn. Nu heeft bijna niemand het door.
2) De hypotheekrenteaftrek wordt berekend over het inkomen voor heffingskortingen. Kortom, de overheid ontvangt meer belasting, zonder dat het effect direct wordt gedempt door extra hypotheekrenteaftrek.

In 2016 zal de algemene heffingskorting nog meer inkomensafhankelijk worden, namelijk 3%. Eigenlijk betaal je dan dus 45% belasting, terwijl je voor 42% hypotheekrenteaftrek krijgt.

Ter compensatie stijgt de arbeidskorting een beetje. Daardoor wordt het netto inkomen:

	Netto inkomen Jan Modaal	Netto inkomen Jan 2x Modaal
2013	23556	40515
2014	23923	40475
2015	24066	40693
2016	24266	40712

Dus het valt mee, we blijven er op vooruit gaan.

Waar de grote klap valt in 2014 is de toename van het eigenwoningforfait, van 0.6% naar 0.7%. Dit betekent voor onze Jan Modaal een extra kostenpost van E220,-. Maar Jan Modaal houdt dus nog steeds netto meer over, en zelfs Jan 2x Modaal heeft niet te klagen.

Voor de verdere toekomst gaat het maximale percentage voor hypotheekrenteaftrek afnemen. Dit was eerst 52% voor mensen die in de hoogste inkomensschijf zaten. In 2014 is het percentage gezakt naar 51.5%, en zal elk jaar een half procent verder zakken. In 2034 zullen de middeninkomens voor het eerst gaan merken dat het percentage voor hypotheekrenteaftrek 41.5% is geworden ipv 42%.
Dit zal verder zakken tot 38% in 2041. Voor de meeste huidige woningbezitters is niet meer interessant, want alle woningen die voor 2011 zijn gekocht, krijgen na 2041 zoiezo geen HRA meer.
Bovendien geloof ik er niets van dat er voor de rest niets gaat veranderen tussen nu en 2034.

De huidige en geplande veranderingen zijn dus eigenlijk te klein om echt in je portemonnee te kunnen voelen. De vraag is wanneer de overheid echt dingen gaat veranderen.

zie ook:

• http://www.checkbrutonetto.nl/
• De geschiedenis van de hypotheekrenteaftrek
• Hoe gaat de regering de HRA verder aanpakken?

Tijd voor een nieuwe storting op spaarhypotheek

Het sparen gaat voor de wind, dus het is weer tijd om weer een druppel op de gloeiende plaat te laten vallen. Het vorig jaar heb ik in september E2000,- op onze spaarhypotheek gestort. Om optimaal gebruik te maken van de bandbreedte, is het zaak dat we elk jaar ongeveer evenveel geld uitgeven aan onze spaarhypotheek.
Het afgelopen jaar hebben we dus E2000,- extra gestort, maar hebben we 5 maanden lang E12,37 minder hoeven betalen. In totaal hebben we dus E1938,- meer besteed aan hypotheek dan in andere jaren.
Dit jaar zullen we 12 maanden lang profiteren van de korting van E12,37. Bovendien zullen we vanaf mei, dus zo'n 8 maanden lang, nog meer korting krijgen. Ik gok dat die korting ongeveer E14,- is. Tel ik dat bij elkaar op, dan blijkt dat ik nu ongeveer E2200,- zal moeten storten.

Ik geef het toe, dit is een hoop gereken in de marge. Het grote geld valt er niet mee te verdienen. Maar nu beschouw ik het gewoon als hobby.

Over een paar weken zal de hypotheekverstrekker met een antwoord komen wat de nieuwe premie wordt. Kijken of die E14,- per maand een beetje gaat kloppen.

zie ook:

• Extra storten op spaarhypotheek: nader uitgelegd
• Eerst sparen, dan aflossen: een voorbeeld
• extra storting op spaarhypotheek levert 5.9% rente op

Sneeuwbaleffect maakt nog geen lawine

Als mensen het over rente op rente hebben, dan maken ze vaak de vergelijking met een sneeuwbal. Immers, na een jaar heb je de inleg plus rente, en het jaar ontvang je niet alleen rente over je inleg, maar ook rente over de rente van het afgelopen jaar. Je vermogen stijgt dus niet alleen, het stijgt steeds harder. Dit wordt dus vergeleken met een sneeuwbal die van een berg afrolt, en steeds harder in diameter toeneemt.

