kop

donderdag 31 juli 2014

Beknibbelaar in Amerika

Ik hoor van veel mensen dat ze het moeilijk vinden om zuinigaan te doen. Ik net, ik heb er totaal geen moeite mee, blijkbaar ben ik van nature zuinig aangelegd. Hoewel ik me toch ooit afvraag hoe mijn leven zou zijn als ik vaker meer geld zou besteden.
Op dit moment ben ik voor werk een paar weken in de Verenigde Staten, in de buurt van New York. Dit land contrasteert nog veel meer met mijn levensstijl dan Nederland. Dus is dit wel een mooi moment om mijn bovenstaande overdenking hier op proef te stellen.



Aan alles in dit land zie je dat het gemak de mens dient. Zo zijn alle auto's automaat (waarom zou je moeilijk liggen doen met een versnellingspook), is elk gebouw voorzien van airconditioning (waarom zou je willen zweten), zijn alle wegen zo groot dat files weinig voorkomen, en overal is voldoende gratis parkeergelegenheid. En zo kan je nog wel een tijdje doorgaan. Op sommige plekken gaan ze heel ver. Zo is het in mijn hotel niet eens toegestaan om de trap te gebruiken. Maar zeg nou zelf, waarom zou je moe willen worden?

De keerzijde is helaas ook zichtbaar. Door de brede wegen en grote parkeerplaatsen hebben ze van dit schitterende land een oerlelijke betonnen bende van gemaakt. En doordat alles groot is, ligt ook alles van elkaar af, zodat zelfs voor kleine boodschappen de auto noodzakelijk is. Daardoor houdt het autogebruik in stand. De gemakzucht heeft ook op andere vlakken zijn keerzijde. Ik ben in Nederland nog nooit zoveel mensen met morbide obesitas tegengekomen als hier.

Maargoed, mijn overweging was hoe ik hier persoonlijk mee om zou gaan. Van mijn werk mag ik niet klagen: ik heb een Chevy Cruze als huurauto, het hotel is erg luxe, en ik heb elke dag $53 vrij te besteden. Ik heb me voorgenomen dat ik me niet ga inhouden, dus ik wil overal voor het gemak gaan, de toelage mag immers op.

Wat is mijn ervaring? Binnen enkele dagen was ik snipverkouden van al die airconditioners. Na een week heb ik maar besloten om de blazer op mijn kamer alleen aan te zetten als ik er niet ben, en die van de auto alleen als het echt nodig is. Van de lift wordt ik ook niet blij. Ik heb het idee dat de airco daar al dagen lang dezelfde lucht rondpompt waar het stof van het hoogpolig tapijt nog inzit. Uiteindelijk heb ik aan de receptie gevraagd of het toch mogelijk is om de trap te nemen, en ze stemden toe. Helaas is dit niet genoeg lichaamsbeweging voor me, dus ga ik maar regelmatig naar het fitnesscentrum. Maar ik snap niet wat mensen zien in fitness, ik vind het oersaai. Als ik op zo'n hometrainer zit, dan zit ik de minuten at te tellen, terwijl ik anders zonder verveling urenlang kan fietsen. In elk fitness apparaat zit een televisie ingebouwd, maar van die amerikaanse junk wordt ik ook niet echt vrolijk. Gelukkig heb ik de oplossing gevonden: ik lees boeken tijdens het fitnessen. Die amerikanen naast bij zullen wel raar opkijken...
Qua eten ga ik vaak met collega's lunchen. Maar zelfs als ik de kleinste portie neem, dan heb ik 's avonds geen honger meer. Dus ben ik maar teruggevallen op de ouderwetse boterhamzakjes. Ook ideaal als er weinig tijd is om te lunchen.
En dan die racebak die ik van de verhuurmaatschappij kreeg. Als je wilt kan je met dat ding met gierende banden wegrijden. Maarja, je mag in Amerika doorgaans maar 65 mph (105km/u). Met dat tempo voelt het alsof de auto amper vooruit komt. Meestal rij ik, net als bijna alle andere weggebruikers, zo'n 15km/u te hard. De brandstof is hier twee keer zo goedkoop als in Nederland, en bovendien zijn de wegen bijna leeg, dus is het de moeite om harder te rijden. Maar is dat zo? Ik zie dat de tomtom door mijn gescheur steeds slechts enkele minuten van de verwachte aankomsttijd afsnoept. Uiteindelijk win ik dus maar een paar minuten op een uur rijden. Is dat de moeite? Dus eigenlijk kan ik net zo handig met een oudere auto rijden, waar 100km/u wel voelt als hard gaan. Hetzelfde effect, minder belasting op milieu.
Maar wat ik wel heb gedaan: ik heb een dagtripje naar New York gemaakt en ben daar naar het luchtvaartmuseum geweest, en ik ben een dagje naar de Niagara watervallen geweest. Beide uitstapjes kostten me meer dan $100. Normaal zou ik dit behoorlijk veel vinden voor een dagtripje. Maar nu wil ik de kans niet missen om hele unieke dingen te kunnen zien.

Wat kan ik uit dit alles concluderen? Zelfs in een land waar iedereen utibundig leeft, en waar ik probeer uitbundig te leven, val ik toch terug naar eenvoud, omdat me dit gewoon beter ligt. Ik hoef dus helemaal niet proberen om zuinig te leven, dat doe ik toch wel. Ik moet er meer voor waken dat ik mezelf leuke dingen ontneem door constant met zuinigheid bezig te zijn. Wellicht heb ik me in het verleden te vaak tegengehouden door iets niet te doen, alleen maar omdat het veel geld kost. Ik weet nu dat ik op deze momenten niet moet twijfelen: ik moet doen wat me ingeeft, ik ben toch al zuinig genoeg van mezelf.

dinsdag 15 juli 2014

wk pool: de uitslag

Een paar weken geleden vertelde ik dat ik geen enkel verstand van voetbal had, maar dat ik toch een "educated guess" wilde doen bij de voetbalpool. Ik heb toen gekozen om overal de meest voorkomende uitslag en meestvoorkomende aantal rode/gele kaarten in te vullen. Welk land zou winnen heb ik gebaseerd op een wedkantoor.
Uiteindelijk ben ik 24ste geëindigd van de 76 deelnemers. Ik heb 215 punten gescoord, terwijl de winnaar 283 punten scoorde. Daar ben ik helemaal niet ontevreden mee. Vergeet niet dan ik geen enkele persoonlijke voetbal-intuïtie heb toegepast, om de simpele reden dat ik die niet heb.

