Op vakantie zonder te budgeteren!

Ik beschou het meedoen met loterijen als niet financieel bewust, maar ik kan er ook wat van: we zijn ben op vakantie geweest zonder iets te budgeteren.  In veel gevallen heb ik niet eens naar het bedrag gekeken op de pinautomaat gekeken, maar gewoon op OK gedrukt. Sterker nog: we zijn door Scandinavie gereisd zonder de wisselkoers van alle verschillende kronen op te zoeken!

Ik kan me voorstellen dat dit absurd klinkt voor iemand die financieel bewust bezig wil zijn. Een groot verschil is dat mijn vriendin en ik geen geldverspillers zijn: we besteden gewoon wat we nodig hebben. Dus geen souvenirs, maar wel intree voor dingen die we willen bekijken. Waarom zou ik me een ervaring ontnemen om een paar tientjes uit te sparen? Qua eten zijn we geen restaurant fans, maar als het zo uitkomt gaan we gewoon uit eten, en de rest halen we uit de super. En al betaal je je blauw in Scandinavische supermarkten, ik zou mezelf niet in de spiegel kunnen kijken als ik hier ineens geen biologisch eten zou kopen. Ook de auto krijgt gewoon benzine als hij dorst heeft. Heeft het zin om precies te weten hoeveel de brandstof kost? Ik kan natuurlijk de hele vakantie bezig zijn met het zoeken van een goedkoop tankstation. In mijn doordeweekse ritme weet ik welke tankstations goedkoop zijn, en kan ik hiermee gemakkelijk rekening houden. In landen waar ik dit niet weet zou dit aanzienlijk veel meer moeite kosten, en uiteindelijk levert het zelden meer dan 5% korting op.

Weet ik dan echt niet hoeveel de vakantie gekocht heeft? Nee, echt niet! Mijn vriendin en ik hebben ongeveer evenvaak de pinpas getrokken, maar we weten niet van elkaar wat we kwijt zijn geweest. Dit hebben we niet afgesproken, maar zo is het gewoon gelopen. Ik vind het een heerlijke geruststelling dat we het samen niet over geld hoeven te hebben, want we hebben allebei hetzelfde uitgavepatroon, en gelukkig geen armoede.

Dit is wel eens anders geweest. Ik ben van huis uit opgevoed dat je nooit meer geld uit moet geven dan nodig. Uit eten of op een terras is zondig, want dat kan je thuis ook, maar dan voor een fractie van de prijs. Het hielp ook niet mee dat ik niet echt veel te besteden had: in mijn studententijd gingen mijn ouders scheiden en daarvoor ontving ik geen studiegeld meer van ze. En toen ik daarna trouwde met iemand met een gat in haar hand, werd het niet heel veel beter: vaak was er aan het eind van het geld nog een stukje maand over. Voor mij heeft budgeteren vaak de lol van de vakantie verpest: mijn ex was continue bezig met souvenirwinkels afstruinen en overal zag ze kansen om teveel geld uit te geven. Ik probeerde wel ooit budgetten in te stellen, maar dat zorgde vooral voor ruzie. Het gevolg was dat ik nog meer mijn hand op de knip hield, en dat ik me soms minder dingen gunde, als een soort van compensatiedrang. 
Pas sinds een paar jaar, nu ik het breed genoeg heb, en met een vriendin die het vergelijkbaar bestedingspatroon heeft, begint het te beter te lukken om geld te gebruiken voor waar het bedoeld is, namelijk voor levensvreugde. 

Hoewel dus veel mensen die financieel bewust willen worden dus moeten leren om minder uit te gaan geven, heb ik juist moeten leren om juist geld uit te geven, maar dan aan dingen die ik belangrijk vind in het leven. 

Bij welke groep hoor jij? Heb je moeten leren om minder dingen te kopen, of juist meer?

Sprong in saving rate?

Elke maand vul ik wat getallen in een excelsheet om wat financiele grafiekjes te maken. Zo hou ik bij wat de maandelijkse saving rate, stijging van eigen vermogen en dergelijke zijn. Wat betreft de saving rate springt die grafiek heel erg op en neer. De ene maand is namelijk de andere niet. De ene maand moet de gemeentelijke heffingen worden voldaan en de andere maand is er een dertiende maand. Daarom kijk ik eigenlijk nauwelijks naar de maandelijkse saving rate (blauw in onderstaande grafiek), maar vooral naar het jaarlijkse gemiddelden (rood in de grafiek). De rode lijn geeft mooi aan hoe de savin rate heel langzaam verandert... tot deze maand:

Hoe kan het dat ik vanaf deze maand ineens jaarlijks 18% meer overhoud? En zeker in een maand waarbij de maandelijkse saving rate zakt?

Het antwoord is te vinden als ik uitzoom: 

Het vorig jaar heb ik de rente van het aflossingsvrije hypotheekdeel afgekocht, waardoor ik in een maand tijd een slordige 9000,- extra heb uitgegeven. Het gevolg was dat de saving rate voor die maand een slordige -150% was (deze grafiek geeft een iets andere waarde dan het vorig jaar, er zaten wat foutjes in mijn excelsheet). Deze investering drukte dus een jaar lang de saving rate een flink stuk naar beneden. En nu het jaar over is, veert de lijn weer terug, en mede dankzij de lagere maandlasten door het rente afkopen, is de saving rate nu hoger dan een jaar geleden. 

Het is destijds denk ik een goede beslissing geweest om de rente af te kopen. Nu overweeg ik om hetzelfde te doen voor een stuk annuitaire hypotheek. Het is nog steeds geen goed moment om in te stappen in de beurs, en dit afkopen levert me gegarandeerd netto 5-7% rente op. Voor de annuitaire hypotheek ligt de berekening wel wat ingewikkelder, dus daar zal ik me de komende tijd eens in verdiepen.

Waterkoker of fluitketel?

Ik heb een gasfornuis, en aangezien ik niet teveel spullen op het aanrecht wil hebben, gebruik ik een fluitketel. Omdat ik er 2 of 3 liter thee doorheen jaag per dag, vroeg ik me af: wat is eigenlijk zuiniger: een waterkoker of fluitketel?