Als ik de sneeuwbal in mijn gedachte voorstel, dan zie ik bijna een heuse lawine ontstaan. In werkelijkheid is dit effect beperkt. Aflossen op een aflossingsvrije hypotheek levert doorgaans netto zo'n 3% rente op. Als je het kapitaalopbouw plot voor het geval "alleen 3% rente" en "3% rente op rente", dan is de kromming van de "rente op rente" lijn nauwelijk zichtbaar met het blote oog.

Na tien jaar liggen de lijnen nog steeds praktisch over elkaar. Pas na 30 jaar is een aardig onderscheid gemaakt: E1000,- levert na 30 jaar E1900,- bij gewone rente, en E2430 bij rente op rente, dus zo'n 60% meer.

Maarja, we hebben het wel over een periode van maarliefst 30 jaar. Stel dat ik je 30 jaar geleden, dus in 1984, 1000,- euro had geleend (F2204,- dus). Als ik had gezegd dat ik er 3% rente op rente zou geven, dan zou dat misschien aantrekkelijk hebben geklonken. Maar als ik had gezegd dat je er 30 jaar later E 2430,- voor terug zou krijgen, dan vraag ik me af of je het zou doen, zeker als je bekijkt wat je in 1984 met dit bedrag kon kopen in vergelijking tot nu.

Rente op rente is pas echt leuk bij hogere rentes. Zo levert een investering met 6% rente bijna 6 keer zoveel op na 30 jaar. Zonder het rente op rente effect zou dit slechts bijna 3 keer zoveel zijn.

In de onderstaande grafiek zie je wat er met E1000,- euro gebeurt die 30 jaar vast wordt gezet tegen verschillende rentetarieven. Hoe hoger de rente, hoe harder het "sneeuwbaleffect".

Nu begin ik me wel af te vragen of rente wel een goede maatstaf is voor hoe goed een investering is. Immers, het verschil tussen 3% en 6% is niet 2 keer zoveel. In het eerste geval heb je met E1000,- na 30 jaar slechts E1400,- verdiend, in het tweede geval heb je een slordige E4700,- verdiend, ruim 3 keer zoveel winst voor maar 2 keer zoveel rente.

zie ook:

• wat maakt iets een goede investering: terugverdientijd of rente?
• terugverdientijd zegt niets over rendement van een investering

Het huis zinkt harder dan ik aflossen kan

Nee, dit is gaat niet over de nieuwste hit van BLØF, maar dit gaat over de daling van de WOZ waarde. Ook bij ons heeft de gemeente zo'n 5% van de woningwaarde afgehaald. En zoals je aan de grafiek hieronder ziet, gaat die daling van onze woningwaarde veel harder dan ik kan aflossen. Ons huis zal voorlopig dus nog wel een tijdje onder water staan.

Gevolg: een extra reden om voorlopig geen verhuisplannen te hebben.
Ander gevolg: dalende OZB en dalende eigenwoningforfait. Maarja, de overheid weet dit prima te compenseren door onder andere de eigenwoningforfait van 0.6% naar 0.7% te laten stijgen.

Dus eigenlijk is er weinig gebeurd, behalve dan dat ik mijn grafiekje heb kunnen bijwerken.

Lineaire of annuitaire hypotheek?

Ik zie op het internet nog steeds veel vage tabelletjes met verschillen tussen een lineaire hypotheek en een annuitaire hypotheek. Waarom lastige tabellen, als je het ook in een grafiek kan zetten?

Voor een hypotheek van E 100.000, 5% rente verloopt de restschuld als volgt:

De maandlasten verlopen zo:

De maandlasten annuitair vs. lineair zijn dus  E383,- vs. E540,- op het begin, en E536,- vs. E278,-. Het knikje in het einde van de grafiek komt omdat er tegen die tijd zoveel is afgelost, dat de wet Hillen intrede doet. Als de rente lager was geweest, dan komen deze getallen iets dichter bij elkaar, maar het maakt niet heel veel uit.

