Warmtescan van mijn huis

In het kader van duurzamer wonen biedt mijn gemeente een gratis warmtescan aan. Tijdens een warmtescan maken ze infraroodbeelden van een huis om te zien waar de meeste warmte weglekt, en waar dus nog beter geisoleerd kan worden. Ik heb me al een jaar geleden aangemeld, maar blijkbaar was er zulke lange wachtrij dat ik een paar maanden terug pas gebeld werd. Ze kunnen immers alleen een warmtescan doen als het buiten voldoende koud is. De warmte moet namelijk wel de mogelijkheid krijgen om naar buiten te lekken. En dus was het 7 december koud genoeg voor wat mooie kiekjes.

Ramen en deuren zijn vaak notoire warmtelekken. Ik weet dat mijn glas niet het allerbeste HR+ glas is, dus ik was heel benieuwd. De ramen zijn typisch een graag warmer dan de muren, dus 4 in plaats van 3 graden:

De ventilatieroosters die ik ooit heb gemaakt zijn inderdaad warmtelekken, maar ventilatie is zeker zo belangrijk als isolatie:

Al met al niet slecht dus. De voordeur daarentegen is een groter probleem, die is 5-6 graden:

Aan de binnenkant zie je het tegenovergestelde plaatje, daar is de deur juist kouder dan de omgeving:

Het is goed dat ik in de winter een gordijn voor deze deur heb hangen. Wellicht kan ik wat meer doen, zoals zulk knuffelbeest dat als tochtstrip gebruikt kan worden. bij ons in het dorp komt immers iedereen via de achterdeur, dus deze deur mag best beter ingepakt worden.

Een van de belangrijkste reden om de warmtescan te laten doen is de koubrug. In mijn huis loopt het betondek van de eerste verdieping door de spuwmuur naar buiten aan de voorkant en achterkant. Mocht je afvragen waarom ze vroeger voor zulke idiote contructie hebben gekozen: voorheen was de bovenverdieping een houten wand, en die moest natuurlijk ergens op staan. Hoe dan ook, ik was heel erg benieuwd hoeveel warmte er door deze koubrug naar buiten lekt: 

Aan de voorkant is de koubrug ongeveer 4 graden ten opzichte van de 2 graden van de rest van de muur. Ook kan je zien dat de buurman rechts de koubrug heeft "ingepakt" met isolatie en trespa, waardoor zijn koubrug slechts 3 graden is:

Aan de achterkant zit mijn afdak over de koubrug heen. Ik heb het gevoel dat hierdoor de vloer van de eerste etage aan de achterkant warmer is dan aan de voorkant. Dit klopt ongeveer: de koubrug is achter zo'n 6 graden tegenover 4 graden van de rest van de muur: 

Aan de binnenkant is het effect ook duidelijk zichtbaar: het plafond is ongeveer 13 graden, ten opzichte van 14-15 graden voor de rest van de muur:

Ten slotte het dak. Rond het dak vallen twee dingen op. Het is heel warm onder de dakgoot, en er is een warme plek rond de schoorsteen:

De warme plek bij dakgoot is gemakkelijk te verklaren, want daar lopen alle verwarmingsbuizen. dat kan je van binnen ook goed zien:

De buizen zijn een keer geisoleerd, maar blijkbaar zit hier nog ruimte voor verbetering. Als ik ooit bij deze verwarmingsbuizen moet zijn kan het geen kwaad om een extra jas eromheen te doen. Eigenlijk het enige ding wat een simpel foutje is en gemakkelijk te verhelpen is bij de schoorsteen. De plaatjes binnen waren helaas niet duidelijk, maar tijdens het scannen was duidelijk te zien dat men het stuk dak onder de schoorsteen is vergeten te isoleren. 

En dat is er nog een heel voordehandliggend ding over: een pijpje dat vroeger werd gebruikt voor de condens van de droger. Op de volgende foto zie je heel goed de warme vlek links van de schoorsteen en de vlek op de muur waar de droger zat:

En van binnen laat het ook niks aan de verbeelding over:

Ik dacht dat zulk klein gat op de zolder niet veel zou doen, maar even opvullen kan geen kwaad.

Conclusie:

Over het algemeen ben ik niet ontevreden. hoewel de ramen en deuren niet hele moderne zijn, stralen ze niet veel meer uit dan de muren. Ook de koubrug is minder erg dan ik had verwacht. Het is een gigantische investering om dit probleem goed op te lossen, en zo te zien ga ik dat nooit terugverdienen. De enige dingen die ik ga doen is extra isolatie bij de voordeur maken, het dak bij de schoorsteen opvullen, en uiteraard het gat door de droger.

Waterkoker of fluitketel?

Ik heb een gasfornuis, en aangezien ik niet teveel spullen op het aanrecht wil hebben, gebruik ik een fluitketel. Omdat ik er 2 of 3 liter thee doorheen jaag per dag, vroeg ik me af: wat is eigenlijk zuiniger: een waterkoker of fluitketel?