Maarja, de vraag blijft staan of deze aanpak tot een overwinning had kunnen leiden. Ik ben nog steeds een voetballeek, dus ik kan zelf niet iets goeds voorspellen. Het enige wat ik mag doen is uitgaan van wedkantoren en statistiek.

Wat betreft het aantal kaarten had ik het beter kunnen doen. Ik had ergens gelezen dat het gemiddelde aantal kaarten per wedstrijd 3.5 was (en niet 3 zoals ik voorheen schreef). Daarom heb ik uiteindelijk overal 4 gele kaarten  ingevuld. Achteraf gezien was het niet slim om het gemiddelde te nemen, maar om te kijken welk aantal kaarten het meest voorkwam. Als er 1 keer heel veel kaarten worden gegeven, dan trekt dat het gemiddelde erg omhoog. Je kunt er dus van uit gaan dat er meestal minder dan het gemiddelde aantal kaarten worden gegeven. Dus ik had beter overal 2 of 3 gele kaarten kunnen gokken.
In werkelijkheid was dit de gele kaarten uitslag:
12x 1 gele kaart
19x 2 gele kaarten
15x 3 "
10x 4 "
5x   5 "
2x   7 "
1x   8 "
Overal 2 gele kaarten invullen kaarten had mij 9 punten meer opgeleverd dan nu.

Dan de uitslagen. Ik had 22 van de 48 keer in de voorrondes de juiste winnaar voorspeld en maarliefst 14 van de 16 keer de juiste winnaar van een finalewedstrijd. Ik had natuurlijk een ander wedkantoor kunnen nemen. Of het gemiddelde van meerdere wedkantoren. Maar ik denk dat ik niet mag klagen. Zoiezo is het gokken van de winnaar in een finale een totale gok, omdat je van te voren niet weet wie er tegen wie speelt.
Maar had ik meer punten kunnen scoren als ik overal een andere uitslag in had gevuld? Ik had namelijk overal 2-0 ingevuld, omdat deze uitslag in het verleden het meest voorkomt. Laten we hiervoor kijken naar de wedstrijd waar ik de juiste winnaar had voorspeld (dus niet naar alle wedstrijden). Dit zijn de uitslagen van de voorrondes:
5x 1-0
5x 2-1
3x 3-0
3x 3-1
1x 3-2
2x 4-0
2x 4-1
1x 5-2

en voor de finales:
4x 1-0
1x 2-0
4x 2-1
2x 4-3
1x 6-4

Achteraf gezien heeft de statistiek van het verleden geen garantie geboden voor de toekomst, want slechts 1 keer is er 2-0 gemaakt bij een wedstrijd waar ik de juiste winnaar had voorspeld. Had ik 1-0 of 2-1 ingevuld, dan had ik 5 voorronde-wedstrijden goed (goed voor 4 punten per keer) en 3 finale-wedstrijden meer dan nu goed (goed voor 6 punten per keer). Hier geldt dus eigenlijk hetzelfde als bij de gele kaarten: het is veiliger om op lagere scores te stemmen, want deze zijn het minst uitzonderlijk.
Mijn tactiek had dus 215+9+5x4+3x6=262 kunnen opleveren, goed voor de vierde plek! Inderdaad, ik had nog steeds niet gewonnen, maar als deze tactiek enkele jaren op rij zou worden toegepast, dan is de kans aanzienlijk dat de prijzenpot een keer mijn kant op komt.

ps. men hoefde geen geld in te leggen voor deze pool. Als dat het geval was geweest, dan had ik natuurlijk nooit meegedaan:-)

zie ook:

vrijdag 11 juli 2014

Premie verlagen of looptijd verkorten? Nu in grafiekjes

Afgelopen week deed in een paar "back-of-the-envelope" berekeningen om te zien wat het meest rendabel is: geld storten op een spaarhypotheek zodat de looptijd korter wordt, of zodat de maandelijkse premie lager wordt. Blijkbaar namen de lezers hier hier genoegen mee, en eerlijk gezegd gaf ik ze geen ongelijk. Ik nam immers alleen een eenmalige storting, en ik berekende niet hoeveel geld verdiend had kunnen worden op een spaarrekening. Ook heb ik niet naar de mogelijkheid gekeken om af te lossen op een spaarhypotheek.

Dus bij deze een grondigere vergelijking. Ik ga wederom uit van een spaarhypotheek van 100.000 van 30 jaar tegen 5% rente. Bovendien heeft deze persoon elke maand E100,- over om te besteden. Ik ga uit van van 7 scenario's:

  • al het geld wordt op een spaarrekening gezet (ik laat vermogensbelasting even buiten beschouwing)
  • er wordt geld gestort, waardoor de looptijd korter wordt
  • er wordt geld gestort, waardoor de looptijd korter wordt, daarna hoeft geen EWF betaalt te worden
  • er wordt geld gestort, waardoor de premie daalt
  • er wordt afgelost, waardoor de looptijd korter wordt
  • er wordt afgelost, waardoor de looptijd korter wordt, daarna hoeft geen EWF betaalt te worden
  • er wordt afgelost, waardoor de premie daalt
Ik heb geen idee of al deze opties bij alle banken mogelijk zijn, ik reken ze gewoon door voor de volledigheid.
Steeds als er 1000,- is gespaard, wordt dit geld in de hypotheek geinvesteerd. De bandbreedte mag niet boven de 10 uitkomen; zodra dit gebeurt kan er niet meer in de hypotheek worden geinvesteerd.Dit probleem doet zich alleen voor als de premie daalt. Daarna wordt gewoon al het overig geld op een spaarrekening gezet.
Bij kortere looptijd beschouw ik het geval met en zonder eigenwoningforfait. Als men namelijk nog een andere hypotheek heeft (bijvoorbeeld een aflossingsvrije), dan ontvang je nogsteeds hypotheekrenteaftrek, en moet je nog steeds eigenwoningforfait over de hele woning betalen. Indien deze spaarhypotheek de enige overgebleven hypotheek is, ontvangt deze persoon geen hypotheekrenteaftrek meer, dus hoeft hij ook geen eigenwoningforfait te betalen (wet Hillen). Voor dit geval is dat E54,- per maand, dus een niet te verwaarlozen bedrag.
En dan is er nog de vraag hoeveel rente deze persoon ontvangt op zijn bankrekening. Als hij zijn geld kan gebruiken voor een aflossingsvrije hypotheek dan ontvangt hij al gauw 3% netto. Heeft hij deze mogelijkheid niet, dan kan hij het geld nog altijd langdurig vastzetten. Dit kan ruim 3% rente opleveren, maar hier moet je na verloop van tijd vermogensbelasting over betalen (1.2%). Ik heb er voor gekozen om twee situaties door te rekenen: 2% en 3% rente.