Internet staat al behoorlijk vol met deze vergelijking, maar een eenduidig antwoord is er niet:

• teapottery.nl geeft de voorkeur aan een waterkoker, want bij een fornuis gaat er energie langs de fluitketel. Hoeveel dat is, dat vertellen ze niet. Wat ze ook niet vertellen is dat de gemiddelde elektriciteitscentale ook niet 100% efficient is.
• olino.org laat ook de fluitketel winnen, door m³ gas direct om te rekenen naar kWh. dat is een beetje dezelfde beredering als bij teapotter.nl. Bovendien zitten er vreemde knikken in de grafieken.
• groener.wordpress.com zegt dat het nek aan nek gaat, mits de fluitketel op gas wordt verwarmd. Ook schijnt het afhankelijk van de hoeveelheid water te zijn. Wellicht lekt er meer warmte weg bij een grotere hoeveelheid water.
  

Hoogtijd om het zelf te proberen! Om een eerlijke vergelijking te maken heb ik 4 verschillende hoeveelheden water gekookt (uiteraard niet verspild, maar allemaal als thee opgedronken), met

1. een waterkoker (mijn vriendin kookt op elektra, dus die gebruikt wel een waterkoker),
2. een fluitketel op een kleine pit, en 
3. een fluitketel op een grote pit (waar dus wat vuur langs de ketel afgaat).

Voor het gas heb ik gewoon even de thermostaat laag gedraaid, zodat het fornuis de enige gasverbruiker is. Voor elektra is dit lastiger, omdat elk huis wat sluipverbruik heeft. Mijn energiemeter kon ik niet vinden. Daarom ga ik uit van de specificatie van de waterkoker (2000W).

Ik weet dat dit experiment niet super wetenschappelijk is. Voor een goede vergelijking moet ik meerdere fluitketels proberen, meerdere waterkokers, elektra exacter meten enz, maar voor de orde van grootte lijkt me dit voldoende.

Na wat meten kwam ik op de volgende resultaten:

 

 

Zoals ik had verwacht is de waterkoker sneller: bijna twee keer zo snel. Voor het verschil in pit wist ik niet wat ik moest verwachten. Er gaat wat vuur langs de fluitketel op de grote pit, maar het water is wel sneller heet, dus kan het niet tussendoor afkoelen. Uiteindelijk blijkt de kleine pit 25% zuiniger te zijn. Andere belangrijke conclusie: het verband tussen tijd en hoeveelheid water is behoorlijk lineair. De kleine knikjes zijn waarschijnlijk meetonnauwkeurigheden. Ik zie dus geen extra voor- of nadeel bij meer water voor een fluitketel of waterkoker. 

Als ik er van uitga dat ik per jaar 1000 liter water kook, dan kost het mij ongeveer 30m³ gas, oftewel pakweg 3% van mijn totale gasverbruik.

Helaas zijn kWh en m³ gas appels en peren om te vergelijken, dus moeten we iets pakken om ze gelijk te schakelen. Bij andere referenties wordt vaak het gas vertaald naar calorische waarde. Persoonlijk vind ik dat niet echt eerlijk. Bij de elektriciteitsopwekking gaat heel veel energie verloren tijdens opwekking (kolencentrales leveren vooral restwarmte), transformatie en weerstand in de kabels. Het rendement van elektriciteitsopwekking in Nederland pakweg 42% (bron: Delft Integraaal). Dus van elke 100 kWh aan energie die er vooraan ingaat, komt er 42kWh uit jouw stopcontact. Het verlies van rendement van gas is vele malen kleiner.

 

Ik heb voor een vele praktischer vergelijking gekozen: ik heb het omgerekend naar Euro's (23cent per kWh en 60cent per m³ gas). Om ook het duurzaamheidsaspect te vergelijken, heb ik de CO₂ berekend. Die is voor Nederlandse elektriciteit gemiddeld 0.649 kg (Bron: Delft Integraal). Dit geld dus voor het gemiddelde: voor die zonnepanelen en windmolens staan nog steeds een paar vieze kolencentrales roet uit te blakeren. Voor gas kom ik via wikipedia op een uitstoot van 1.79 kg per m³:

 

Uit deze grafieken komt dat de waterkoker pakweg 50% duurder en milieubelastender is dan een fluitketel. Dit zal in de toekomst hopelijk gaan veranderen: steeds meer elektriciteit zal duurzaam opgewerkt worden, maar met het tempo dat we dat in Nederland doen verslijt ik meerdere fluitketels.

En dan de laatst overweging: wat levert het op qua uurloon? Dit blog heet immers "geld is tijd". Dus kijk ik hoeveel extra tijd het me kost en wat het oplevert als ik eerst van een waterkoker naar de grote pit ga, en vervolgens wat het me oplevert als ik nog een stapje verder ga, naar de kleine pit:

Met langer wachten op mijn kokend water verdien ik een wopping 10 cent per uur als ik overstap op een grote pit, en nog eens 25cent per uur als ik nog langer wil wachten met de kleine pit. Kortom: voor het geld hoef ik het niet te doen. Die 1000 liter water per jaar kost me 18 tot 30 euro, afhankelijk van de warmtebron. De thee is vele malen duurder..

Conclusie: zowel op financieel vlak als op het gebied van CO₂ uitstoot wint de fluitketel. Belangrijke kanttekening: als de waterkoker in praktijk 30% minder verbruikt dan de specificatie, dan slaat het voordeel om naar de waterkoker.

Zolang ik geen zonnepanelen heb en op gas kook, voldoet mijn fluitketel prima. En dat langer wachten? Het wachten op het fluitje hoort bij mij een beetje bij het ritueel van theezetten.

Wat heeft jouw voorkeur? Heb ik iets over het hoofd gezien in deze uiteenzetting?

Too good to go

Als goede minimalist struin ik al ruim een jaar de Too Good To Go app af naar eten dat anders in de prullenbak verdwijnt. Hoogtijd om de balans op te maken. Conclusie/spioler alert: ik ga de app niet meer veel gebruiken.