In totaal ben je in dit geval voor een annuitaire hypotheek E 161.307,- kwijt; voor de lineaire E 150.475,-. Het scheelt dus zo'n slordige E 10.000,- Dit verschil wordt volledig veroorzaakt door het feit dat je bij een annuitaire hypotheek weinig aflost in het begin. En hoe later je aflost, hoe langer je rente betaalt.

Welke hypotheek ik zou kiezen? Absoluut de annuitaire hypotheek: je bent niet verplicht om veel af te lossen in het begin, maar het mag natuurlijk wel. Anders gezegd: van een annuitaire hypotheek kan je altijd nog besluiten om net zo snel af te lossen dan op een lineaire hypotheek, of zelfs sneller. Andersom kan niet: als je eenmaal een lineaire hypotheek hebt, dan kan je niet minder gaan aflossen als het even financieel tegen zit.
Maarja, het vereist wel discipline om vrijwillig extra af te lossen. Als die discipline er niet is, dan is wellicht de lineaire hypotheek handiger...

Zie ook:

• Hoe hard stijgt de rente per jaar bij de nieuwe annuitaire hypotheek?
• het gedrocht dat eigenwoningforfait heet
• kan je een nieuwe hypotheek afsluiten met constante maandlasten?

creatief boekhouden: waar ligt de grens?

Wij lossen de studieschuld van mijn vrouw gewoon af volgens het annuitair schema dat de DUO ons opdraagt. We zouden best meer kunnen aflossen, maar aangezien de overheid een rente van 0,6% hanteert, is gewoon sparen een stuk lucratiever. In het commentaar op mijn bericht studieschuld aflossen is niet verstandig werd dit beschouwd als op de pof van de overheid leven, dus eigenlijk op de pof van heel belastingbetalend Nederland leven.
Ik ben het hier niet mee eens. De overheid geeft de eis dat een studieschuld annuitair afgelost moet worden (mits de financiële situatie het toelaat). Het is mogelijk om meer af te lossen, maar niet verplicht. Overigens heb ik mijn eigen studieschuld wel ineens afgelost zodra ik kapitaalkrachtig genoeg was (dit was voordat ik mijn vrouw leerde kennen), alleen die van mijn vrouw staat nog open.

Maarja, ik probeer de boel wel financieel te optimaliseren. De vraag is wanneer het nog verantwoord is en wanneer niet. Dit leidt tot de ethische vraag: hoe creatief mag je met belasting omgaan?
Voor mij zijn er verschillende gradaties van belasting misbruik/gebruik:

1) belastingontduiking, bijvoorbeeld:

• zwartwerken. 
• niet bestaande kosten opnemen als aftrekpost.
• btw carroussel: btw terugvorderen voor fictieve inkopen van fictieve bedrijven, zie bijvoorbeeld deze link.

2) heel creatief boekhouden, bij het ontwerpen van de wet zijn ze dit vergeten, bijvoorbeeld:

• de edelweissroute bij erfenissen. Hierbij stop je een erfenis tijdelijk op een Zwitserse spaarrekening, totdat de erfenis verjaard is voor erfbelasting. Dit gat in de wet is overigens onlangs gedicht, zie deze link.

3) creatief, maar de wet geeft je duidelijk de mogelijkheid om het te doen, bijvoorbeeld:
Alle trucjes die een belastingadviseur doet zoals:

• alle belastingaftrek op de meestverdienende van een echtpaar zetten, zodat je meer hypotheekrenteaftrek krijgt.
• zoveel mogelijk aftrekposten vinden (bijvoorbeeld voor zorg- en studiekosten, uiteraard wel voor kosten die je echt gemaakt hebt)

4) pro-actief minder geld van de overheid ontvangen.

• niet meer studieschuld aflossen dan nodig
• geen toeslagen willen ontvangen

Bij mij ligt de grens tussen de tweede en de derde categorie. De "trucjes" in de derde categorie zijn bekend bij de belastingdienst, en worden in sommige gevallen zelfs gepromoot. Dit systeem is door de overheid bedacht, en al deze trucjes worden meegenomen in de berekeningen om te kijken of de koopkracht bij verschillende bevolkingscategorieën (wel of geen kinderen, een of tweeverdieners, hoeveel keer modaal etc) goed genoeg verdeeld is.

