maandag 28 september 2020

Beleggen en ethiek

Enkele weken geleden heb ik mijn geld van de beurs gehaald en ben ik aan het wachten tot de beurs weer gaat zakken. De kans is groot dat dit de komende weken gaat gebeuren, maar tegelijkertijd begint mijn geweten weer op te spelen.
Enkele jaren geleden hebben we op een FIRE bijeenkomst een keer een vruchtbare discussie gehouden of beleggen. Deze discussie ging het onder andere over of het verantwoord is om in olie of wapens te beleggen. Een argument bij deze discussie was dat een aandeel eigenlijk nauwelijks nog iets te maken heeft met het onderliggende bedrijf. Het is gewoon een verhandelbaar waardepapier, en als jij het niet koopt, dan koopt een ander het wel.

Maar de tegenlichtaflevering "goed geld verdienen" gaf me een ander perspectief. Het primaire doel van een beursgenoteerd bedrijf is het tevreden houden van de aandeelhouders. Want de aandeelhouder is immers eigenaar. Maar dat betekent dus ook dat je iemand op de voorzittersstoel zet die weinig of geen affectie met het berijf heeft, sterker, alleen maar geinteresseerd is in winst op korte termijn. Voor zaken als arbeidsomstandigheden, duurzaamheid en winst op de lange termijn staan aandeelhouders veel te ver van het bedrijf af.

Als je wilt zien wat er gebeurd als de aandeelhouders te ver weg zitten, dan is Tata steel een mooi voorbeeld. De Nederlandse tak is in enkele jaren tijd veranderd van een trots staalbedrijf naar een lege huls die door het Indiase moedermaatschappij op elke manier wordt leeggeknepen, en vooral bezig is met het ontvangen van staatssteun en het voorkomen van het betalen van vennoottschapsbelasting.

Onze premier zal het allemaal wel fantastisch vinden. Voor hem gaat de economie boven alles. Goed vestigingsklimaat gaat boven het betalen van vennootschapsbelassting, en al helemaal boven zaken als milieu. Hij kan vast leuk preken bij een nationale ramp, maar ik heb liever iemand die de toekomst van ons land serieus neemt.

Maar wat moet ik hiermee, behalve niet op die Teflon-premier stemmen? Ik denk dat ik me voor een groot deel ga neerleggen bij het feit dat ik alleen de wereld niet kan veranderen. Het verschil tussen een gewone ETF en een ETF die het predikaat "duurzaam" heeft, is zeer klein, zie bijvoorbeeld het verhaal van MrMoneyMustache. Ook maakt het weinig uit of ik beleg of aflos: als ik aflos, dan heeft mijn hypotheekverstrekker meer vermogen om te beleggen, en een eigenschap van hypotheekverstrekkers is dat ze geen kans onbenut laten om geld te verdienen.



Maar ik ga wel vaker met een idealistisch initiatief meedoen. Zo kwam ik op het verhaal rond de Hema. de Hema verkeert in zwaar weer, niet zozeer omdat de detailhandel het zwaar heeft, maar vooral omdat het een speelbal is geworden van investeringsmaatschappijen, beter gezegd aasgierfondsen.
Gelukkig is er een initiatief om de Hema te kopen door een cooperatie. Geen club van aasgieren, maar gewoon een club die een Nederlandse winkel een warm hart toedraagt en vooral wil kijken hoe de Hema nog beter en duurzamer kan worden. Hoewel ik niet echt een grote shopper ben, zou ik het wel jammer vinden als de Hema zou verdwijnen. Dus heb ik mijn geweten afgekocht door een potentieel stukje Hema te kopen. Heb je ook interesse? Zie koopdehema.nl

Zie ook:
Oeps, ik ben de markt weer aan het timen
Fire goes Ethics

zondag 20 september 2020

Financiele plannen van prinsjesdag

Op Prinsjesdag heeft de overheid weer lekker met getallen gegoocheld. Welke getallen zin voor mij interessant?

Heffingsvrije vermogen stijgt van 31.000 naar 50.000. Deze wet is echt een goeie timing. Tot het vorig jaar was ik vooral bezig met het bijstorten van mijn spaarhypotheek en aflossen van mijn aflossingsvrije hypotheek. Nu de beurs een dipkje heeft meegemaakt en wellicht nog meer dipjes gaat meemaken wil ik me meer op beleggen gaan richten. En langzaam begint die grens van 31.000 al in de buurt te komen. Ik vind het meer dan terecht dat de overheid deze grens ophoogt. Belasting op vermogen is een mooie vorm van nivellering (zie ook hier), maar de burger moet wel ruimte hebben om te sparen voor investeringen zoals een verbouwing zonder aan belasting te denken.