Voor wie de app niet kent: Too Good To Go is een app waarmee winkels en andere eetgelegenheden eten verkopen dat ze anders zouden weggooien, tegen grofweg éénderde van de oorspronkelijke prijs. Onder andere Sabine van hoeweetjedatallemaal.nl (hint: leuke nieuwe blog!) heeft er ook al veel over geschreven. Mocht je trouwens geinteresseerd zijn in hoeveel de Too Good To Go app aan de strijkstok laat hangen: dat vertellen ze niet. Maar ik heb het een keer nagevraagd bij een winkel, en in hun geval houdt de app ongeveer éénderde van de prijs in. Dus voor een pakket ter waarde van 9,- betaal je 3,-. Hiervan gaat 2,- naar de winkel en 1,- naar de app. Achja, voor niets gaat de zon op.

De afgelopen jaren heb ik vooral pakketten bij de Lidl, de lokale Spar en de Bakker Bart gehaald. Het eten van Bakker Bart gaat altijd wel op. Het banket wordt meestal al direct opgesnacked en de broden verdwijnen in de diepvries. Bij De Spar is het ook altijd een verrassing. Zo hebben we een keer dit merengue-achtige gedrocht gekregen:

Ook zat er ooit een verse pizza in het pakket, terwijl ik al eten had gekookt en mijn zoontje zou de dag erna naar m'n ex vertrekken. Oplossing? Ontbijten met pizza:

Toen de moeder van m'n ex het hoorde moest ze nogal fronsen...ik ben goed aan mijn gescheiden-vader-imago aan het werken ;-)

Het grote nadeel van supermarkten is dat ze geen rekening houden met dieten. Mijn zoontje en ik eten allebei geen vlees, en laat dat nu net een produkt zijn dat vaak over de datum vliegt... Vaak heb ik het vlees aan mijn moeder gegeven, maar ik ben eigenlijk niet van plan om aanbiedingen af te struinen voor de gunst van andere mensen. Ik heb het vlees ook een paar keer opgegeten onder het motto dat veel carnivoren om mij heen gebruiken "het dier is toch al dood". Ik merk echter dat ik na 20 jaar vlees niet alleen ontzettend goor vind, maar dat mijn darmen zulke vette hap zeer slecht trekken.

En dan is er sinds kort ook het Lidl groente&fruit pakket. Ik wil mijn zoontje graag opvoeden door alles van het groente&fruit schap een keer te proberen, en dit pakket helpt er goed bij. Zo zaten er een keer granaatappels en kiwibessen bij:

Dit pakket gaat grotendeels goed op, al kan ik niet zoveel met takjes verse tijm of venkelknollen.

Dus tijd om de balans op te maken. Ik denk dat ik van De Spar een stuk of 10 pakketten heb afgehaald en bij Bakker Bart en Lidl een stuk of 2 of 3. Als ik alle produkten verdeel onder de categorieen "gaat er altijd in", "leuk om een keer te proberen (maar normaal vaak te duur, of liever niet dagelijks)" en "wie kan ik hier mee blij maken, a.k.a. niet te vreten", (grofweg dezelfde kleurcodes als bij hoeweetjedatallemaal) dan kom op ik uit op deze grafiek:

In alle pakketten zit altijd voldoende om de 33% kosten te dekken. Helaas zit er bij De Spar erg veel vlees in, dat in dit huis geen aftrek heeft.

Om terug te komen op de eerste alinea, waarom ik ben ik een beetje klaar met deze app?
De app is enorm populair. Veel voedselpakketten zijn binnen 15 minuten uitverkocht. In veel gevallen weet ik wanneer een nieuwe aanbieding online komt. Maar zelfs als ik elke 10 seconde mijn scherm ververs, ben ik vaak al te laat. Conclusie: de vraag is vele malen groter dan het aanbod. Dit is natuurlijk een goed teken: blijkbaar ligt het niet aan de consument dat er veel eten wordt weggegooid, maar doen te weinig winkels iets aan de verspilling. En dit betekent ook dat dit eten niet wordt verpild, ook als ik het niet koopt. Voor mij zijn er 10 anderen die dit eten graag willen kopen. Waarschijnlijk zijn daar veel mensen bij die in een veel slechtere financiele positie zitten dan ik.

Kortom, ik heb niet zoveel zin om te concurreren met bijstandsmoeders als de kans groot is dat het eten niet verspild wordt. Overigens heb ik er geen probleem mee als een miljonair de app wel gebruikt, het is zijn volste recht. Maar ik ga me denk ik vooral kijken of af en toe een pakket vlakvoor de deadline nog steeds niet verkocht is. Dat weet ik tenminste zeker dat ik voedsel van de ondergang redt. En gelukkig zijn er veel winkels die alternatieven hebben. Zo verkoopt Lidl sinds kort produkten die aan de houdbaarheidsdatum zitten voor 25 of 50 cent. Voor de mensen die dit kopen is het geen verrassing wat ze kopen zoals bij Too Good To Go. 

Desalniettemin waardeer ik elk initiatief die de wereld een beetje duurzamer kan maken.

Wat is jouw mening over Too Good To Go?

2019 wordt een barebone jaar.

Nu mijn ex al bij haar ouders zit, ben ik aan het kijken hoe ik het leven verder in ga richten. Ik ben van nature veel minimalistischer dan zij. Maar de vraag is hoe minimalistisch ik eigenlijk zou willen zijn. Ik lees wel eens ooit op internet van minimalisten die slechts 100 bezittingen hebben. Persoonlijk vind ik dit veel te ver gaan: minimalisme zou je meer vrijheid in je leven moeten geven, geen beperking dat je slechts 100 produkten mag hebben.

Maargoed: hoe wil ik minimalisme gaan ervaren? Ik wil 2019 uitroepen tot "barebonejaar": een jaar waarin ik wil ervaren wat een prettige hoeveelheid bezittingen en uitgaven is. Daarvoor heb ik de volgende regels bedacht:

• Alle voorwerpen in huisworden ter handen genomen:
• kan ik het nog gebruiken? gebruik het dan
• heb ik het niet meer nodig? Dan probeer ik het een jaar te verkopen, daarna gaat het naar de kringloop.
• Al het eten in voorraad moet dit jaar op gaan
• Alle vaste lasten worden onder de loep genomen: kan het goedkoper? Is deze uitgave nog nodig? Een paar weken geleden heb ik de energierekening al geminimaliseerd.
• Ik mag pas iets kopen als ik het nodig heb en zeker weet dat er geen reserve meer op voorraad ligt
• Alle apparaten die permanent of heel vaak aanstaan worden op hun verbruik getest. Zo ben ik benieuwd of het veel oplevert om de mediabox/modem snachts uit te zetten. 
• Als ik alleen thuis ben blijft de cv op 15 graden (hier ben ik deze koude periode al mee begonnen, dan is het gemakkelijker om koude perioden te vergelijken).
• Als ik alleen in de auto zit mag ik niet harder dan 90km/u. Maar uiteraard mijdt ik de auto zoveel mogelijk.