Het resultaat
Laten we eerst kijken naar het verloop van de totale hypotheeksom. Deze grafiek verandert nauwelijks als de spaarrente verandert, dus ik laat alleen het geval voor 3% rente zien.
De hypotheeksom daalt het snelst als je de hypotheeksom steeds verkleint en de maandelijkse premie laat verlagen. Hierdoor heb je steeds sneller weer genoeg geld over om een stukje hypotheek af te lossen. Zie de paarse lijn (afl.verl.(van aflossen, verlagen). Helaas bereik je na 17 jaar de bandbreedte, en blijf je met een hypotheek van E64000,- zitten. In werkelijkheid zou je wellicht op dit moment door kunnen gaan met de looptijd verkorten, maar dat wordt me te ingewikkeld.
Verder zie je dat je met storten en looptijd verkorten (stort.verk. oranje lijn) 8 jaar van de hypotheek af kan snoepen. Met aflossen en looptijd verkorten (afl.verk. groene lijn) is dit  7 jaar. Overigens zijn sommige lijnen niet te zien omdat ze exact hetzelfde gedrag vertonen.

De volgende grafiek laat het verschil zien tussen het resterende hypotheekbedrag en het opgebouwde spaarbedrag
Zoals je ziet gaan alle tactieken de eerste 10 jaar nek-aan-nek. Storten en premie verlagen (stort.verl., lichtblauw) bereikt al na 10 jaar zijn bandbreedte, dus kan daarna niets anders doen dan weinig premie betalen en de rest van het geld sparen op een spaarrekening. De andere manieren kunnen veel langer doorgaan met de schuld verlagen.

Maar waar het uiteindelijk om gaat is: welke tactiek brengt het meeste geld in het laadje? Laten we eerst kijken naar het verloop van het geld op de lopende rekening, bij 2% en bij 3%:
Hier wordt dus al meteen de winnaar bekend gemaakt: bij 2% rente wint storten, looptijd verkorten (maar alleen als je geen eigenwoningforfait meer hoeft te betalen). Bij 3% rente wint storten, premie verlagen.
Wat opvalt is dat het verschil met gewoon sparen niet eens zo groot is. En dat het verkleinen van de spaarhypotheek dus minder rendabel is dan gewoon sparen!

Wat kan hieruit geconcludeerd worden? Het aflossen van een spaarhypotheek is in ieder geval een slecht idee. Of je geld stort op het spaardeel en de looptijd verkort of de premie verlaagt, is vooral afhankelijk van andere omstandigheden: hoeveel rente kan je ontvangen met je spaargeld, is dit je enige hypotheek, wanneer heb je het geld nodig, hoeveel overlijdensrisicoverzekering betaal je, etc.

zie ook:

dinsdag 1 juli 2014

Premie verlagen of looptijd verkorten? Nu in cijfers

Vorige week schreef ik over dat er vaak twee keuzes zijn als je extra stort op de spaarhypotheek: de maandelijkse premie gaat omlaag, of de looptijd wordt ingekort. Ik was even op vakantie, dus geen tijd om de rekenmachine erbij te nemen. Dus komt nu het antwoord op: wat levert het onder de streep op?

Laten we een spaarhypotheek nemen van E100.000, voor 30 jaar, tegen 5% rente.
De maandelijkse rente na aftrek van HRA bedraagt E242,-, de maandelijkse inleg is E120,-.
Stel dat je besluit om na een jaar (12 maanden) extra geld te storten, zodat de looptijd een maand wordt ingekort. Hiervoor is E126,- nodig. Hiervoor komt in de plaats dat je op het einde van de looptijd een maand minder rente en premie hoeft te betalen. Je bespaart dus aan het einde van de looptijd E242,-+ E120,- = E342,-.
Dit is vergelijkbaar met E126,- op een bankrekening zetten, en 28 jaar en 11 maanden later E342,- innen. Dit is vergelijkbaar met 3.6% rente.

Als je met hetzelfde geld de premie had verlaagd, dan was de premie ongeveer 70 cent per maand gezakt. Over de hele looptijd zou dit slechts E248,- opleveren. Het verschil is dat je niet bijna 29 jaar moet wachten op je geld, maar dat je 29 jaar lang elke maand al een stukje van dit bedrag krijgt. Als je al deze stukjes geld weer op de bank had gezet (of nog beter, gebruiken om af te lossen), dan kan je veel meer winst hebben.

Samengevat: premie verlagen levert hogere rente op, maar omdat je geld al sneller vrij komt, hebben je minder profijt van die rente, dus heb je aan het einde van de looptijd toch minder geld, tenzij je je vrijgekomen geld weer in iets lucratiefs investeert.

En dan zijn er natuurlijk nog andere zaken die van invloed zijn op het rendement. Als deze spaarhypotheek je enige hypotheek is (of je hebt in ieder geval alle andere hypotheken al eerder afgelost), dan heb je nog voordeel van de wet Hillen hoeft dan geen eigenwoningforfait meer te betalen. Stel dat de WOZ waarde van dit huis ook E 100.000,- is, dan betaal je per maand E58,- aan EWF. Dit zie je normaal niet, omdat dit met de hypotheekrenteaftrek is verrekend. Als je de looptijd inkort en dit is de enige hypotheek, dan scheelt dit dus nog eens E58,- per maand. In totaal bespaar je dan al E420,- per maand. Op deze manier heeft je investering al een rendement van 4.1%. Als je die maand ook geen overlijdensrisicoverzekering hoeft te betalen loopt de winst nog verder op, met ongeveer 0,01% per euro die je maandelijks aan verzekeringspremie betaalt. Dus met een verzekeringspremie van E 20,- kom je al uit op 4.3%.

conclusie:
Financieel gezien is voor beide wel iets te zeggen. Het is eigenlijk vooral van belang wanneer je je investering terug wil zien: wil je je minder afhankelijk zijn van je huidige inkomen, of wil je al eerder stoppen met werken.

wat ga ik doen:
Allebei! Eerst wil ik de maandlasten laten zakken, zodat ik minder afhankelijk ben van onze inkomens. Daarna wil ik de looptijd inkorten.

zie ook:

zaterdag 21 juni 2014

Premie verlagen of looptijd verkorten?