Internet staat al behoorlijk vol met deze vergelijking, maar een eenduidig antwoord is er niet:

• teapottery.nl geeft de voorkeur aan een waterkoker, want bij een fornuis gaat er energie langs de fluitketel. Hoeveel dat is, dat vertellen ze niet. Wat ze ook niet vertellen is dat de gemiddelde elektriciteitscentale ook niet 100% efficient is.
• olino.org laat ook de fluitketel winnen, door m³ gas direct om te rekenen naar kWh. dat is een beetje dezelfde beredering als bij teapotter.nl. Bovendien zitten er vreemde knikken in de grafieken.
• groener.wordpress.com zegt dat het nek aan nek gaat, mits de fluitketel op gas wordt verwarmd. Ook schijnt het afhankelijk van de hoeveelheid water te zijn. Wellicht lekt er meer warmte weg bij een grotere hoeveelheid water.
  

Hoogtijd om het zelf te proberen! Om een eerlijke vergelijking te maken heb ik 4 verschillende hoeveelheden water gekookt (uiteraard niet verspild, maar allemaal als thee opgedronken), met

1. een waterkoker (mijn vriendin kookt op elektra, dus die gebruikt wel een waterkoker),
2. een fluitketel op een kleine pit, en 
3. een fluitketel op een grote pit (waar dus wat vuur langs de ketel afgaat).

Voor het gas heb ik gewoon even de thermostaat laag gedraaid, zodat het fornuis de enige gasverbruiker is. Voor elektra is dit lastiger, omdat elk huis wat sluipverbruik heeft. Mijn energiemeter kon ik niet vinden. Daarom ga ik uit van de specificatie van de waterkoker (2000W).

Ik weet dat dit experiment niet super wetenschappelijk is. Voor een goede vergelijking moet ik meerdere fluitketels proberen, meerdere waterkokers, elektra exacter meten enz, maar voor de orde van grootte lijkt me dit voldoende.

Na wat meten kwam ik op de volgende resultaten:

 

 

Zoals ik had verwacht is de waterkoker sneller: bijna twee keer zo snel. Voor het verschil in pit wist ik niet wat ik moest verwachten. Er gaat wat vuur langs de fluitketel op de grote pit, maar het water is wel sneller heet, dus kan het niet tussendoor afkoelen. Uiteindelijk blijkt de kleine pit 25% zuiniger te zijn. Andere belangrijke conclusie: het verband tussen tijd en hoeveelheid water is behoorlijk lineair. De kleine knikjes zijn waarschijnlijk meetonnauwkeurigheden. Ik zie dus geen extra voor- of nadeel bij meer water voor een fluitketel of waterkoker. 

Als ik er van uitga dat ik per jaar 1000 liter water kook, dan kost het mij ongeveer 30m³ gas, oftewel pakweg 3% van mijn totale gasverbruik.

Helaas zijn kWh en m³ gas appels en peren om te vergelijken, dus moeten we iets pakken om ze gelijk te schakelen. Bij andere referenties wordt vaak het gas vertaald naar calorische waarde. Persoonlijk vind ik dat niet echt eerlijk. Bij de elektriciteitsopwekking gaat heel veel energie verloren tijdens opwekking (kolencentrales leveren vooral restwarmte), transformatie en weerstand in de kabels. Het rendement van elektriciteitsopwekking in Nederland pakweg 42% (bron: Delft Integraaal). Dus van elke 100 kWh aan energie die er vooraan ingaat, komt er 42kWh uit jouw stopcontact. Het verlies van rendement van gas is vele malen kleiner.

 

Ik heb voor een vele praktischer vergelijking gekozen: ik heb het omgerekend naar Euro's (23cent per kWh en 60cent per m³ gas). Om ook het duurzaamheidsaspect te vergelijken, heb ik de CO₂ berekend. Die is voor Nederlandse elektriciteit gemiddeld 0.649 kg (Bron: Delft Integraal). Dit geld dus voor het gemiddelde: voor die zonnepanelen en windmolens staan nog steeds een paar vieze kolencentrales roet uit te blakeren. Voor gas kom ik via wikipedia op een uitstoot van 1.79 kg per m³:

 

Uit deze grafieken komt dat de waterkoker pakweg 50% duurder en milieubelastender is dan een fluitketel. Dit zal in de toekomst hopelijk gaan veranderen: steeds meer elektriciteit zal duurzaam opgewerkt worden, maar met het tempo dat we dat in Nederland doen verslijt ik meerdere fluitketels.

En dan de laatst overweging: wat levert het op qua uurloon? Dit blog heet immers "geld is tijd". Dus kijk ik hoeveel extra tijd het me kost en wat het oplevert als ik eerst van een waterkoker naar de grote pit ga, en vervolgens wat het me oplevert als ik nog een stapje verder ga, naar de kleine pit:

Met langer wachten op mijn kokend water verdien ik een wopping 10 cent per uur als ik overstap op een grote pit, en nog eens 25cent per uur als ik nog langer wil wachten met de kleine pit. Kortom: voor het geld hoef ik het niet te doen. Die 1000 liter water per jaar kost me 18 tot 30 euro, afhankelijk van de warmtebron. De thee is vele malen duurder..