Voor alle duidelijkheid: ik kan me best voorstellen dat iemand zijn studieschuld wil aflossen (van gedoe af willen zijn, lagere maandlasten, betere uitgangspositie om hypotheek te krijgen, etc), maar ik vind niet dat we als maatschappij van mensen kunnen verlangen dat ze hun studieschuld sneller aflossen dan wettelijk voorgeschreven is. Men hoeft niet roomser dan de paus te zijn.

Waar ligt bij jullie de grens bij creatief boekhouden?

zie ook:

• studieschuld aflossen niet verstandig
• beter belasting terugkrijgen of nabetalen?

Euroclix is weinig geld voor veel RSI

Een paar weken geleden schreef ik over de beste uitbetaaltactiek bij Euroclix. Nu wordt het eens tijd om te kijken of dit iets voor mij is. Voor degene die Euroclix niet kent: bij Euroclix hebben ze in het reclame-verdien model nog een stapje verder genomen dan Google. Je krijgt namelijk niet alleen iets gratis als je relames moet aanhoren/aanzien, maar je krijgt er zelfs punten voor uitbetaald. Elke punt is 1 tot 1.7 cent waard, afhankelijk van hoe veel je er tegelijk laat verzilveren. 

Klinkt interessant, maar hoeveel zou het voor mij opleveren? Ik lees dat je gemiddeld 2 tot 3 emails per dag krijgt waar je 1 punt krijgt als je erop klikt. Het schijnt ook mogelijk te zijn om vinden.nl zo in te stellen dat je een kwart clix per keer krijgt, tot een maximum van 10 clix. Kortom, 12-13 gratis clix per dag. Het kost me slechts 42-43 muisklikken. Dat is een hoop gedoe voor 10-20 cent. Ik zou misschien een computerprogramma kunnen schrijven die dit automatiseert, maar daar komen ze vast na een tijdje achter.

Daarnaast is het mogelijk om een hoop eenmalige dingen te doen, zoals aanmelden bij nieuwsbrieven, je profiel goed invullen, andere mensen aanbevelen enzo. Hier vallen wel enkele euro's mee te verdienen. Het is helaas eenmalig.

Ook is het mogelijk om mee te dien aan enquetes. Elke enquete levert al gauw 100-150 clix op. Dit schiet al een stuk beter op. Als je elke enquete afragt, dan zou je in een uurtje best 10 enquetes kunnen doen. Dit begint al op een redelijk uurloon te lijken. Maar ik vermoed dat enquetes zó gedoseerd worden, dat je er nooit heel veel aan kunt overhouden.
Maar de echte winst bij euroclix is te behalen als je daadwerkelijk dingen koopt. Je krijgt dan korting in de vorm van clix. Het probleem is dat ik zelden iets koop, dus ook geen aanspraak op korting kan maken. En als ik iets duurders koop, dan speur ik altijd het internet even af voor een of andere kortingscode. Ik weet het niet zeker, maar ik heb niet het idee dat ik op dit vlak veel zou kunnen verdienen bij euroclix.

Het enige lucratieve voor mij zo zijn om een account aan te maken, alle introductie-bonussen opstrijken, zo snel mogelijk de boel verzilveren en dan nooit meer naar de teruggaan. Dat zou me in een avondje 10 of 20 euro kunnen opleveren. Maar waarschijnlijk wordt ik de rest van het jaar achtervolgt door ze.

Al met al vind ik de berg hersenloos geklik waar ik doorheen moet worstelen niet in verhouding staan tot het geld wat ik ermee zou kunnen verdienen. Ik kan meer verdienen aan de tuin omspitten of met de fiets naar het werk gaan. Dit zijn ook hersenloze activiteiten, maar dan veel gezonder en nuttiger.

Kortom, ik kan goed begrijpen dat Euroclix populair is bij veel mensen, maar die paar cent is me geen muisarm waard.

zie ook:

• wanneer kan je het beste je euroclix laten uitbetalen?