Afgelopen week kreeg ik vaak de reactie dat het ook mogelijk is om de looptijd van een spaarhypotheek in te laten korten. Eerlijk gezegd heb ik deze optie nooit echt overwogen, en ik begin me eigenlijk af te vragen waarom niet. Ik kan me de volgende voordelen voorstellen:



voor looptijd verkorten:

  • als de premie niet verlaagd wordt, blijft al het bijgestorte geld in de spaarhypotheek zitten. Als maandelijkse premie wel verlaagd wordt, heb je steeds geld over dat tijdelijk op een onrendabele rekening staat voordat je weer genoeg hebt om een extra storting te doen. 
  • het is maar de vraag of de huidige hypotheekrenteaftrek gehandhaafd blijft. Zodra de HRA voor dit geval zou worden afgeschaft, verdwijnt al het voordeel, en kan je spaarhypotheek net zo goed zo snel mogelijk aflossen.
  • tegen het einde van de looptijd zijn de meeste mensen zo'n 60 jaar, zodat de premie voor de overlijdensrisicoverzekering het hoogst is. Meestal wordt deze premie gemiddeld over de hele 30 jaar, maar als je de overlijdensrisicoverzekering niet nodig hebt de laatste jaren, kan dat zeer veel premie schelen. Deze situatie gaat natuurlijk niet op als de overlijdensrisicoverzekering losgekoppeld kan worden van de spaarhypotheek. Je zou namelijk kunnen besluiten om je overlijdensrisicoverzekering al eerder stop te zetten, omdat je tegen die tijd weinig andere schulden hebt.
  • als je de premie verlaagd, bereik je sneller de maximale bandbreedte. Je kunt dus meer en langer geld bijstorten voordat de maximale bandbreedte is bereikt.

voor premie verlagen:

  • je hebt direct baat bij je noeste spaarwerk, omdat de maandlasten lager worden. Hierdoor is er wellicht meer motivatie om door te gaan. Looptijd verkorten is in eerste instantie weinig eer aan te behalen: je voordeel zie je pas na 30 jaar. Of mijn hypotheek met op mijn 60ste of mijn 58ste stopt, maakt mij niet zoveel uit. Elke maand minder premie betalen klinkt een stuk beter. 
  • Je hebt de volle 30 jaar voordeel van de hypotheekrenteaftrek. Vooral de laatste jaren van een spaarhypotheek zijn lucratief, omdat je hoge rente krijgt over bijna je hele spaarbedrag.
  • Mocht je ooit in financieel zwaar weer komen, dan heb je voordeel bij de lage maandlasten.

Ik ga binnenkort hier eens wat rekenwerk aan besteden.

woensdag 28 mei 2014

Wie weet een goed doel dat ik kan steunen?

Een tijdje geleden schreef ik dat ik niet zomaar aan elk goed doel geld geef. Er zijn namelijk erg veel goede doelen, en ik wil zelf een weloverwogen keuze maken welke doelen ik zou willen steunen.
Dit jaar is er in de wet iets veranderd, waardoor het nog rendabeler is om niet elke keer in een euro in een collectebus te stoppen, maar structureel aan 1 of meer doelen geven.

donderdag 22 mei 2014

nominale rente versus effectieve rente

Vaak worden er verschillende definities voor rente gehanteerd, waardoor het niet helemaal eerlijk is om het te vergelijken. Ik vond dat het eens tijd werd dat ik hier rekening mee ga houden. De nominale rente is de rentepercentage die in totaal per jaar ontvangt. Als je dus elke maand 0.5% rente ontvangt, dan is de nominale rente 12 x 0.5% =6%. De effectieve rente is hoeveel rente je daadwerkelijk op het einde van het jaar hebt gekregen.

Stel je hebt een bankrekening van 1000,- tegen 6% rente per jaar. Als je deze rente op het einde van het jaar ontvangt, dan heb je na een jaar dus 1060,- op de rekening staan. De nominale rente en effectieve rente zijn dan dus 6%.
Maar stel dat je de rente maandelijks gestort krijgt. Dan ontvang je dus elke maand 0.5% rente over het bedrag. Na een maand heb je dus 1005,-. Tijdens de tweede maand ontvang je geen 0.5% rente over 1000,-, maar over 1005,-. Na twee maanden heb je dus 1010,03 op de rekening. Dit lijkt niet veel, maar na 12 maanden rente op rente eindig je met een bedrag van 1061,68, dus effectief heb je 6,17% rente gehad. Een mini-sneeuwbaleffect dus. In dit geval is de effectieve rente dus hoger dan de nominale rente.
Maar stel dat je maandelijks 1,- aan administatiekosten moet betalen, dan gaat de rente ineens veel minder hard. Van de maandelijkse 5,- aan rente blijft dus 4,- aan rente over. Na 12 maanden hou je dan 1049,34 over, dus heb je effectief maar 4,93%.
Meestal zijn administratieve kosten erg laag, dus valt dit effect wel mee. Over het algemeen is de effectieve rente dus hoger dan den nominale rente.

Bij bankrekeningen en hypotheken worden over het algemeen de nominale rente vermeld. Voor een aflossingsvrije hypotheek betekent dit dus, dat je maandelijks 1/12 van de rente moet betalen. De effectieve rente is dus een beetje hoger, meestal 0,1% of 0,2%. Tegenwoordig is het wettelijk verplicht om ook de effectieve rente te vermelden.

Hoe kan je nu snel omrekenen van de ene naar de andere? Ik heb het idee dat Excel niet echt toegankelijk is voor iedereen, dus ben ik eens gaan experimenteren met html. Zie hieronder het eerste resultaat. Als je een nominale rente of een effectieve rente invult, dan wordt de andere automatisch uitgerekend.


Nominale rente Effectieve rente
% → 6.17 %
6.00 % ← %

update: ondertussen heb ik een wat interactiever tooltje gemaakt, zie hieronder:



Voor andere tools, zie Bereken zelf!

woensdag 14 mei 2014

Wat is de rentedempende werking van de spaarhypotheek?

Iedereen die enkele jaren geleden een spaarhypotheek aangemeten kreeg, verbaasde zich vaak over het feit dat de rente van die hypotheek hoger ligt dan die van een vergelijkbare aflossingsvrije hypotheek. De verklaring die werd gegeven zat altijd in de hoek van dat er aan een spaarhypotheek meer rompslomp verbonden zat, ofzo. Maar de hypotheekadviseurs dekte zich altijd in met het feit dat er een rentedempende werking was, omdat men over het gehele bedrag hypotheekrenteaftrek kan krijgen, zodat men effectief steeds minder premie betaalt. Samengevat klinkt het voor mij als "klant belastingvoordeel? wij ook voordeel".