Maar ik ga niet inboeten op ervaringen en sociale activiteiten:

• De kachel gaat aan als mijn zoontje of bezoek in huis is.
• Leuke kansen laat ik niet schieten, al kosten ze veel geld: als ik voor een redelijk bedrag met kennissen meekan met een luchtballon, dan doe ik dat natuurlijk. 
• Ik doe mee met sociale dingen, zoals team uitjes. Geld mag hier nooit een belemmering zijn.
• Als een vriendengroep besluit dat we een rekening samsam doen, zelfs al heb ik minder genuttigd, dan ga ik niet moeilijk doen.  

En wat is mijn doel? Ik wil gaan kijken hoeveel geld en zorgen ik kan besparen als ik eenvoudiger ga leven. Maar ik wil ook kritisch zijn als mijn levenskwaliteit achteruit gaat. Zo ben ik heel benieuwd hoeveel ik bespaar door de cv lager te zetten, en of deze besparing het waard is. Na een jaar kan ik dan besluiten of de besparing opweegt tegen het inboeten aan comfort. En onder het motto "geniet, maar bespaar met mate", voeg ik nog een regel toe:

• ik mag op elk moment besluiten om te stoppen met een regel.

Doet deze regel afbreuk aan het bovenste? Ik denk het niet. Ik zie veel mensen die totaal doorslaan in het besparen, bezuinigen, consuminderen. Het optimum aan levenskwaliteit ligt niet aan die kant van het spectrum, maar eerder ergens tussenin.

Heeft iemand nog goede minimalistische ideeen die ik absoluut moet proberen?

Gas-water-licht-km verbruik van 2017

2017 is voorbij, maar gelukkig hebben we de meerstanden nog:-). Hoewel wij niet actief bezig zijn met het besparen van gas water of licht, blijven de standen nog steeds ver onder het landelijke gemiddelden. De blauwe lijnen geven de maandelijke resultaten weer (vertaald naar verbruik per jaar, zodat we geen gekke dipjes krijgen bij februari enzo), en de rode geeft het jaarlijkse gemiddelden:

 

De enige grafiek die wel flink aan het dalen is, is hoeveel kilometers onze auto rijdt. In 2016 reden we nog 16800km, in 2017 is dat slechts 14300km:

Dit wordt grotendeels veroorzaakt doordat ik in 2017 een stuk of 115 keer met de fiets naar het werk ben gegaan. Maar ik denk dat hier nog steeds het meeste te halen is. We kunnen de verwarming nog een graadje lager zetten, de tuin minder sproeien of alle lampen steeds uit doen, maar het is peanuts ten opzichte van de autokosten. We zijn jaarlijks grofweg 70,- aan water kwijt, 800,- aan gas 400,- aan elektriciteit en ongeveer 2000,- aan autokosten! Bovendien is het alternatief, namelijk fietsen veel leuker dan autorijden:-)
Ik ben heel benieuwd of we deze kilomterstand nog verder kunnen terugbrengen in 2018.


Zie ook:
hoe bespaar ik op fietskosten?
gas-water-licht-km standen van 2016

100 km/u levert veel meer op dan alleen geld

Vorige week liet ik zien hoeveel geld je kunt besparen als je niet de gebruikelijke 120 of 130 km/u rijdt, maar bijvoorbeeld 100km/u. Hoewel de reistijd een beetje toeneemt, levert het een enorme besparing op, in de orde van 20 Euro per extra uur reistijd. Maar als je het niet voor het geld wilt doen, dan zijn er nog 3 belangrijke andere redenen:

100 of 120 km/u: wat levert het meeste geld en tijd op?

Ik ga bijna altijd met de fiets naar het werk, maar soms ontkom ik er niet aan om de auto te pakken. Hoewel ik op de fiets zo hard mogelijk wil gaan, kies ik in de auto meestal voor een rijstijl van een bejaarde: ik ga zelden harder dan 100km/u. Op die manier rijdt de auto stiller, heb ik minder snelheidsverschil met vrachtauto's en is de auto een stuk zuiniger. Maar aangezien dit blog geld-is-tijd heet, vroeg ik me af hoeveel extra reistijd ik hierdoor heb, en hoeveel geld het me oplevert. Kortom: hoeveel euro spaar ik uit per uur extra reistijd?

Over elke auto kan je wel zijn zuinigheid vinden, maar meestal niet bij welke snelheid de auto het zuinigste is. Gelukkig vond ik wat informatie op mpgforspeed en heb de gegevens vervolgens met mijn omrekentool omgerekend van miles per gallon naar kilometers per liter:

Hoe lager de grafiek, hoe minder kilomters er afgelegd kunnen worden met een liter brandstof. Hier zie je dat deze grafieken heel verschillend lopen voor verschillende auto's. Een Golf 1.4 TSI kan met 100 km/u 15.3 km per liter kan afleggen, en bij 120km/u nog maar 12.8 km/l. Grotere auto’s zijn meestal meer geoptimaliseerd voor hard rijden, dus bij een Mercedes C 180 k is het verval wat minder: van 13.2 km/l naar 12.4 km/l. Uitgaande van E1,50 per liter, kost het ritje met de golf respectievelijk E1,96 en E2,34, voor een Mercedes kost het grapje E2,23 en E2,42. Delen we dit door de tijdwinst, dan kost het sneller rijden met een Golf E11,50 per uur. Met een Mercedes is dit slechts E6,12 per uur. Het sneller rijden met een Golf kost kost dus net zoveel als een modaal salaris. Inderdaad, voor een Mercedes maakt het minder uit, maar vergeet niet dat deze bak bij 100 km/u net zoveel slurpt als die golf met 120km/u.