De geschiedenis van de hypotheekrenteaftrek

Nu mijn schoonouders binnenkort hun annuitaire hypotheek van 30 terug hebben afgelost, praten ze veel over de huizenmarkt van toen. Dus begon ik me eigenlijk af te vragen hoe de wetten omtrent hypotheken zijn veranderd in de loop der jaren. Vandaar deze tijdlijn:

1893: invoer van hypotheekrenteaftrek

1956: introductie hypotheekgarantie: de overheid staat garant voor de hypotheek. Hierdoor is het mogelijk om zonder eigen geld bij de bank aan te kloppen. Voorheen moest je ongeveer 1/3 zelf inleggen. (bron)

1973: huurwaardeforfait wordt verhoogd

1973-1980: banken nemen meer risico:
        krediet stijgt tot 125-130% van woningwaarde.
        Invoering groeihypotheek: rente en aflossing begint op 0 en neemt langzaam toe.
        1977: ABN introduceert met een doorlopend consumptief krediet met huis als onderpand.

1980-1990: banken bedenken de spaarhypotheek constructie. Vanaf 1990 wordt deze constructie steeds populairder. (bron) Ook wordt de aflossingsvrije hypotheek geïntroduceerd.

1990: introductie van de beleggingshypotheek

1997: hypotheekrenteaftrek geld alleen voor kosten rond (vakantie)woningen. Voor deze tijd was het mogelijk om een auto te kopen met je huis als onderpand.

2001: HRA geldt alleen nog voor kosten rond de eerste woning. De spaarhypotheek wordt wettelijk ingebed in KEW en SEW; hypotheken genieten maximaal 30 jaar HRA. Voor bestaande hypotheken geldt HRA tot 2031(bron).

2004: invoering bijleenregeling: hierdoor is met verplicht om bij verkoop de overwaarde in het volgende huis te stoppen. Wordt er meer geleend dan nodig, dan geniet dit stukje geen HRA.

2005: wet hillen ingevoerd: EWF is nooit hoger dan de HRA.

2008: Bankspaarhypotheek ingevoerd (bron).
2009: plafon EWF afgeschaft

2010: afschaffing goedkoperwonenregeling: deze regeling was vergelijkbaar met de bijleenregeling, maar dan als je juist naar een goedkopere woning gaat.

2010: EWF boven 1 miljoen wordt extra hoog ("villabelasting")

1 aug 2011: gedragscode ingevoerd die zegt dat de totale hypotheek maximaal 110% van de koopprijs is, en het aflossingsvrije deel maximaal 50% van de WOZ waarde.

2013 nieuwe hypotheken genieten alleen HRA als er minimaal annuitair wordt afgelost. Hierdoor verdwijnen de (bank)spaarhypotheek, beleggingshypotheek en de aflossingsvrije hypotheek.  

overige bronnen:hier en hier

Wat mij het meest verbaast in deze tijdlijn, is hoe laat men tot inkeer is gekomen. In de jaren 50 en 70 heeft de overheid flinke impulsen gegeven aan de banken om meer risico te gaan nemen.
Tot 1997 was het mogelijk om aflossingsvrij en met HRA te lenen voor zoveel huizen als je wilt, zelfs voor een auto of een jacht. Forfait betaalde men alleen voor de aanschafprijs tot een miljoen, daarboven was het gratis. De overheid subsidieerde het allemaal, het stond zelfs garant voor het risico. En dan te bedenken dat er in 1960, 1970 en vooral 1980 huizencrises waren.
Wat mij ook verbaast is het feit dat de overheid nooit heeft gepromoot om hypotheken af te lossen. Ironisch genoeg hebben de banken de spaarhypotheek uitgevonden om te kunnen sparen en tegelijkertijd te profiteren van de riante regels van de overheid. Ook was het de financiële markt die in 2011 het initiatief nam om geen huizen meer met volledig aflossingsvrije hypotheek te verkopen. Naar mijn mening is de laksheid van de overheid vooral te danken aan het populisme, jeweetwel het taboe op het H woord.
Maar blijkbaar doet de overheid niet wat de burgers willen, want veel mensen beginnen nu uit eigen initiatief af te lossen, zelfs ten koste van vermindering van HRA. En de overheid is zelfs te beroerd om deze spaarzaamheid te promoten. Een vreemde wereld.

Heb ik belangrijke wetswijzigingen gemist?