Hoe dan ook, geen enkele adviseur vertelde erbij hoeveel die dempende werking was. Tijd om wat rekenwerk te doen.

zondag 27 april 2014

Door aflossen straft de overheid je niet alleen met minder HRA.

Iemand wees me er terecht op dat de hypotheekrente wordt afgetrokken van je toetsingsinkomen. Aflossen verlaagt dus niet alleen de hypotheekrenteaftrek, maar kan ook gevolgen hebben voor de toeslagen. In het meest extreme geval zorgt aflossen voor hogere netto maandlasten!

Hoe werkt het precies? Als je toetsingsinkomen onder een bepaalde grens zit, heb je recht op zorgtoeslag, kindgebonden budget en/of kinderopvangtoeslag. Vanaf een bepaald inkomen nemen deze toeslagen af, totdat je helemaal geen toeslag meer krijgt. Voor elke situatie (boekjaar, wel/geen partner, hoeveel kinderen, leeftijd van kinderen enz) zijn de regels een beetje anders. Gelukkig zijn er sites zoals checkbrutonetto, die al deze regeltjes in een tool hebben gevangen.



Zo verloopt de zorgtoeslag voor iemand met partner:
[bron: checkbrutonetto]

Stel je hebt in een jaar 20.000,- afgelost, waar je 5% rente over moest betalen. Door deze aflossing betaal je jaarlijks 1000,- minder rente, en gaat je toestingsinkomen dus met 1000,- omhoog. Wat gebeurt er nog meer?
  • de HRA gaat met 420,- omlaag (als je meer dan 33k (=33.000,-) verdient, anders is het 360,-)
  • de zorgtoeslag daalt met zo'n 95,- (als je alleen bent en 20-28k verdient, met partner geldt dit tussen de 20-35k)
  • het kindgebonden budget daalt met 76,- (maakt niet uit hoeveel kinderen, als je alleen bent en 26-40k verdient, met partner geldt dit tussen de 20-39k)
  • de toeslag kinderopvang daalt ongeveer met 3 per uur opvang per week. Dit geldt voor salarissen van 16-100k.
Zorgtoeslag en kindgebonden budget geldt dus vooral voor lage inkomens. Maar met een beetje pech moeten deze mensen 420+95+76=591, dus meer dan de helft van 1000,- inleveren. Daar gaat je besparing.

Gezinnen met hoge inkomens kunnen meestal geen aanspraak maken op zorgtoeslag of kindgebonden budget, maar deze mensen hebben vaak wel te maken met kinderopvang. Neem een gezin met 2 kinderen die 3 dagen fulltime naar de opvang gaan. Zij hebben dus te maken met 48 uur opvang per week. Als dit gezin 1000,- minder rente hoeft te betalen, dan krijgen ze doorgaans zo'n 3*48 = 144,- per jaar minder opvangtoeslag. De aflossing levert in dit geval slechts 436,- op per jaar, geen 1000,-. Ze hebben dus geen 5% rente over hun investering, maar slechts ruim 2%.

De getallen in bovenstaande tekst kunnen variëren per geval. Om het werkelijke gevolg te bekijken, raadt ik aan om een website zoals checkbrutonetto te bezoeken.
Eén van de dingen die ik in bovenstaande tekst heb vereenvoudigd, is de kinderopvangtoeslag. Deze gaat niet lineair omlaag, maar gaat in trapjes, die onderstaande grafiek (de grafiek geldt voor 48 uur opvang per week):
[bron: checkbrutonetto]

Tussen de 16-50k daalt de kinderopvangtoeslag in stapjes van 2-6,- per uur. De stapjes liggen steeds 1000-2000 euro aan toestingsinkomen uit elkaar. Maar voorbij de 50k gaat het in grotere stapjes, namelijk steeds bijna 10,- per uur opvang. Deze stapjes liggen wel verder uit elkaar, namelijk zo'n 3000,- aan toetsinginkomen. In praktijk geldt het dus dat je toetsingsinkomen 3000,- omhoog kan gaan zonder dat er iets verandert in de kinderopvangtoeslag, maar zodra je 1,- meer verdient, zakt de kinderopvangtoeslag ineens een heel stuk.

Een concreet voorbeeld: stel een echtpaar werkt allebei 32 uur, de ene verdient 30.000,- bruto, de andere 40.200 bruto. Ze hebben een huis met een WOZ van 200.000,- en een hypotheekrente van 10.000,-. Hun twee kinderen gaan nog niet naar school, dus gaan ze allebei 3 dagen per week naar de kinderopvang, dus ieder 24 uur per week.
Hun netto besteedbaar inkomen zou in 2014 70.197,- zijn. Maar ze besluiten om dit jaar wat af te lossen, zodat ze 100,- minder hypotheekrente per jaar betalen. Hun netto besteedbaar inkomen daalt hierdoor naar 69.877,- , dus 320,- minder! Hoewel ze 100,- minder aan hypotheek kwijt zijn, krijgen ze 320,- minder geld van de overheid, zodat ze netto 220,- achteruit gaan.
Uiteraard is dit een uitzonderlijk geval. Bij een beetje andere cijfers kan het zijn dat de toeslag helemaal niet daalt. Ook kan je je natuurlijk afvragen of je afhankelijk wil zijn van de overheid Maar als je nu toeslagen ontvangt, kan het geen kwaad om eerst eens een voorspelling te gaan doen van de veranderingen.

zie ook:






woensdag 23 april 2014

Update grafieken

Het wordt tijd om mijn grafiekjes weer eens bij te werken. In de afgelopen tijd is er weer een storting geweest en de WOZ waarde is gedaald. Daarnaast heb ik de grafiekjes een beetje aangepast. Ten eerste laat ik de grafiek niet meer stoppen bij 2040 (als de 30 jaar bij ons afloopt), maar loopt hij nog een stukje door. Anders wekt de grafiek de suggestie dat de hypotheek na 30 jaar verdwenen is, maar daar moet ik zelf wel iets voor doen. Voor de aflossingsvrije hypotheek betaal ik dan ongeveer 55% van de oorspronkelijke premie van de totale hypotheek. Een naderend onheil dat vermeden dient te worden.
Een ander aspect is, dat de belastingteruggave niet constant is gebleven. Elke keer als de WOZ zakt, zakt de eigenwoningforfait, dus krijg is meer belasting terug. Maar het afgelopen jaar is het percentage voor de eigenwoningforfait juist gestegen van 0,6% naar 0,7%. Ik ben blij dat deze effecten in het niet vallen bij de daling van maandlasten door extra stortingen.