Zo heb ik de grafieken van de 4 autotypen uit de bovenste grafiek geinterpoleerd en omgerekend naar "extra kosten per besparend uur reistijd":

Je kunt deze grafieken als volgt lezen: rijd je in een Golf en met 120 kilometer per uur, dan kan je dus zo'n 12 kilometer per liter rijden (bovenste grafiek). Wil je op deze snelheid tijd winnen door ietsje harder te gaan rijden, dan kost je dit 20 euro per uur. Ga je echter iets langzamer rijden, dan kan je 20 euro verdienen per uur dat je reis langer duurt, zie onderste grafiek. Bij hogere snelheden gaat de grafiek rechts snel omhoog, dus hoe harder je rijdt, hoe duurder het is om tijdswinst te halen. Uitgaande van een modaal uurloon, het dus voordeliger om iets langzamer te rijden, dan om te gaan werken!In deze grafieken is uiteraard niet meegenomen dat men bij hogere snelheden vaker moet remmen voor inhalende vrachtauto's, dat de auto harder slijt en dat sneller rijden extra files veroorzaakt. In praktijk is het erg moeilijk om deze tijdwinst daadwerkelijk te halen met sneller rijden, dus is het effect nog veel groter.

Om een lang verhaal kort te maken: wat kun je besparen als gemiddelde autorijder? Een gemiddelde forens rijdt ongeveer 20000km per jaar, waarvan 10000 op de snelweg. Deze forens, kan je ongeveer E230,- per jaar besparen door geen 120 maar 100 kilometer per uur te rijden. Het enige verschil is dat er geen 83 uur gestressed geraced wordt, maar 100 uur relaxed croezen! Ter vergelijking: als je 20000 kilometer in totaal rijdt tegen 17 kilometer per liter en je kent een tankstation dat 5 cent goedkoper is, dan spaar je slechts E59,- uit.

Mensen zijn vaak niet bewust dat ze een dief van hun portemonnee zijn als ze het gaspedaal hard indrukken. En al deze verspilde brandstof gaat als vervuiling de lucht in. Daarom ben ik een grote voorstander om de maximum snelheid in Nederland te verlagen naar 100km/u. Zo kunnen we veel gemakkelijk de klimaatdoelstellingen halen en zullen er veel minder files en ongelukken zijn. Wat mij betreft komt er weer trajectcontrole op de A2 en, als we toch bezig zijn, ook op alle andere snelwegen.

(dit artikel is een aangepaste versie van een artikel uit 2013)

De hollandse kneuterigheid van zegeltjes sparen

Ik heb vakantie, dus vandaag even een oude klassieker
---------------------------------------------------------------------------------------------------

Ik bespaar graag op veel dingen geld, maar er is één onderwerp waar ik wellicht in de ogen van andere mensen veel geld laat liggen. Ik weiger namelijk zegeltjes te sparen. Ik lees overal over de euforie van het vol hebben van een spaarkaart, maar mij krijg je er niet aan.

Waarom niet? Omdat het mij teveel op werk lijkt. Meestal moet je jezelf een ongeluk sparen, en spullen kopen om een kaart net vol te krijgen, en vervolgens krijg je iets waar je niet eens op zit te wachten. Laat ik twee voorbeelden nemen.

Douwe Egberts punten
De eerste spaarklassieker is de DE punten. In bijna elke Nederlandse keuken is een lade te vinden met deze uitgeknipte punten, in de hoop dat er ooit een nieuw servies aan zit. Maar weet hier ook iemand hoeveel een DE punt waard is? Het is exact één halve cent! Op een pakje thee van 2 euro zitten 4 waardepunten, dus 2 cent. Dankzij deze punten heb je dus maarliefst één hele procent korting op je aankopen. Nouja, je hebt deze korting alleen als je al deze bonnetjes uit hebt geknipt, geen bonnetjes kwijtraakt, en er iets nuttigs van aanschaft.
De secretaresse op ons werk knipt de zegeltjes altijd uit, zodat we nieuw servies voor het bedrijf kunnen sparen. Dit klinkt heel leuk, maar wat ze niet beseft is dat zij minimaal 40,- per uur kost voor ons bedrijf. Zij kost dus elke 1,6 seconde 2 cent. Om dus quitte te spelen met het uitknippen van het bonnetje van 4 punten, moet ze het bonnetje in 1,6 seconde uit kunnen knippen! Als ze er langer over doen, dan kost het ons bedrijf meer geld dan het oplevert.
Mijn tip: koop gewoon thee die net zo lekker, maar minstens één procent goedkoper is dan Pickwick. En als je toch zo graag een DE servies wilt: op marktplaats bieden ze ook hele zakken punten aan, meestal voor ongeveer 0,25 cent per punt! Maarja, dat zal wel tegen het Hollandse spaarprincipe gaan.

Albert Heijn Koopzegels
Maar het toppunt van doorgeslagen spaarziekte is koopzegels. Hierbij krijg je de zegels niet, maar moet je ze kopen! Toch lees ik dat mensen vaak AH koopzegels kopen. Bij elke euro boodschappen kan je een zegel van 10 cent erbij kopen. En voor elke E 49,- aan zegels wordt er E 52,- uitbetaald. Dat is ruim 6% winst per keer! Je zou bijna afvragen waarom je je huis zou aflossen als je ook kan beleggen in koopzegels!
Als je het zo bekijkt klinkt het erg lucratief. Maar als je bedenkt dat je voor E 490,- aan boodschappen moet doen om E 3,- "winst" te maken, dan heb je dus eigenlijk maar 0,6% korting op je boodschappen! Dit percentage is zo klein dat ik misschien een voorbeeld moet geven: per E 10,- krijg je 6 cent korting! En deze korting krijg je pas als je 490 zegeltjes hebt zitten plakken (ik zou geen speeksel meer op mijn tong hebben). En je mag natuurlijk geen zegeltjes kwijtraken. In mijn geval zou ik minimaal 6% van mijn zegeltjes in de voering van mijn portemonnee kwijtraken, en zou ik helemaal geen winst over houden.
Even serieus: zijn er echt mensen die 490 zegeltjes op vellen liggen plakken en dan trots naar de AH lopen om E 3,- te krijgen? Is het niet veel gemakkelijker om een winkel te vinden die 0,6% goedkoper is dan de Albert Heijn?