Conclusie: zowel op financieel vlak als op het gebied van CO₂ uitstoot wint de fluitketel. Belangrijke kanttekening: als de waterkoker in praktijk 30% minder verbruikt dan de specificatie, dan slaat het voordeel om naar de waterkoker.

Zolang ik geen zonnepanelen heb en op gas kook, voldoet mijn fluitketel prima. En dat langer wachten? Het wachten op het fluitje hoort bij mij een beetje bij het ritueel van theezetten.

Wat heeft jouw voorkeur? Heb ik iets over het hoofd gezien in deze uiteenzetting?

Onderhoud verwarmingsketel

Afgelopen week gebeurde iets waar ik al een tijdje op had kunnen wachten: mijn cv ketel wilde het huis niet meer verwarmen. Warm water deed hij nog wel, maar een huis verwarmen met emmers warm water is niet echt een slim idee, luchtvochtigheid-technisch gezien. Gelukkig kon de monteur de dag erna het euvel snel verhelpen en heeft hij een paar dagen een onderhoudsbeurt gepleegd. Bovendien was het deze week behoorlijk mild, zodat de temperatuur van het huis niet onder de 13 graden is geweest.

Dit voorval is wel een mooie gelegenheid om mijn "cv ketel strategie" opnieuw onder de loep te nemen. Als je een eigen cv ketel hebt, dan heb je een paar onderhoudsopties:

• Je neemt een onderhoudscontract. Zulk contract kost pakweg 60,- tot 200,- per jaar, afhankelijk van hoeveel service je krijgt. Bij het minimale contract zit alleen een periodieke beurt elke twee jaar, onderdelen, voorrijkosten en storingen kunnen er bij inbegrepen zitten, maar dan betaal je dus meer. Voor een overzicht, zie consumentenbond.
• Je betaalt gewoon per keer dat er iets nodig is. Je hebt meer vrijheid, maar dus ook het risico dat het ooit duur kan worden. 
• Je repareert alles zelf.

Het lijkt bijna op het onderhoud van je gebit: je kunt een tandartsverzekering nemen, af en toe een controle zelf inplannen en betalen, of.. nouja, misschien is zelf repareren van tanden geen goed idee.

In dit geval kies ik niet voor zelf repareren. Ik kan wel het water bijvullen en de afvoer schoonmaken, maar onderdelen vervangen laat ik aan een vakman over. Ik hoef dit te weinig te doen om te investeren in het leren omgaan met dure nieuwe onderdelen.

Dus heb ik gekozen voor de tweede optie. Ik wil zo min mogelijk aan bedrijven vast zitten, dus ga ik geen onderhoudscontract nemen. Ook kan je afvragen of een beurt elke twee jaar nodig is. Ik heb het aan een paar monteurs nagevraagd, en die zien er niet zo veel heil in. Het cv ketel is heel belangrijk, maar het is geen auto waar APK een must is: je remmen kunnen versleten zijn en nog veel meer. Het grootste risico bij een ketel is dat er iets kapot gaat en dat je dan in de kou zit.
En dat was dus deze week. Na 7 jaar als een zonnetje te hebben gebrand, gaf de driewegklep zich gewonnen. En eignelijk wat het maar goed ook, want het expansievat, ontstekingspen en ventilator bleken ook heel hard aan vervanging toe te zijn. Hopelijk kan ik er nu weer een slordige 7 jaar tegenaan.

Het enige risico wat ik wel heb afgedekt, is koolmonoxidevergiftiging. Hoewel het zeer onwaarschijnlijk is dat een HR ketel CO lekt, is een CO melder nooit een overbodige luxe. Jaarlijks sterven er in Nederland 10 tot 15 personen doordat ze overvallen worden door dit giftige gas. Een CO melder (niet te verwarren met een rookmelder) kost 15 euro ofzo, daar kan je geen risico voor gaan lopen.

Hoe onderhouden jullie de cv ketel?

Energiemeter

Het wordt weer eens tijd om stappen te zetten in mijn energieverbruik. Mijn doel is niet perse om het verbruik zo laag mogelijk te krijgen, maar wel om al het energieverbruik onder de loupe te nemen.

En als het objectief moet, dan doen we het dus echt objectief, dus heb ik een energiemeter gekocht:

Kosten: pakweg 20,-. Ik moet dus eerst ongeveer 100 kWh besparen voordat ik winst ga maken...

Ik wil vooral gaan kijken naar het vast verbruik. Staan er ergens lampen voor niks te branden enzo. Dus heb ik als eerst mijn pijlen op de meterkast gericht. Daarin hangt namelijk een kastje dat het glasvezel ontvangt, vervolgens een router, en vervolgens staat er bij de televisie ook nog een kastje permanent aan. Na wat meten kwam ik tot het volgende resultaat:

• alleen glasvezelkastje: 4W
• met router erbij: 12W
• met televisiekastje: 17W

Dit lijkt allemaal niet veel, maar over een heel jaar tikt het toch aan: elke watt verbruikt 8.76kWh per jaar. Deze 17W staat dus gelijk aan 149W, oftewel 10% van mijn stroomverbruik! Uitgaande van 20cent per kWh kost me dit jaarlijks ongeveer 30,-. Wat zou een handige besparing zijn?

