Insektenhotel

Ik wil meer biodiversiteit in m'n tuin krijgen, dus de volgende stap is om meer plekjes te maken war insekten kunnen schuilen overwinteren. M'n ex heeft een paar jaar geleden een insektenhotel gekocht bij een of andere ramsj-winkel:

Ik heb dit insektenhotel al een paar jaar in de gaten gehouden, maar ik heb er nog nooit een insekt bij in de buurt gezien. Wikipedia leert me dat er ongeveer alles mis is wat er mis aan kan zijn: de bamboestengels zijn aan twee kanten open, en dan willen veel beestjes er niet in nestelen. Een plank met gaten en wat dennenappels kunnen ze eigenlijk ook weinig. Wat dan wel? Boomstammetjes met verschillende gaten eringeboord en bamboe die aan een kan bij de knoop is doorgezaagd zodat hij daar dicht is.
Ik had nog een hoop brandhout liggen, en he is eigenlijk veel nuttiger als dit hout eerst nog dienst gaat doen als insektenhotel. Dus ben ik aan het boren geslagen:

Ik had ook nog een oud kistje, daar heb ik de hele boel ingepropt. Zo, dat is een stuk beter:

Het hotel staat nu naast de bramenstruik. Die trekt nu veel insekten aan, dus de combinatie lijkt prima. En wat denk je? De eerste dag zag ik al beestjes in de gaten kruipen! Ik ben benieuwd hoe het er in de winter uit gaat zien!

zie ook:
tuin: eten en gegeten worden

Hoe gaat het met de meelwormen?

Het is al weer anderhalf geleden dat ik iets heb gepost over mijn meelwormenexperiment, en ik krijg steeds vaker vragen hoe het met mijn veestapel gesteld staat. Hoog tijd voor een update!

Het positieve nieuws: de populatie leeft nog steeds! De wormen die ik nu heb zijn allemaal afstammelingen van het zakje meelwormen dat ik in de zomer van 2015 bij een dierenwinkel heb gekocht. Dat is dus al bijna 3 jaar. Het is mij nog nooit gelukt om een goudvis zo lang in leven te houden.

Maar ik merk wel dat de interesse weg begint te zakken. Het maken van insectenburgers is best veel werk, en ze zijn niet lang houdbaar. Dus ik moet elke avond een hoop werk doen voor een insectenburger, voor mijn medegezinsleden hoef ik het niet te doen. Dus tegenwoordig maak ik vooral onze kippen blij met de meelwormen.

En dan is er elk jaar het grote overwinter-probleem. Meelwormen zijn koudbloedig, dus kunnen doodvriezen. In de eerste winter heb ik mijn garagekast geïsoleerd en een gloeilamp bij gehangen. Toch zette dit niet veel zoden aan de dijk. Met een 25W lamp kon ik de temperatuur hooguit 10 graden laten stijgen. Maar een 25W lamp verbruikt 0.6kWh per dag, dus 54 kWh per winter. Dat is ongeveer een tientje aan stroom. 

Het alternatief is om ze te laten overwinteren in ons huis, bijvoorbeeld op zolder. Maar daar maakt VL een breekpunt van. Alleen de gedachte al dat die beestjes zouden kunnen ontsnappen en richting ons bed zullen kruipen doet haar huiveren. Van de andere kant: we hebben wel vaak een bakje meelwormen in onze koelkast staan om aan de kippen te kunnen voeren. Dus een afgesloten kist op zolder heeft ze wel bezwaar tegen, maar een open bakje naast ons voedsel is acceptabel. Het vrouwelijke brein zit vreemd in elkaar:-)

Maar ik ben de beroerdste niet, ik pas me wel aan. Elke herfst laten onze kippen de meelwormen populatie krimpen tot boterkuipjes-formaat. Vervolgens gaan deze meelwormen een winterslaap houden in onze koelkast. In deze tijd bewegen, eten of groeien ze nauwelijks. En tegen de tijd dat het voorjaar aanbreekt mogen ze weer terug in het "torrarium" in de garage om zich te vermenigvuldigen.