Misschien zullen sommige lezers nu denken: "beste Rentenier, jij rijdt als een bejaarde over de weg, alleen maar om elke keer een paar cent aan brandstof te besparen (zie hier en hier). Dat is toch ook kneuterig?".
Dat klopt. Het verschil is wel dat langzaam rijden niet alleen goed voor de portemonnee is. Het is beter voor het milieu, de auto slijt minder hard, het is veiliger, en misschien wel het belangrijkste, ik ben veel minder gestressed sinds ik niet meer hard hoef te rijden op de weg.
Dit past bij mijn filosofie om mijn levenskwaliteit te optimaliseren. Als ik uren bezig ben met kleine frotzegeltjes, om zo een paar euro te besparen, dan wordt daar mijn levenskwaliteit niet beter van, eerder slechter. Langzamer rijden verhoogt mijn levenskwaliteit op meerdere manieren.

Afgelopen maand heb ik echter een uitzondering gemaakt, en heb ik braaf meegedaan met knippen en plakken. Wij kopen namelijk altijd via internet kattenbrokken in een zak van 10 kilo. Onlangs zat er bij een bestelling een spaaractie, waarbij je bij 10 streepjescodes het elfde product gratis kreeg. Dit vond ik wel de moeite waard. Te meer omdat die zakken van kattenbrokken erg sterk zijn, dus die bewaar ik altijd om brandhout of snoeiafval in te bewaren. Het enige wat ik dus hoefde te doen was even naar het houthok lopen, overal het streepjescode uit de zak knippen, en een gratis zak kattenvoer à E 35,- opstrijken. Wie wat bewaart heeft wat...

zie ook:
spaart u koopzegels?

Mijn fiets gaat als een speer!

Sinds eind 2012 werk ik bij mijn huidige werkgever, op ongeveer 30 kilometer van mijn huis. Ik ben meteen begonnen om minstens eens per week naar het werk te fietsen. Het is hoofdzakelijk een mooie, rustige route, en op het werk kan ik douchen. Vanaf begin 2013 houd ik bij hoevaak ik met de fiets naar het werk ga. De volgende grafiek laat zien hoevaak ik per jaar ben gaan fietsen:

Inderdaad dus eens per week met de fiets. Hier zie je dat de grafieken het hardste stijgen in het voorjaar, als het vaak al mooi weer is, weinig vakantie heb, en dat ik graag een goede conditie wil hebben voor in de zomer. In de winter fiets ik sporadisch, wegens teweinig licht, kou, en de troep op de weg. Ook zie je dat ik af en toe wat minder fiets. Dat komt meestal door vakantie, slecht weer, of doordat ik een paar weken voor werk in het buitenland zit (zoals in de zomer van 2014 en in het voorjaar van 2016). In het najaar van 2016 fietste ik ook minder door persoonlijke omstandigheden en doordat ik van 36 uur naar 32 uur werken ben gegaan.

Maar dit jaar ben ik zeer voortvarend van start gegaan. Ik heb dit jaar al bijna net zoveel gefietst als in heel 2016! Ik ben het fietsen steeds leuker gaan vinden. 3 jaar geleden ging ik alleen fietsen als het heel mooi weer was, en bij voorkeur niet twee dagen achter elkaar. Nu heb ik het omgedraaid: ik ga altijd met de fiets, tenzij ik bijvoorbeeld na werk andere afspraken heb. Zelfs fietsen in de donkere dagen begin ik te waarderen, omdat het dan zo lekker rustig is op de weg. 

Ik merk dat dit overdadig veel fietsen enkele gevolgen heeft. Ten eerste begint mijn conditie de pan uit te rijzen. Tegenwoordig leg ik die 30 kilometer in 53 minuten af, inclusief wachten bij stoplichten enzo. Een ander gevolg is mijn eetpatroon: toen ik slechts 1 of 2 keer per week ging fietsen kon ik die calorieen gemakkelijk verspreid over de week compenseren. Maar nu ik bijna elke dag fiets, moet er behoorlijk veel bij. Een retourtje kost al snel 1000-1500kcal. Deze moet ik dus bovenop de dagelijkse 2500kcal nuttigen om op gewicht te blijven. Het is tegenwoordig zo erg, dat ik bij alle producten op de voedingswaardetabel kijk om te zien welk produkt de meeste calorieen heeft!

Sinds 2014 ben ik 275 keer met de fiets naar het werk gegaan. Dat is ongeveer 16.500km, oftewel van hier naar Sidney! Hiermee heb ik ongeveer 825liter benzine, 2200kg CO2, oftewel 2310,- aan autokosten bespaard. Als je mijn auto 275 keer op de snelweg zou zetten, dan zou je een file van bijna 3 kilometer hebben.

Maar dit was niet gratis: elk jaar heb ik alle banden en ketting vervangen, en in totaal een stuk of 10 lekke banden gehad (die ik onderweg kan vervangen), een kapotte derailleur (toen moest ik mijn vrouw bellen om me op te halen), en een (bijna) ongeluk. Verder was mijn fiest na pakweg 25.000km ook aan vervanging toe.
Ik heb ongeveer 350.000kcal verbrand (equivalent aan ongeveer 40 kilo lichaamsvet). Je kunt dus op 40 kilo vet naar Sidney fietsen! Dat zegt wel iets over de efficientie van een menselijk lichaam. Van de andere kant: dit laat ook zien hoe moeilijk het is om af te vallen. Als ik ooit minder ga fietsen zal het moeilijk worden om mijn eetpatroon aan te passen...

Resultaten eerste helft 2016

Het is al weer een half jaar geleden dat ik onze saving rate en andere getallen besprak. Tijd voor een halfjaarlijkse update. 

Saving rate (besparing/inkomen)

De jaarlijkse gemiddelde savings rate weten we nu al anderhalf jaar boven de 20% te houden. Vorige jaar waren er een paar dipjes, maar de afgelopen tijd zitten we meestal rond de 30%. Hopelijk kunnen we de grafiek constructief bij of boven de 30% houden. Een procent meer saving rate verkort onze tijd tot pensioen met ongeveer 1 jaar. Een mooi vooruitzicht!