Bij het verloop van de aflossingsgrafiek lijken de extra stortingen speldenprikjes, maar de oorspronkelijke WOZ waarde begint al in de buurt te komen. Deze mijlpaal zou binnen een jaar te bereiken moeten zijn.

Het verloop van de maandelijkse premie zit er wat grilliger uit door de schommelingen in de belastingteruggave. Om beter te kunnen zien wat ik bespaar ten opzichte van niets doen, laat ik de stippellijn meebewegen met de wettelijke wijzigingen. Dus als de HRA of eigenwoningforfait verandert, verandert deze grafiek ook.
Voor de duidelijkheid: ik beschouw hier de premie als opeenstapeling van 4 bedragen. Ik begin met de hypotheekrenteaftrek, die ik terugkrijg, dus eigenlijk negatieve premie is. Daarbovenop betaal ik rente op de aflossingsvrije hypotheek. Deze bedragen kan je op dit moment bijna tegen elkaar wegstrepen. Daarboven komt de rente van de spaarhypotheek en de maandelijkse premie die wordt gebruikt om te sparen en het overlijdensrisico af te dekken (paarse lijn). Dit bedrag wordt dus kleiner naarmate ik bijstort in de spaarhypotheek. Maar als ik aflos op de aflossingsvrije hypotheek, dan daalt niet alleen de rode lijn, maar de blauwe lijn stijgt dan een beetje. Wellicht dat ik binnenkort ook een keer ga aflossen op de aflossingsvrije hypotheek, alleen maar om van die saaie rechte lijn af te zijn...

Het valt me op dat weinig mensen grafiekjes in hun blogs zetten. Vinden deze mensen tabellen duidelijker dan grafiekjes?

vrijdag 18 april 2014

Nieuwe storting, nieuwe hypotheek maandlasten

Eindelijk heb ik het bericht van mijn hypotheekverstrekker ontvangen over hoeveel mijn maandelijkse premie zal gaan zakken als ik E2200,- stort. Het is zelfs meer dan ik verwacht had, namelijk E14,40.



Dit is aanzienlijk meer dan de E12,37 van de vorige keer. Dit heeft drie redenen. Ten eerste stort ik nu E2200,- in plaats van E2000,-. Maar dan zou de premiekorting slechts E13,61 zijn.
De tweede reden is dat de resterende tijd van de hypotheek ondertussen bijna een jaar korter is. Hierdoor hoeft mijn hypotheekverstrekker bijna een jaar minder lang deze korting geven. Als ik dat zou meetellen, zou ik op een korting van E13,81 komen.
Toch zijn de maandelijkse lasten E0,59 harder gedaald. De enige derde reden die ik kan bedenken, is de overlijdensrisicoverzekering: hoe ouder de hypotheekgever, hoe hoger meer premie er nodig is, omdat men het overlijdensrisico hoger acht. Ik ben ondertussen bijna een jaar ouder, dus de gemiddelde overlijdensrisico over de resterende tijd van de hypotheek is iets hoger geworden. Over het bedrag dat ik nu stort, is dus gemiddeld meer risico weggenomen voor de hypotheekverstrekker dan een jaar geleden.

Helaas zijn mijn hypotheekpapieren te obscuur om exact te zien waarom dit effect is. Ik denk dat ze niet graag in de papieren zetten op welke leeftijd je welk overlijdensrisico hebt. An sich wel begrijpelijk. Wel ga ik de komende tijd de waardeopbouw van de hypotheek exact volgen, zodat ik hier meer inzicht in kan krijgen.

Als ik dit vertaal naar interne rentevoet, dan levert de huidige storting 6,3% op. Een beetje meer dan de 5,9% van het vorig jaar.
Ik zal binnenkort de grafiekjes eens gaan updaten.

zie ook:

maandag 14 april 2014

Uitvaartverzekering: levensverwachting versus rendement

Twee weken geleden schreef ik op dit blog hoe een uitvaartverzekering zich verhoudt tot andere investeringen.
Toen ik nog verder ging doorklikken op de dela-site kwam ik nog meer opties tegen. Je kunt namelijk ook kiezen om tot je 65ste premie te betalen. Daarna ben je premie-vrij. Uiteraard betaal je iets hogere maandlasten. Iiemand van 30 betaalt E7,02 in plaats van E5,46. Jippie, nog meer scenario's om in een grafiek te stoppen!

woensdag 9 april 2014

In welk geval bijstorten, in welk geval aflossen op hypotheek?

Veel mensen die een hypotheek van voor 2013 hebben, hebben deels aflossingsvrij, deels spaarhypotheek.
Zoals ik al eerder vertelde, ben ik een groot voorstander van bijstorten op een spaarhypotheek: het levert de hoogste rente, de maandlasten dalen het hardst zonder dat de HRA daalt. Toch zijn er een hoop omstandigheden die ook overwogen moeten worden:

factoren die ten gunste van aflossen zijn:
  • Als je van plan bent om binnenkort door te verhuizen, dan is aflossen op de aflossingsvrije hypotheek wellicht verstandiger. Hypotheekverstrekkers zijn sceptisch in het meefinancieren van restschuld van het vorige huis, dus het is beter als die zo laag mogelijk is. De spaarpot van de spaarhypotheek telt officieel niet als aflossing.
  • Wanneer de rente van de aflossingsvrije binnenkort opnieuw wordt bepaald kan je soms een korting krijgen op de rente als je huis niet meer onder water staat. Soms kan een kleine aflossing net het verschil maken. Dit geldt trouwens niet als je NHG hebt: in dat geval betaal je geen extra rente voor het onder water hebben van je huis.
  • Als je extreem laag inkomen hebt. Wellicht is de HRA dan zo laag dat het belastingvoordeel van bijstorten niet zo hoog is.
factoren die ten gunste van bijstorten zijn:
  • In veel gevallen is er een overlijdensrisicoverzekering gekoppeld aan de spaarhypotheek. Deze maakt de spaarhypotheek extra duur. In sommige gevallen daalt niet alleen de spaarpremie voor de spaarhypotheek, maar ook de premie voor de overlijdensrisicoverzekering als je bijstort. Extra voordeel dus.
  • Als je huis met NHG is gefinancierd, heb je geen voordeel bij lagere hypotheekwaarde. 
  • Als je zorgtoeslag, kindgebonden budget of kinderopvangtoeslag krijgt. Deze kunnen minder worden als je aflost, zie hier
Wij hebben NHG, en aangezien wij beide een medisch verleden hebben, is onze ORV erg duur. Wij geven dus nog steeds de voorkeur aan bijstorten.