Bevriezing van AOW leeftijd: in 2021 blijft de AOW leeftijd op 66 en 4 maanden. Ik weet niet hoe het met anderen zit, maar voor mij is de AOW een belangrijk onderdeel van mijn pensioenplan. Eerder stoppen met werken betekent voor mij "langer uitzingen tot aan de AOW". Ik ben er dus blij mee dat deze leeftij iets minder hard stijgt dan voorheen was gepland. In het verleden steeg de AOW leeftijd net zo hard als de gemiddelde levenverwachting. Dit vond ik best vreemd. Dat wilde namelijk zeggen dat de relatieve tijd dat we aan het werken zijn steeds langer zou worden. gelukkig laten ze deze regel vanaf 2025 los: voor elk jaar dat we langer leven, hoeven we slechts 8 maanden langer te werken.

Overdrachtsbelasting geschrapt voor jongeren, hoger voor beleggers. Overdrachtsbelasting wordt voor het eerste huis van iemand tot 35 geschrapt. Voor beleggers gaat de belasting van 2% naar 8%. Ik denk dat dit een goede regel is. Ik ken mensen die dromen van een "Bernhard Jr"-carriere als huisjesmelker, maar naar mijn mening hebben deze huisjesmelkers de woningmarkt totaal verziekt.
Maar toch zou het kunnen dat deze regel in de toekomst in de weg gaat liggen. Wellicht wil ik over pakweg 7 jaar een studentenhuis voor mijn zoontje kopen. Met deze regel wordt dit minder gunstig. Hopelijk komt er een uitzondering voor zulk geval.

Inkomstenbelasting verlaagd naar 37.1%. De afgelopen jaren heeft de overheid de inkomstenbelasting in verschillende stapjes verlaagd:
2018: 40.85%
2019: 38.1%
2020: 37.35%
2021: 37.1%

Dit klinkt heel leuk voor de werkende Nederlander, maar er zit een klein addertje onder het gras: de hypotheekrenteaftrek wordt automatisch ook minder. Dit was voor mij een extra reden om in 2019 de rentevaste periode van een stuk hypotheek af te kopen: de boete wordt gezien als vooruitbetaalde rente, en hoe eerder je de rente betaalt, hoe meer hypotheekrente je er over krijgt.
Voor het komende jaar daalt de inkomstenbelasting van 37.35% naar 37.10%. Het is niet veel, maar mocht ik binnenkort besluiten om de rentevaste periode van nog een stuk hypotheek af te kopen, dan probeer ik wel om dat dit jaar te regelen.

Wat vinden jullie van de plannen?

Zie ook:
Is vermogensrendementsheffing eerlijk?

maandag 14 september 2020

Einde van mijn meelwormenproject

Ruim 5 jaar geleden ben ik begonnen met het kweken van meelwormen. Insecten zijn een gezonde en duurzame bron van eiwitten, en het mooie is dat je ze mag kweken en "slachten" zonder vergunning. Dat klonk als een mooi project voor mij. Na een tijdje kwamen er jonge meelwormen en groeide de populatie snel, zodat ik ook kon beginnen met het eten ervan. Zo heb ik een meelwormen omelet en een meelwormenburger gemaakt, ik heb ze zelfs rauw en levend geprobeerd...

Maar na een tijdje begon het project een beetje te vervelen. Ik moet bekennen dat ik de meelwormen niet bepaald een feestmaal vind. De burgers waren best te doen, maar ze waren veel werk om te maken. 

5 jaar lang heb ik de populatie wel in leven gehouden, maar ik had vaak geen zin om er iets eetbaars van te maken. Ik heb ooit een bakje meelwormen gegeven aan iemand die ratjes kweekt, maar voor de rest heb ik vooral mijn kippen blij gemaakt.

En zo viel langzaam het besluit om met het project te stoppen. Ik hoef gelukkig niets weg te gooien, ik heb de gehele populatie aan de kippen gedoneerd:

Ziezo, opgeruimd staat netjes. Niets getreurd, mocht ik er weer zin in krijgen, dan heb ik bij de dierenspeciaalzaak voor 50cent een nieuw zakje meelwormen.

Maar de kans is klein. Toen ik aan dit project begon dacht ik dat insecten een oplossing zouden kunnen zijn voor het voedselporbleem op aarde. Insecten gaan immers veel beter met hun energie om dan ons normale vee, kunnen gemakkelijk gestapeld gehouden worden, en zijn veel minder gevoelig voor ziekten.