Zie ook:

zelf insectenburgers maken

alle meelwormenposts

Meelwormenburger wordt steeds lekkerder!

Langzaamaan beginen mijn meelwormen experimenten steeds meer een culinaire vorm aan te nemen. De voorgaande expimenten waren vaak er droog, maar deze meelwormenkaasburger smaakt echt goed!

Het recept? Zeer eenvoudig: neem wat stukken van de goedkoopst mogelijke kaas en -uiteraard- meelwormen. 

 Laat de blender net zolang gieren totdat er een egale brij ontstaat:

De boel bij elkaar kneden, paneren, bakken en klaar! Zowel mijn vrouw als mijn moeder waren enthousiast!

zie ook:
alle meelwormenverhalen
andere doe het zelf projecten

Meelwormen pizza!

Wij eten thuis best vaak pizza. Maar ik begin steeds meer afschuw te hebben van die vette zoute afbakpizza's. Dus als ik effe tijd heb, maak ik het pizzadeeg zelf. Het grote voordeel is dat iedereen zelf kan bepalen welke ingredienten er op komen. Deze week koos ik voor: meelwormen pizza!

Ik vind het nu al het meest geslaagde meelwormengerecht: het kost namelijk totaal geen extra moeite (gewoon een eetlepel meelwormen over de pizza strooien), en de smaak was prima!

Ondertussen zijn onze kuikentjes al weer een stuk ouder, en kunnen ze meelwormen eten zonder dat ze zich kunnen verslikken:

 

Zie ook:

Alles over insecten eten

Eieren uitbroeden

Zoals ik al eerder schreef, hebben wij twee kippen. Het vorig jaar hebben we er een kuikentje bij gezet, en dat vonden de twee moedertjes geweldig. Helaas werd het een enorme haan, die de hele buurt bij elkaar kukelde en nogal hardhandig met onze kippen omging. Dus die hebben we moeten weggeven. 

Maar het was duidelijk dat onze kippen een groot moeders instinct hebben, dus is het tijd voor de volgende uitdaging. We hebben drie bevruchte eieren gekocht, waar een kip direct op ging zitten om ze uit te broeden:

Ik ben benieuwd of het gaat lukken!

Aangezien broedende kippen weinig tot niet scharrelen, is goed voer belangrijk. Dus ik denk dat de huidige voorraad meelwormen voor deze dappere moeder in spe is:

Zie ook:

onze kippen

Eindelijk een smakelijke meelwormenburger!

Na het debacle dat mijn meelwormenpopulatie decimeerde heb ik toch een succesje weten te boeken. Ik heb nog een voorraad ingevroren meelwormen, en daarmee heb ik een verbeterde burger gemaakt. deze keer heb ik geen meel gebruikt om de binden, maar paneelmeel:

En deze burger smaakte zeer goed!  Eindelijk een burger met de lang verwachtte groente-noten smaak! En nu komt het mooiste van alles:

                  Mijn - vrouw - heeft - het - ook - geproefd - en - vond - het - lekker!

Dit smaakt naar meer!

zie ook:
andere insecten verhalen

Een ongeluk in de meelwormenkwekerij

De laatste tijd besteed ik niet veel aandacht aan mijn meelwormenkwekerij. Ondanks de verwarming is het relatief koud in onze garage, dus ze groeien niet zo hard. Dus er gaat wel eens een dag voorbij dat ik er niet naar omkijk.
Vanochtend moest ik even in garage zijn, en toen zag ik iets wat ik niet graag zie...de lamp bij de kwekerij was uit! De wormen hebben dus de hele nacht in de vrieskou gezeten! Ik voelde me een beetje Matt Damon in de film "the Martian" op het moment dat zijn aardappelkwekerij is gesneuveld.