Eigen vermogen (eigen vermogen/inkomsten)

De afgelopen jaren was het dweilen met de kraan open; we losten veel af, maar ons huis werd steeds minder waard. Daardoor bleef ons eigen vermogen zakken. Dit jaar is de WOZ waarde gelijk gebleven, waardoor ons vermogen eindelijk begint toe te nemen. De gekke piek van afgelopen maand werd niet veroorzaakt door een grote toename van vermogen, maar doordat we die maand veel inkomsten hadden: vakantiegeld en belastingteruggave. Deze piek zie je trouwens elk jaar rond deze tijd. Het gevolg is dat deze grafiek erg grillig is, en dus kan je beter naar de jaargemiddelden kijken (de rode lijn). En die lijn lijkt nu eindelijk een onomkeerbare opmars gemaakt te hebben.

Financiele onafhankelijkheid: passief inkomen (passief inkomen/uitgaven)

Deze grafiek wordt vooral bepaald door de rente van de spaarhypotheek, kinderbijslag en schenkingen.
Doordat ons zoontje 6 is geworden, is de kinderbijslag hoger geworden. Hierdoor is het piekje dat elk kwartaal te zien is een beetje hoger geworden. De rest van de stijging is veroorzaakt door bijstortingen op de spaarhypotheek en het sneeuwbaleffect daarvan. We hebben dit jaar geen grote schenking mogen ontvangen (zoals in januari 2015). Je kunt je trouwens afvragen of je wel financieel onafhankelijk bent als je van schenkingen afhankelijk bent.
Rond het eind van het jaar zou gemiddeld 10% van onze uitgaven gedekt kunnen worden met passieve inkomsten. Het lijkt nog een lange weg naar financiele onafhankelijkheid, maar de grafiek stijgt steeds harder.

zie ook:
Bereken je saving rate
Bereken je eigen vermogen
Bereken je financiele onafhankelijkheid

Besparen in de kleinste ruimte

Soms zit het besparen van geld in een klein hoekje. Daarom vandaag: de besparingen op een toilet!

Een baksteen in de stortbak
De meeste WC's spoelen met veel te veel water door. Door een baksteen in de stortbak te leggen, kan met bij elke spoelbeurt water besparen. De afmetingen van een baksteen zijn gemiddeld 20x10x5 cm. Bij elke spoelbeurt zal er dus een liter water worden bespaard! Als je er van uitgaat dat een WC door een gezin 10 keer per dag wordt gebruikt, dan levert dit een besparing op van 3650 liter water!

Wc papier verbruik verminderen
Veel mensen zijn geneigd om een flink stuk wc papier te pakken, terwijl uiteindelijk maar een klein stukje gebruikt wordt. Met een simpel trucje kan je dit verminderen: duw voordat je de nieuwe wc rol plaatst de wc rol een beetje plat. Het wc papier verandert niet, alleen het wc rolletje zal een ovale vorm krijgen. Door deze ovale vorm rolt het rolletje minder gemakkelijk, zodat mensen minder geneigd zijn om teveel wc papier te pakken. Deze besparing kan het wc papiergebruik bijna halveren!

Een andere manier om te besparen op wc papier is het splitsen van dubbellaags wc papier. Dubbellaags wc papier is meestal maar een beetje duurder dan enkellaags wc papier, maar je kunt het wel gemakkelijk splitsen, zodat je 2 keer zoveel papier hebt! 

Maak je eigen wc verfrissers
De meeste wc blokjes zijn tegenwoordig wergwerphoudertjes met een zeepje ingebouwd. Toch is het prima mogelijk om je eigen wc blokjes te maken. Dit proces is hetzelfde als zelf zeep maken, maar dan zou je een beetje chloor kunnen toevoegen om de wc extra schoon te houden. Hiermee kan je jaarlijks tientallen euro's uitsparen.

Hoe bespaar jij op het toilet? En wat vind je omgeving ervan?   

Saving rate

Op veel blogs, zoals mevrouw money wenkbrauw en econowiser kwam ik de term "saving rate" tegen, maar helaas vond ik geen uitleg over wat het inhoudt. Aangezien de meeste van deze blogs fan zijn van een bepaalde behaarde amerikaan, genaamd mister money mustache, kan het niet anders dat hij de oorsprong van deze term is. Na wat zoeken kwam ik op een artikel uit, waar meneer snorregeld het haarfijn (sorry voor het woordgrapje) uitlegt.

Zijn theorie is dat slechts 1 getal bepaalt wanneer je de schaapjes op het droge hebt. Dat is niet je inkomen, niet je uitgaven, en ook niet je vermogen. Het enige interessante getal is de verhouding tussen hoeveel je maandelijks overhoudt en hoeveel je maandelijks binnenharkt. Dus als iemand maandelijks 4000, -verdient en 3000,- uitgeeft, dan is de saving rate (4000 - 3000)/4000 = 25%. Hoe hoger dit percentage, hoe sneller je op je lauweren kunt rusten.
Bij mensen die nauwelijks aan de toekomst denken worden alle inkomsten meteen stukgeslagen. Deze mensen zullen dus zeker tot hun pensioenleeftijd moeten werken. Maar als je elke maand een stukje inkomen probeert over te houden en dit goed laat rentenieren, dan komt een vroeg pensioen steeds dichter bij.
Een voordeel van het getal is dat het niets zegt over je absolute inkomen en uitgaven. Hierdoor kan je het gemakkelijk vergelijken met anderen en hoef je niet meteen je hele huishoudboekje op straat te gooien. Kortom, een getal dat veel zegt. Een getal naar mijn hart!