1) handmatig alles aan en uit zetten
Ik zou voor het slapen gaan en voor vertrek naar het werk alles uit kunnen zetten. Op die manier zou ik de helft tot 3/4 van de energie kunnen besparen.
Dit is iets wat ik zeker niet ga doen. De besparing is redelijk op jaarbasis, maar dagelijks is het nog geen 10 cent. Dit lijkt me teveel op zegeltjes plakken, en dat doe ik ook niet.


2) een tijdschakelaar
Ik zou een tijdsschakelaar op het hele gedoetje kunnen zetten, en de boel uitzetten van bijvoorbeeld 23u tot 7u. Op deze manier heb ik er geen omkijken naar en bespaar ik toch 1/3 van de kosten, dus pakweg een tientje. En misschien wel een groter voordeel: op deze manier dwing ik mezelf om mijn schermen na 23u uit te zetten.
Er kleeft ook een nadeel aan: mijn vaste lijn doet het dan ook niet. De enige verbinding met de buitenwereld is dan sms of mobiel bellen.

3) alleen het televisiekastje uitzetten.
Ten slotte kan ook alleen het televisiekastje uitzetten. De televisie en toebehoren heb ik wel op een verlengkabel met schakelaar zitten om standby-stroom te minimaliseren, maar het televisiekastje at wel altijd direct in het stopcontact geprikt, omdat ik hoorde dat dat ding vaak updates moet doen enzo. Maar de televisie staat hier hooguit een uur per week aan, hoofdzakelijk als mijn moeder oppast. De overige 167uur staat het kastje dus te wachten tot er een update langs komt.

...tot vandaag dan. Het kastje gaat gewoon uit samen met de televisie. Dit bespaart me 7W, dus 44kWh, of ongeveer 8 euro, en ik hoef er helemaal niets voor te doen. Het enige nadeel is dat het iets langer duurt voordat de televisie is opgestart, omdat er nu steeds eerst even een update gedaan moet worden. Dat heb ik er wel voor over.

Ziezo, over 2 en een half jaar is mijn energiemeter al terugverdiend:-)

zie ook:
2019 wordt een barebone jaar

gas water licht km in 2018

De financiele balans opmaken voor afgelopen jaar is iets ingewikkelder dan normaal, dus ik begin met de energiebalans. De grote vraag is vooral: wat is het effect van een persoon minder in huis.

Elektra
Veel dingen in huis verbruiken elektriciteit ongeacht het aantal mensen dat er gebruik van maakt. Het elektriciteitsverbruik is dus maar een beetje afgenomen:

In de grafiek laat ik in blauw het maandelijkse verbruik zien, en in rood het jaarlijkse gemiddelde. Ik heb al het verbruik omgerekend naar "verbruik per jaar". Op deze manier krijg je geen rare dip bij februari, en is het niet erg als ik een maand een paar dagen ben vergeten om de meterstanden op te nemen. De waarden die je in de grafiek ziet zijn dus "verbruik"/"aantal dagen" x 365.

Water
Het verbruik van water is wel direct gerelateerd aan het aantal gebruikers. Het enige "gemeenschappelijke" water is het water voor de katten, kippen en planten, en voor de planten heb ik een regenton. Het resultaat is een flinke val in de grafiek:

De schommeling in de grafiek wordt veroorzaakt door mijn meetonnauwkeurigheid: de afgelopen maanden registreer ik steeds of 2 m^3 of 3 m^3 per maand. De schommeling in de grafiek heeft dus niets met wisselend gebruik te maken. Ik denk dat ik vanaf nu beter ook de decimalen ga noteren.

autokilometers
De auto blijft steeds meer op de oprit staan, omdat ik veel liever met de fiets naar het werk ga. Als ik zo doorga, dan zou ik dit jaar op het punt kunnen komen dat ik meer kilometers met de fiets afleg dan met de auto. Tot nu toe gaat het ongever gelijk op: tot en met 6 januari het is ongeveer 100km-100km.

Gas
En ten slotte gas. Heeft het lager draaien van de termostaat al iets opgeleverd? Volgens de grafiek nog niet:

 

Sterker nog: in december 2018 verbruikte ik meer gas dan in december 2017!
Wat gaat hier mis?
Daarom heb ik een nieuwe grafiek gemaakt die meer op het gebruik inzoomt. De onderstaande grafiek plot het maandelijkse verbruik over meerdere winters over elkaar. Pas halverwege 2014 ben ik begonnen met de meterstanden maandelijks opschrijven, dus vanaf dan kan ik een gedetailleerde vergelijking maken:

In de afgelopen vier en een halve winter zie je dat het verbruik enorm varieert. In de winters van '14-'15 en van '16-'17 is er beduidend meer gas verbruikt dan in de andere jaren. Dit kan ik niet verklaren aan de hand van ons gedrag: wij gaan nooit in de winter met vakantie en hebben de kachel nooit echt hoog gezet. De enige verklaring is dat deze winters veel strenger waren dan de andere. Wel jammer dat ik nog niet direct het effect kan zien. Ik zal dus nog even moeten wachten.