zie ook:

maandag 31 maart 2014

Voor mensen die willen stoppen met de postcodeloterij, maar niet durven

Vaak hoor ik van mensen "ik doe al mee met de postcodeloterij. Eigenlijk wil ik stoppen, maar ik ben bang dat de hoofdprijs ooit op mijn postcode zal vallen".
Dit is een begrijpelijke gevoel, en dit maakt de postcodeloterij meer misleidend dan andere loterijen. Bij de postcodeloterij kan je namelijk verliezen, zelfs als je geen lot hebt gekocht, namelijk als er een grote prijs op jou straat valt. Terwijl de hele buurt een nieuwe sportwagen gaat uitzoeken, voel jij jezelf vervreemden van de tot villawijk gebombardeerde buurt.

Toch is dit niet helemaal waar. Je kunt immers met elk willekeurig postcode meespelen. Dit wordt vaak gedaan door mensen die onlangs verhuisd zijn: ze houden het oude postcode aan, of ze gaan met beide postcodes spelen. Maar als je wilt mag je elk willekeurig postcode invullen als lotnummer.

Dus wat zeg ik tegen iedereen die bang is om te stoppen, omdat ze anders misschien een prijs mislopen? Ik moedig ze aan om ook een lot te kopen van het postcode van de overkant van de straat. Want het risico bestaat dat iedereen aan de overkant van de straat wint, en dat jij straks naar al die sportwagens zit te kijken. Of misschien moet je dan ook maar meteen loten kopen van alle straten in de buurt. Waarom eigenlijk niet meteen loten kopen van alle straten van Nederland? Immers, als je het niet doet, dan loop je elke week een hoofdprijs mis.
Vergeet trouwens ook niet om met de staatsloterij mee te doen met je geboortedatum en je trouwdatum. Dat is pas onvergeeflijk als daar een grote prijs op valt!

zie ook:

donderdag 27 maart 2014

Wat is het rendement van een uitvaartverzekering?

Zoals je wellicht vermoed ben ik geen voorstander van verzekeringen, zeker niet voor kosten die a) niet te vermijden zijn, en b) redelijk betaalbaar zijn. Dit geldt ook voor een uitvaartverzekering. Het morbide aan een uitvaartverzekering is, dat je eigenlijk speculeert op je eigen overlijdensmoment: als je vroeg komt te overlijden, dan hebben je nabestaanden een mooi zakcentje om een kist te laten timmeren, maar als je heel oud wordt, kan je dat geld veel beter zelf bij elkaar sparen.
De vraag is eigenlijk bij welke leeftijd een uitvaartverzekering gunstig is. Hiervoor ben ik gaan kijken naar de eenvoudigste uitvaartverzekering van DELA. Bij deze verzekering mag je voor E5380,- een begrafenis uitzoeken.

maandag 24 maart 2014

Simpele bezuiniging: een bezem

Sommige bezuinigingen zijn erg eenvoudig, maar het probleem is vaak dat ze afwijken van mijn normale patroon, zodat ik niet op het idee kom. Zo was ik periodiek met de zware stofzuiger in de weer om het hele huis kattenhaar-vrij te krijgen.
Totdat ik de ingeving had dat ik ook gewoon een bezem kan kopen. Dit heeft veel voordelen:
1) Het is goedkoper, want een bezem verbruikt geen stroom en stofzakken.
2) Een bezem laat geen legosteentjes verdwijnen.
3) Een bezem is lichter, waardoor het handzamer is. Daardoor ben ik sneller geneigd om even te gaan schoonmaken.
4) De katten worden knettergek van de stofzuiger. Dit leed wordt hen nu bespaard.

Zo eenvoudig kan bezuinigen zijn! Uiteraard wordt de stofzuiger nog steeds af en toe gebuikt voor de matten enzo, maar aanzienlijk minder.

Hoeveel scheelt het financieel? Een stofzuiger gebruikt ongeveer 1000 watt. Als ik jaarlijks zo'n 50 keer een half uur lang stofzuig, ben ik dus 25 kWh kwijt, wat ongeveer E6,- kost. Als ik elke twee jaar een pak stofzuiger zakker van 5,- verbruik, dan is dat ook nog E2,50. Het meeste zal te verdienen zijn met het feit dat de stofzuiger langer meegaat. De stofzuiger van E150,- gaat normaal ongeveer 10 jaar mee. Dus de afschrijving van E15,- is nog de grootste besparing.

Dan bespaar ik dus zo'n E23,50 per jaar. Geen vetpot, maar toch leuk.

vrijdag 21 maart 2014

Hoeveel gaat Jan Modaal aan belasting betalen?

De overheid heeft dit kleine wijzigingen doorgevoerd, in de heffingskortingen en de eigenwoningforfait. Wat betekent dit voor Jan Modaal, met een bruto inkomen van E32.500,- en een huis van ongeveer E220.000,-?

Vanaf 2014 is de algemene heffingskorting inkomensafhankelijk geworden. Als je meer dan E19.645 per jaar verdient, dan krijg je 2% minder heffingskorting per euro die je extra verdient. Dit loopt door tot een inkomen van E56.495. Dit is ongeveer de start van de vierde schijf. Eigenlijk komt het er dus op neer dat het tarief van de tweede en derde schijf 2% omhoog is gegaan.

De overheid heeft hierdoor twee dingen bereikt:
1) De extra belasting valt minder op. Als de tweede en derde schijf 2% omhoog was gegaan, zou er veel protest zijn. Nu heeft bijna niemand het door.
2) De hypotheekrenteaftrek wordt berekend over het inkomen voor heffingskortingen. Kortom, de overheid ontvangt meer belasting, zonder dat het effect direct wordt gedempt door extra hypotheekrenteaftrek.

In 2016 zal de algemene heffingskorting nog meer inkomensafhankelijk worden, namelijk 3%. Eigenlijk betaal je dan dus 45% belasting, terwijl je voor 42% hypotheekrenteaftrek krijgt.