De berekening

Recepten van een keukenprins

Ik heb er een hekel aan als er eten over de datum gaat. Maar vaak zit je met een hoop ingrediënten waar geen recept voor te vinden is. Na een opruimactie van de keukenkast zit ik met:
-200 gram maizena
-200 gram allesbinder
-250 gram nesquick
-een pot honing
-250 gram biscuitjes
-300 gram paneermeel

Ik nam mijn persoonlijke uitdaging aan om hier iets lekkers van te maken. Op internet zag ik dat je van maizena koekjes kunt bakken. Als dat met maizena kan, dan kan het vast ook met allesbinder, was mijn beredenering. Dus heb ik er wat eieren en boter bij gemixt. Bij nader inzien had ik meer zin in cakejes dan in koekjes, dus heb ik er nog wat bakpoeder bijgegooid, en in vormpjes gedaan.
Na een tijdje begon de oven naar pannenkoeken met stroop te ruiken. Dat is niet vreemd, want allesbinder bestaat voor een groot deel uit glucose. Zie hier het resultaat:

De maizena-muffins smaken prima. Ik zou ze omschrijven als kokosmakronen, maar dan zonder kokos. Ideaal voor mensen met gluten allergie!

Zo, de eerste twee ingrediënten zijn al weggestreept. Het volgende gerecht was duidelijk: wie chocola en biscuitjes zegt, zegt natuurlijk arretjescake! Het probleem is dat alle recepten voor arretjescake met pure cacao zijn. Mijn recept had 50gr cacao en 200 gram suiker nodig. Een inspectie op de ingrediënten van Nesquick leert je dat het spul voor 20% uit cacao bestaat. De overige ingrediënten zijn voornamelijk suiker. Dus 250gr Nesquick bevat 50gr cacao en 200gr suiker!
Aldus geschiede, ziehier de Nesquick-arretjescake:

Hij smaakte geweldig!

Nu hield ik nog honing en paneelmeel over. Het enige wat ik ken met een sloot aan honing is baklava. Maar de recepten op internet vereisten veel exotische producten, zoals filodeeg. Dus heb ik mijn eigen Hollandse baklava bedacht. Ik heb de honing in een pannetje opgewarmd en aangedikt met het paneelmeel. Deze prut heb ik in bladerdeeg gedaan en gebakken. Omdat ik bang was dat de boel zou gaan lekken, heb ik een ruimschootse hoeveelheid paneelmeel gebruikt. Dat was achteraf geen slimme zet: de baklava werd erg droog en melig. Maar nog steeds prima eetbaar.

Het kleine restant paneermeel heb ik aan de meelwormen gevoerd.

Alternatief voor adsense gevonden

Een tijdje terug besprak ik mijn overwegingen om wel of niet door te gaan met adsense, zie hier. Hoewel je het kunt beschouwen als gratis geld, heb ik er wat morele bezwaren bij.

Wat zijn de alternatieven?

De supermarkt-carrousel

Hoewel we geen boodschappenbudget hebben, proberen we uiteraard wel zo goedkoop mogelijk de boodschappen te doen. Ik zal niet de enige persoon in Nederland zijn die voornamelijk naar de Lidl gaat, maar voor de apartere producten alsnog naar een "kwaliteits"supermarkt gaat. Bij ons in ons dorp zit de Lidl naast de Plus, dus dat komt goed uit. Ik koop de grootste bulk bij de Lidl, en ga daarna naar de Plus voor alleen brood en vegaspul enzo.
Ik heb het idee dat ik hiermee veel bespaar voor weinig moeite. Voor het bedrag dat ik bij de Plus een paar dingen heb, heb ik een volle kar bij de Lidl. Maar is dit een eerlijke vergelijking? Vegaburgers zijn nu eenmaal veel duurder dan een pak melk. Tijd om het eens uit te rekenen.

Een echte minimalist budgetteert niet

Op veel blogs lees ik dat veel mensen diverse budgetten voor verschillende uitgaven hebben ingesteld, zoals voor vaste lasten, onderhoudskosten en boodschappen.

Maar dit zijn toch allemaal primaire levensbehoeften?

Los van het feit dat ik geen zin heb om al mijn uitgaven bij te houden, heb ik zeker geen zin om een boodschappenbudget in te stellen. Om de volgende redenen.

Nogmaals terugverdientijd, interne opbrengstvoet, return on investment

Het vorig jaar schreef ik al een paar keer over verschillende manier om de opbrengst van een investering uit te drukken. Ik druk de meeste investeringen uit in de rente (iets nauwkeuriger, de "interne opbrengstvoet"), maar er zijn ook andere getallen die in sommige situaties geschikter zijn. Een overzicht.

Mijn ervaring met Adsense

Na een jaar bloggen krijg ik eindelijk de eerste uitkering van google adsense van E70,- op mijn rekening gestort. Tijd om adsense te evalueren.

Mijn oude energieboer komt met hangende pootjes terug

Vanaf deze maand hebben we stroom van een nieuwe energiemaatschappij. Ik had 'm niet aan zien komen, maar daar was hij toch: de alsjeblieft-kom-terug-bij-ons-brief van onze oude energiemaatschappij. Ze boden een 3 jarig contract aan met maar liefst 30% korting op stroom! Ze zouden zelfs eventuele overstapboetes betalen.
In eerste instantie dacht ik "stelletje huichelaars, mij jaren teveel laten betalen, pas als ik wegga komen ze ineens met hangende pootjes terug". Maar van de andere kant: laten die energieboeren mekaar maar de tent uitvechten. Concurrentie is gezond, en ik heb geen morele band bij welke energieboer dan ook. En 30% procent klinkt erg aanlokkelijk.

Maar toen ging ik eens aan het rekenen. Van de E 1217,09 die ik het afgelopen jaar aan energie heb verstookt, waren er slechts E 345,32 voor stroomkosten (kale stroomkosten plus netwerkkosten). De overige kosten waren voor gas, belasting en administratie. 30% korting zou dus slechts E 103,60 betekenen.
Maar door mijn overstap naar een nieuwe maatschappij bespaar ik jaarlijks E 212,-, ruim 2 keer zoveel! Ik blijf dus lekker bij de nieuwe maatschappij.

Ik heb dit reclametrucje al vaker gezien. Energiemaatschappijen hebben de neiging om vooral met stroomprijs te stunten. Veel mensen beseffen niet dat hun energierekening hoofdzakelijk uit gaskosten en belasting bestaan. Helaas voor mijn oude energiemaatschappij ben ik er niet ingetrapt.

zie ook:
eindelijk aangedurfd: een andere energiemaatschappij