2019 wordt een barebone jaar.

Nu mijn ex al bij haar ouders zit, ben ik aan het kijken hoe ik het leven verder in ga richten. Ik ben van nature veel minimalistischer dan zij. Maar de vraag is hoe minimalistisch ik eigenlijk zou willen zijn. Ik lees wel eens ooit op internet van minimalisten die slechts 100 bezittingen hebben. Persoonlijk vind ik dit veel te ver gaan: minimalisme zou je meer vrijheid in je leven moeten geven, geen beperking dat je slechts 100 produkten mag hebben.

Maargoed: hoe wil ik minimalisme gaan ervaren? Ik wil 2019 uitroepen tot "barebonejaar": een jaar waarin ik wil ervaren wat een prettige hoeveelheid bezittingen en uitgaven is. Daarvoor heb ik de volgende regels bedacht:

• Alle voorwerpen in huisworden ter handen genomen:
• kan ik het nog gebruiken? gebruik het dan
• heb ik het niet meer nodig? Dan probeer ik het een jaar te verkopen, daarna gaat het naar de kringloop.
• Al het eten in voorraad moet dit jaar op gaan
• Alle vaste lasten worden onder de loep genomen: kan het goedkoper? Is deze uitgave nog nodig? Een paar weken geleden heb ik de energierekening al geminimaliseerd.
• Ik mag pas iets kopen als ik het nodig heb en zeker weet dat er geen reserve meer op voorraad ligt
• Alle apparaten die permanent of heel vaak aanstaan worden op hun verbruik getest. Zo ben ik benieuwd of het veel oplevert om de mediabox/modem snachts uit te zetten. 
• Als ik alleen thuis ben blijft de cv op 15 graden (hier ben ik deze koude periode al mee begonnen, dan is het gemakkelijker om koude perioden te vergelijken).
• Als ik alleen in de auto zit mag ik niet harder dan 90km/u. Maar uiteraard mijdt ik de auto zoveel mogelijk.

Maar ik ga niet inboeten op ervaringen en sociale activiteiten:

• De kachel gaat aan als mijn zoontje of bezoek in huis is.
• Leuke kansen laat ik niet schieten, al kosten ze veel geld: als ik voor een redelijk bedrag met kennissen meekan met een luchtballon, dan doe ik dat natuurlijk. 
• Ik doe mee met sociale dingen, zoals team uitjes. Geld mag hier nooit een belemmering zijn.
• Als een vriendengroep besluit dat we een rekening samsam doen, zelfs al heb ik minder genuttigd, dan ga ik niet moeilijk doen.  

En wat is mijn doel? Ik wil gaan kijken hoeveel geld en zorgen ik kan besparen als ik eenvoudiger ga leven. Maar ik wil ook kritisch zijn als mijn levenskwaliteit achteruit gaat. Zo ben ik heel benieuwd hoeveel ik bespaar door de cv lager te zetten, en of deze besparing het waard is. Na een jaar kan ik dan besluiten of de besparing opweegt tegen het inboeten aan comfort. En onder het motto "geniet, maar bespaar met mate", voeg ik nog een regel toe:

• ik mag op elk moment besluiten om te stoppen met een regel.

Doet deze regel afbreuk aan het bovenste? Ik denk het niet. Ik zie veel mensen die totaal doorslaan in het besparen, bezuinigen, consuminderen. Het optimum aan levenskwaliteit ligt niet aan die kant van het spectrum, maar eerder ergens tussenin.

Heeft iemand nog goede minimalistische ideeen die ik absoluut moet proberen?

Waarom ik nog geen zonnepanelen heb

Ik wil milieuvriendelijk zijn en ben berekenend met techniek bezig, dus heel veel mensen vragen zich af waarom ik nog geen zonnepanelen heb. Hieronder is een opsomming van mijn redenen, waarbij de belangrijkste is: zonnepanelen hebben hoog rendement, maar geen zonnepanelen hebben een nog beter rendement!

Veel moeite voor weinig
Veel mensen beseffen niet dat slechts een klein deel van de energierekening uit stroomkosten bestaat. Mijn energierekening is ongeveer 1200,- per jaar. Hiervan gaat tweederde op aan gas, en nog een heel stuk aan vastrecht enzo. Het afgelopen jaar heb ik 1548kWh verbruikt, en daar moest ik slechts E309.75 aan variabele kosten voor betalen, oftewel 20ct per kWh. Ik betaal dus slechts 25,- per maand aan stroom! En hoewel iedereen verwachtte dat de energieprijzen zouden gaan stijgen, zijn ze de afgelopen 10 jaar behoorlijk constant gebleven.