Maar ondertussen heeft de techniek de meelworm ingehaald: we hebben ondertussen niet alleen vegaburgers die nauwelijks van echt zijn te onderscheiden, het is een kwestie van tijd totdat er betaalbaar kweekvlees is. Kweekvlees wordt gemaakt uit stamcellen van dieren die zich verder delen in een laboratorium en later in een fabriek. In 2013 kosten dit proces grofweg een miljoen euro per kilo, maar de voorspelling is dat kweekvlees over een jaar of 2 goedkoper is dan echt vlees. Ook zijn er bedrijven zoals Perfect Day bezig om melk te produceren met microflora.

Ik gok dat de veeteelt binnen 10 jaar behoorlijk instort. Wellicht zal Nederland nog lang vast blijven houden aan koeien in de wei, maar Amerika en China zullen veel vooruitstrevender zijn. De technologische voorsprong die Nederland nu heeft in de landbouw hebben we dan nog weinig aan. De boeren die nu geen gebruik maken van een uitkoopregeling, maar door blijven gaan met staken, zullen veel spijt krijgen..

Zie ook:
alle meelwormenverhalen

maandag 7 september 2020

Oeps, ik ben weer de markt aan het timen..

Sinds 2018 zat ik te wachten totdat de beurs een keertje zou gaan crashen. Waarom en wanneer precies die zou gaan crashen wist ik niet, maar de kans dat de boel binnenkort zou instorten was zeer groot. Afgelopen maart zorgde een fenomeen voor een beurscrash dat, voor zover ik weet, nog nooit een beurscrash heeft veroorzaakt, namelijk een virus. Dus op het moment dat VWRL op rond de E 70,- stond, stapte ik in.

Maar daarna begon de beurs als een bezetene te herstellen. Hoewel veel mensen een onzekere toekomst tegemoet gingen, waren er veel mensen met een zekere baan die hun geld niet konden verbrassen aan plezier, dus brachten ze het naar de lage beurs. Degiro kon de stroom van nieuwe beleggers lange tijd niet aan. Het aandeel Tesla is een voorbeeld voor de hoogmoed van mensen. Het aandeel van Tesla steeg zo hard, dat Tesla meer waard werd dan Toyota, terwijl Toyota meer dan 20 keer zoveel auto's per jaar produceert. Rond juli was de keurs bijna gelijk aan oktober 2019, grofweg het moment dat het welbekende virus voor het eerst kennis maakte met de mensheid. Volgens de beleggers is onze economie dus net zoveel waard als in oktober 2019. We vergeten voor het gemak maar even dat de hele vlieg- toeristen- entertainment- en nog een paar industrieen al een half jaar op apegapen liggen. 

En kon het dus gebeuren dat ik op 17 juli jongstleden, al mijn 70 VWRL aandelen weer verkocht, tegen E79,11 per stuk. Ik had in een half jaar tijd een slordige 12% winst gemaakt, en met de komst van de winter zonder vaccin, onrust in de VS en het uitblijven van een Brexitdeal kan ik me niet voorstellen dat deze koers houdbaar is.

Ik weet het, elke verstandige belegger roept het mantra van de daken: "time to market beats timing the market". Tenzij je over computers beschikt om de gaan flitshandelen kan je beter gewoon zo snel mogelijk je geld in de beurs gooien, want hoe langer het geld op de beurs staat, hoe meer rendement je over het algemeen haalt.

Dit klopt inderdaad over de lange termijn, waar de koers grotendeel een stijgende beweging maakt. Maar in tijden dat de koers onnatuurlijk hoog staat, kan het de moeite waard zijn om een gokje te wagen om te speculeren. Ik heb het al een keer betoogt: nu beleggen is als zaaien in de herfst: ik kan het weer niet precies voorspellen, en het zaaigoed zal in de lente vast gaan groeien, maar ik kan beter eventjes wachten. 

E79,11 is niet het hoogste punt dat VWRL in deze maanden gaat bereiken, en de crash kan nog een paar maanden op zich laten wachten. Dus ondertussen staat er een aardig vermogen op mijn bankrekening te branden om uitgegeven te worden. Het levert inderdaad geen rente op, maar ondertussen is VWRL alleen maar een beetje op en neer bewogen, dus daar had ik niet meer aan verdiend.

En wat als ik het misheb? Wat als over een maand de hele wereld wordt gevaccineerd, de rust keert terug in de VS en de Britten sluiten een mooi handelsakkoord? Tja, dan heb ik wat winst misgelopen. Dat is onderdeel van het spelletje. Ik ben er nu van overtuigd dat de kans groter is dat de koersen dalen, maar kansen zijn geen zekerheden.

Bovendien kan ik op twee paarden wedden: als de beurs niet inzakt, kan ik nog altijd de rentevaste periode van een stuk hypotheek afkopen. Dat levert ook grofweg 6% op.

De tijd zal het leren.

Zie ook:
nu beleggen is als zomergoed zaaien in de herfst