Ter compensatie stijgt de arbeidskorting een beetje. Daardoor wordt het netto inkomen:

Netto inkomen Jan Modaal
Netto inkomen Jan 2x Modaal
2013
23556
40515
2014
23923
40475
2015
24066
40693
2016
24266
40712
Dus het valt mee, we blijven er op vooruit gaan.

Waar de grote klap valt in 2014 is de toename van het eigenwoningforfait, van 0.6% naar 0.7%. Dit betekent voor onze Jan Modaal een extra kostenpost van E220,-. Maar Jan Modaal houdt dus nog steeds netto meer over, en zelfs Jan 2x Modaal heeft niet te klagen.

Voor de verdere toekomst gaat het maximale percentage voor hypotheekrenteaftrek afnemen. Dit was eerst 52% voor mensen die in de hoogste inkomensschijf zaten. In 2014 is het percentage gezakt naar 51.5%, en zal elk jaar een half procent verder zakken. In 2034 zullen de middeninkomens voor het eerst gaan merken dat het percentage voor hypotheekrenteaftrek 41.5% is geworden ipv 42%.
Dit zal verder zakken tot 38% in 2041. Voor de meeste huidige woningbezitters is niet meer interessant, want alle woningen die voor 2011 zijn gekocht, krijgen na 2041 zoiezo geen HRA meer.
Bovendien geloof ik er niets van dat er voor de rest niets gaat veranderen tussen nu en 2034.

De huidige en geplande veranderingen zijn dus eigenlijk te klein om echt in je portemonnee te kunnen voelen. De vraag is wanneer de overheid echt dingen gaat veranderen.

zie ook:

zaterdag 15 maart 2014

Tijd voor een nieuwe storting op spaarhypotheek

Het sparen gaat voor de wind, dus het is weer tijd om weer een druppel op de gloeiende plaat te laten vallen. Het vorig jaar heb ik in september E2000,- op onze spaarhypotheek gestort. Om optimaal gebruik te maken van de bandbreedte, is het zaak dat we elk jaar ongeveer evenveel geld uitgeven aan onze spaarhypotheek.
Het afgelopen jaar hebben we dus E2000,- extra gestort, maar hebben we 5 maanden lang E12,37 minder hoeven betalen. In totaal hebben we dus E1938,- meer besteed aan hypotheek dan in andere jaren.
Dit jaar zullen we 12 maanden lang profiteren van de korting van E12,37. Bovendien zullen we vanaf mei, dus zo'n 8 maanden lang, nog meer korting krijgen. Ik gok dat die korting ongeveer E14,- is. Tel ik dat bij elkaar op, dan blijkt dat ik nu ongeveer E2200,- zal moeten storten.

Ik geef het toe, dit is een hoop gereken in de marge. Het grote geld valt er niet mee te verdienen. Maar nu beschouw ik het gewoon als hobby.

Over een paar weken zal de hypotheekverstrekker met een antwoord komen wat de nieuwe premie wordt. Kijken of die E14,- per maand een beetje gaat kloppen.

zie ook:

woensdag 12 maart 2014

Sneeuwbaleffect maakt nog geen lawine

Als mensen het over rente op rente hebben, dan maken ze vaak de vergelijking met een sneeuwbal. Immers, na een jaar heb je de inleg plus rente, en het jaar ontvang je niet alleen rente over je inleg, maar ook rente over de rente van het afgelopen jaar. Je vermogen stijgt dus niet alleen, het stijgt steeds harder. Dit wordt dus vergeleken met een sneeuwbal die van een berg afrolt, en steeds harder in diameter toeneemt.

Als ik de sneeuwbal in mijn gedachte voorstel, dan zie ik bijna een heuse lawine ontstaan. In werkelijkheid is dit effect beperkt. Aflossen op een aflossingsvrije hypotheek levert doorgaans netto zo'n 3% rente op. Als je het kapitaalopbouw plot voor het geval "alleen 3% rente" en "3% rente op rente", dan is de kromming van de "rente op rente" lijn nauwelijk zichtbaar met het blote oog.
Na tien jaar liggen de lijnen nog steeds praktisch over elkaar. Pas na 30 jaar is een aardig onderscheid gemaakt: E1000,- levert na 30 jaar E1900,- bij gewone rente, en E2430 bij rente op rente, dus zo'n 60% meer.

Maarja, we hebben het wel over een periode van maarliefst 30 jaar. Stel dat ik je 30 jaar geleden, dus in 1984, 1000,- euro had geleend (F2204,- dus). Als ik had gezegd dat ik er 3% rente op rente zou geven, dan zou dat misschien aantrekkelijk hebben geklonken. Maar als ik had gezegd dat je er 30 jaar later E 2430,- voor terug zou krijgen, dan vraag ik me af of je het zou doen, zeker als je bekijkt wat je in 1984 met dit bedrag kon kopen in vergelijking tot nu.

Rente op rente is pas echt leuk bij hogere rentes. Zo levert een investering met 6% rente bijna 6 keer zoveel op na 30 jaar. Zonder het rente op rente effect zou dit slechts bijna 3 keer zoveel zijn.

In de onderstaande grafiek zie je wat er met E1000,- euro gebeurt die 30 jaar vast wordt gezet tegen verschillende rentetarieven. Hoe hoger de rente, hoe harder het "sneeuwbaleffect".
Nu begin ik me wel af te vragen of rente wel een goede maatstaf is voor hoe goed een investering is. Immers, het verschil tussen 3% en 6% is niet 2 keer zoveel. In het eerste geval heb je met E1000,- na 30 jaar slechts E1400,- verdiend, in het tweede geval heb je een slordige E4700,- verdiend, ruim 3 keer zoveel winst voor maar 2 keer zoveel rente.

zie ook:

woensdag 5 maart 2014

Het huis zinkt harder dan ik aflossen kan

Nee, dit is gaat niet over de nieuwste hit van BLØF, maar dit gaat over de daling van de WOZ waarde. Ook bij ons heeft de gemeente zo'n 5% van de woningwaarde afgehaald. En zoals je aan de grafiek hieronder ziet, gaat die daling van onze woningwaarde veel harder dan ik kan aflossen. Ons huis zal voorlopig dus nog wel een tijdje onder water staan.


Gevolg: een extra reden om voorlopig geen verhuisplannen te hebben.
Ander gevolg: dalende OZB en dalende eigenwoningforfait. Maarja, de overheid weet dit prima te compenseren door onder andere de eigenwoningforfait van 0.6% naar 0.7% te laten stijgen.

Dus eigenlijk is er weinig gebeurd, behalve dan dat ik mijn grafiekje heb kunnen bijwerken.