Is het de moeite waard om een investering te doen om 25,- per maand uit te sparen? Natuurlijk is elke euro meegenomen, maar 4000,- euro in de spaarhypotheek pompen levert me hetzelfde op, en daar hoef ik geen mannetjes op mijn dak te laten klimmen. Mijn zwager vertelde stoer dat hij dankzij zijn zonnepanelen 50,- per maand bespaarde. Ik bespaar de helft van dat bedrag door wat lampen optijd uit te draaien.

Zonnepanelen moet je te goed plannen

Hypotheek aflossen en investeren in aandelen kan je op je eigen tempo doen. Bij zonnepanelen komt heel wat meer planning kijken. Zo is het dak van dit huis al 60 jaar oud. Nu voldoet het nog prima, maar misschien wil de buurman over 5 jaar zijn dak vervangen, en is het een mooie gelegenheid om mee te doen. Dan hoef je de panelen niet over het dak heen te leggen, maar kan je het dak vervangen door zonnepanelen.
Ook weet ik nog niet hoeveel stroom ik nodig heb. Op dit moment verbruik ik dus ongeveer 1500kWh per jaar, maar als ik over een paar jaar voor een elektrische auto, een inductiekookplaat en een warmtepomp kies kan mijn stroomrekening enkele malen over de kop gaan. Het is niet handig om later panelen bij te leggen.


Zonnepanelen maken me niet onafhankelijker
Een andere troef van zonnepaneelhouders is het "onafhankelijk zijn van de maatschappij". Dat klinkt heel leuk, totdat er een keer op een zonnige dag de stroom in onze straat uitviel. Een zonnepaneelbezitter viel van zijn stoel van verbazing dat ook zijn stroom het niet deed! Als zonnepaneelbezitter ben je juist extra afhankelijk van het netwerk: het netwerk moet jouw schommelende resultaten opvangen en jou door de donkere nachten loodsen. In dat opzicht is een zonneboiler veel interessanter.

Zonnepanelen passen beter ergens anders.
In onze regio worden nu al veel zonneparken gemaakt (helaas woon ik net buiten de postcoderoos, het gebied waarin mensen mogen meedoen met zulk park) en varkenstallen volgelegd met zonnepanelen, soms wel 800 per stal. Met deze grote getalen kan men veel efficient met omvormers omgaan. Bovendien is bij zonneparken de invalshoek optimaal. Bij mijn huis niet. Waarom zou ik mijn huis vervuilen met panelen die veel mooier en efficienter ergens anders passen?

Geen zonnepanelen leveren meer rendement
Zonnepanelen schijnen tegenwoordig een terugverdientijd van pakweg 8-10 jaar te hebben, maar uiteraard als verkochtte stroom net zo veel blijft opleveren als afgenomen stroom, de zogenaamde salderingsregeling. Zodra deze saldering stopt, is is het overschot van stroom op een zonnige dag hooguit 6 cent waard, terwijl men 's avonds voor 20 cent de stroom terug kan kopen.
Maar er is nog iets anders met zonnepanelen aan de hand: de prijzen blijven continue dalen. De onderstaande grafiek van Milieucentraal maakt dit mooi duidelijk:

link naar milieucentraal

Je ziet dat in het begin van de 21ste eeuw de prijzen flink daalden, maar zelfs nu daalt de prijs jaarlijks. In 2017 betaalde je E1,63/Wp (Wattpiek), terwijl dit in 2016 nog E1,78 kostte. Dit is een daling van 0,15/1,78 = 8,4%! Als je in 2016 zonnepanelen had gekocht, dan had je wellicht 8% winst gemaakt op je investering, maar als je deze aankoop een jaar had uitgesteld, had het je maarliefst 8,4% korting opgeleverd! En in het laatste geval zou je zonnepanelen gewoon een jaar langer meegaan, dus daar zit geen verschil in. Zolang de kosten voor zonnepanelen elk jaar met ettelijke procenten dalen, is het uitstellen van de aankoop rendabeler dan het daadwerkelijk kopen.

Ik ben eigenlijk behoorlijk verbaasd over dit resultaat. De berekening is eenvoudig, maar zit er een fout in mijn logica? Waarom heb ik deze beredenering nooit eerder op internet gehoord?
Bij veel technische investeringen is uitstellen heel lucratief. Elk jaar dat je wacht met het kopen van een nieuwe laptop levert je een vele betere laptop op, voor minder geld. De keerzijde van dit verhaal is dat je een jaar lang met de aftandse laptop hebt moeten overleven. Bij zonnepanelen heb je dit probleem niet: ze liggen op je dak, en stroom is stroom. En bij voorkeur zo goedkoop mogelijke stroom.

Wanneer ben ik wel overtuigd?
Het feit dat ik tot nu toe geen reden of kans heb gezien om zonnepanelen te nemen, wil niet zeggen dat ik voor altijd zonnepaneelloos zal blijven. Als mijn buurman een nieuw dak met ingebouwde zonnepanelen wil, dan doe ik wellicht mee. En een vriend van mij struint vaak veilingen af en komt soms uit bij restpartijen van zonnepanelen. Mocht hij ergens een interessante partij op de kop weten te tikken, dan wil ik misschien wel meedoen. Of als er een zonnepark of windmolenpark komt dat wel in mijn poscoderoos ligt, dan overweeg ik zeker om mee te doen.

Het energieleverancier circus

Nu de grootste geldverslinder het huis uit is, kan ik eindelijk wat meer overzicht in het huis creeren. Zo ben ik bezig om de voorraadkast en vriezer helemaal leeg te eten voordat er nieuw conserveerbaar eten in huis komt. En nog steeds kom ik geconserveerd eten tegen dat bijna of zelfs helemaal over de datum is.

De volgende stap is om de vaste lasten eens onder de loep te nemen. Ik heb al een paar abonnementen waar ik niets meer mee doe de deur uit gedaan. Nu wordt het tijd om de grote vaste lasten tegen het licht te houden. Ik ben al een paar jaar lang niet overgestapt van energiemaatschappij. Eigenlijk ben ik best tevreden met de huidige club, maar het mailtje van de jaarafrekening was de druppel om te besluiten om weg te gaan:

Of ik nog vragen heb? Zeker:
"denk je echt dat je iemand in 2018 blij kunt maken met 56 cent?"
"denken jullie dat jullie de leukste thuis zijn?"
"zijn jullie helemaal door de ratten besnuffeld?"

Anyway, ik ben dus overgestapt naar een nieuwe energieboer. Voor een jaar vast krijg ik een welkomsbonus van 280,-. Op een energierekening van 1300,- is dat dus 22% korting ofzo. Dit is de meest lucratieve muisklik in lange tijd.

Waarom doen deze energiemaatschappijen dit? Een collega van me heeft onlangs eens naar zulke energieboer gebeld. Hij wilde gewoon open kaart spelen. Hij zei dat hij binnen een jaar weggaat naar een andere energieboer, en over een jaar misschien weer terugkomt voor de bonus die hij dit jaar ook heeft gekregen. Kon hij geen deal maken, zodat hij aansluitend bij deze club zou blijven en toch de bonussen zou opstrijken? Dan hadden zij minder administratiekosten langer omzet van hem.
Het antwoord was dat ze dat niet konden doen, omdat ze verlies lijden op de welkomsbonussen. Klanten gaan pas vanaf het tweede jaar geld opleveren. De bedrijve worden gedwongen door hun concurrenten om met welkomsbonussen mee te doen, anders trekken ze geen klanten meer. Aan de steeds groter wordende groep actieve overstappers verliezen ze dus geld, dat moet worden opgebracht door de slapende klanten. De slapende klant betaalt dus extra veel om de welkomsbonussen van actieve overstappers te betalen.

Is dit een reden om "solidair te verklaren aan de slapers"? Ik denk het niet. Energie is een commercieel produkt, iedereen is vrij om te kiezen en dus om over te stappen. Dat Nederlandse energiemaatschappijen rollend over de straat gaan om klanten te werven is niet mijn probleem. Zolang ze een produkt aanbieden dat lood om oud ijzer is, ben ik niet merkvast.

Nu vraag je misschien af: er zijn ook extra duurzame energiemaatschappijen, en je zou zonnepanelen kunnen installeren, waarom doe je dat dan niet? Persoonlijk denk ik dat ik het beste voor het milieu kan zijn door simpelweg zo min mogelijk energie te gebruiken. Ik doe bijna alles met de fiets, mijn jaarlijkse stroomverbruik is gezakt van 1700kWh naar 1500kWh, gasverbruik ligt rond 1100m^3, en autokilometers zijn van 17000 naar 12000 gegaan. Hiermee helpen we het klimaat veel meer.

zie ook:
energieverbruik 2018

Energieverbruik 2018

We zijn al ver over de helft van 2018, tijd om een energiebalans op te maken. Het vorig jaar was ik een recordaantal keren naar het werk gefietst, namelijk 113 keer. Het zou moeilijk zijn om dit te evenaren, en persoonlijk wilde ik er niet naar streven, omdat ik niet moet doorschieten in mijn gedrag. Bovendien heb ik dit jaar best vaak thuis gewerkt. Dat scheelt in de brandstof, maar ook in de fietskilometers. Toch ben ik aardig op weg om het record van het vorig jaar te evenaren of te verbreken:

De oranje lijn is het aantal keren dat ik dit jaar tot nu toe met de fiets ben geweest. Door het mooie weer en doordat ik deze vakantie geen lange aaneengesloten periode vrij heb genomen lig ik nu zelfs voor: de teller staat op 77 keer, goed voor 4620 km!

Dit resultaat heeft direct effect op het autoverbruik: sinds de tijd dat we een auto hebben is het verbruik continue aan het zakken. Ze zitten nu op ongeveer 13500 km per jaar:

Elektriciteit blijft redelijk constant, op zo'n 1700kWh per jaar. We doen nog steeds niks geks met stroom:

Het gasverbruik ligt op zo'n 1250 kuub per jaar. Deze resultaten zijn zeer moeilijk direct aan ons toe te schrijven, omdat het jaarlijkse verbruik vooral afhankelijk is van de temperatuur:

 

Ten slotte water. Je zou verwachten dat het verbruik heel hoog ligt ivm de droogte. Het tegendeel is waar. Ik heb slechts spaarzaam gegieterd, 1 of 2 gieters per dag. Dat is net zo veel als een paar keer de wc doorspoelen. Voor de rest is het bad veel minder gebruikt.

Zie ook:
onze hypotheek

Mijn oude energieboer komt met hangende pootjes terug

Vanaf deze maand hebben we stroom van een nieuwe energiemaatschappij. Ik had 'm niet aan zien komen, maar daar was hij toch: de alsjeblieft-kom-terug-bij-ons-brief van onze oude energiemaatschappij. Ze boden een 3 jarig contract aan met maar liefst 30% korting op stroom! Ze zouden zelfs eventuele overstapboetes betalen.
In eerste instantie dacht ik "stelletje huichelaars, mij jaren teveel laten betalen, pas als ik wegga komen ze ineens met hangende pootjes terug". Maar van de andere kant: laten die energieboeren mekaar maar de tent uitvechten. Concurrentie is gezond, en ik heb geen morele band bij welke energieboer dan ook. En 30% procent klinkt erg aanlokkelijk.

Maar toen ging ik eens aan het rekenen. Van de E 1217,09 die ik het afgelopen jaar aan energie heb verstookt, waren er slechts E 345,32 voor stroomkosten (kale stroomkosten plus netwerkkosten). De overige kosten waren voor gas, belasting en administratie. 30% korting zou dus slechts E 103,60 betekenen.
Maar door mijn overstap naar een nieuwe maatschappij bespaar ik jaarlijks E 212,-, ruim 2 keer zoveel! Ik blijf dus lekker bij de nieuwe maatschappij.

Ik heb dit reclametrucje al vaker gezien. Energiemaatschappijen hebben de neiging om vooral met stroomprijs te stunten. Veel mensen beseffen niet dat hun energierekening hoofdzakelijk uit gaskosten en belasting bestaan. Helaas voor mijn oude energiemaatschappij ben ik er niet ingetrapt.

zie ook:
eindelijk aangedurfd: een andere energiemaatschappij

Eindelijk aangedurfd: een andere energiemaatschappij

Van veel mensen hoorde ik dat ze elke jaar van energiemaatschappij wisselen om steeds de goedkoopste aanbieding te hebben en om bovendien steeds welkomsbonussen op te strijken. Ik heb het tot vandaag nooit aangedurfd. Enerzijds omdat ik nog niet zo'n goed inzicht in ons verbruik had, en anderzijds omdat ik bang was voor de administratieve rompslomp. Maar tegenwoordig is wisselen net zo makkelijk als wisselen van zorgverzekeraar, dus waarom niet.

Dan komt de vraag hoe je aan een goedkoop abonnement komt. De deurverkopers heb ik in ieder geval nooit geloofd dat ze goedkoop zijn. Ik heb een keer gehad dat zo'n vrouw aan de deur kwam met een "uniek" goedkoop aanbod. Toen ik haar onze energierekening liet zien zei ze: "oh, hier kunnen wij niet aan concurreren, fijne dag verder!". Ik verbaasde me over het feit dat hun aanbieding dus helemaal niet zo goed was, maar ook over de eerlijkheid van haar om het toe te geven.

Van energievergelijkingssites werd ik ook niet veel vrolijker: elke site geeft een andere "beste" maatschappij, en het blijft natuurlijk ge vraag of het allemaal precies klopt. Gelukkig zijn er het laatste jaar initiatieven over collectieve stroominkoop van consumentenorganisaties, zoals Vereniging Eigen Huis en de consumentenbond. Ik heb niet gekozen voor de aanbieding van VEH, omdat ze hier erg veel reclame voor hebben gemaakt (en wie mag dat allemaal betalen? juist, wij). En bovendien vind ik dat VEH bij zijn kerntaak moet blijven. Huurders mochten hij hen immers ook stroom afnemen. Uiteindelijk het ik gekozen voor de aanbieding van de consumentenbond. Dus als het goed is gaan we dit jaar 212,- besparen op energie. Het zal mij benieuwen.

zie ook:

• Hebben die mensen dag en nacht het licht aanstaan ofzo?

Profiteren van de stookkosten van de buren

Ik woon in een blok van twee, en dat is normaal gesproken een stuk energievriendelijker dan een vrijstaand huis. Aan één van de 4 muren ontsnapt immers weinig warmte. Het huis naast mij staat helaas al 2 maanden leeg, zodat wij alleen opdraaien voor de verwarmingskosten van dit pand.
Gelukkig is daar verandering in gekomen, net voordat het echt koud gaat worden: vandaag is er iemand naast ons ingetrokken. En terwijl wij de verwarming nog niet aan hebben gehad, zag ik al veel rook uit zijn schoorsteen komen.
Ik heb een gevoel dat dit een goedkope winter gaat worden voor ons...