Uiteindelijk heb ik aangedurfd om de schade te bekijken. De lamp was doorgebrand. Veel jonge meeltorren hebben het niet overleefd, maar gelukkig waren er nog een paar versufte torren over. Bovendien hebben de meeste wormen het wel overleefd. Waarschijnlijk zal ik van deze lichting wormen extra veel laten verpoppen tot meeltorren, zodat de populatie toch op peil blijft.
Eén voordeel: de meelwormen worden door deze barre omstandigheden wel beter bestand tegen de winterkou.

Ik had in mijn achterhoofd heb ik al ooit eens zitten fantaseren over het "veredelen" van meelwormen, door alleen de beste wormen te gebruiken voor reproductie. Deze barre manier vna afgelopen nacht was niet bij me opgekomen...

zie ook:
alle meelwormen artikelen

Zelfgemaakte meelwormenburgers

Kwisvraag: het ziet er griezelig uit, maar als je op het knopje drukt, ziet het er ineens smakelijk uit, rara wat is dat?

Antwoord: Meelwormen in de blender!

Een paar weken geleden heb ik meelwormen in hun zuiverste vorm gegeten, maar ik was niet van plan om dit zo te blijven doen. Kippen en koeien eten we ook niet met huid en haar op, waarom zouden we meelwormen dan wel in zijn pure vorm moeten eten? Blenden tot meelwormenburgers dus.

Hier zie je het resultaat (let niet op de spek):

En of ze smaakte? De structuur van meelwormen is verdwenen, en daarvoor kwam een goede notensmaak voor terug. Het probleem was echter dat ik teveel ei bij het goedje had gedaan, zodat ik daarna teveel meel moest toevoegen om de boel een beetje te kunnen binden. Het werd dus een behoorlijk droge hap. Iets te veel meel in de meelwormenburger zeg maar.

Misschien is dit het moment om te accepteren dat ik niet echt een keukenprins ben, maar dat ik meer lijk op de vader in "moeders wil is wet" van Kinderen voor Kinderen (Jeweetwel, Ron Brandsteder die kokend "lalala laa laa laa" zingt).

Dus voor de volgende portie meelwormen ga ik een "echt" meelwormenrecept gebruiken. En die zijn er genoeg te vinden op internet, bijvoorbeeld hier.

zie ook:
tempura meelworm en meelworm omelet
waarom zou je insecten eten?

Tempura meelworm en meelworm omelet

Eindelijk ben ik aangekomen bij het belangrijkste van de meelworm: het opeten ervan! Daar is het immers allemaal mee begonnen: meelwormen vormen een diervriendelijke en duurzame eiwitbron. Maargoed, wat maak je van een meelworm? Ik ben niet zo van de recepten, dus ik ben begonnen om zelf wat te bedenken.

Tempura meelworm
Het eerste probeersel is tempura-meelworm (misschien beter bekend als tempura kip). Normaal gesproken hoor je in dit gerecht kip te door tempura beslag te doen en te bakken. Nu eten wij zelden vlees thuis, dus had ik de kip al vervangen door een champignon-mengsel. Als laatste heb ik er eentje gemaakt met een meelwormen mengsel:

Meelwormen oogsttijd!

Deze week was de cirkel eindelijk rond: enkele meelwormen zijn getransformeerd in poppen! In ruim een half jaar tijd is het me gelukt om de hele levenscyclus van de meelworm/meeltor te voltooien. Als ik wat beter met temperatuur en vocht was omgegaan was het wellicht sneller gegaan. Al doende leert men. 

De eerste 20 ofzo hebben het geluk dat ze volwassen mogen worden. Deze poppen zullen meeltorren worden, en voor de volgende generatie zorgen. De rest zal eindigen in een maaltijd. Goeie timing, meelwormen, zo vlak voor de kerst:-P.

Ik heb de poppen naar een andere bak verhuisd, en de overige meelwormen eerst even laten slapen in de koelkast:

Daarna gaan ze de vriezer in....

Het klinkt allemaal heel barbaars. maar het is gewoon een deel van het leven: eten en gegeten worden. Meelwormen staat op de cognitieve ladder nauwelijks boven een plant, en de overgrote meerderheid van de meelwormen in het wild komt op deze manier aan het einde van hun leven.

Binnenkort: kook experimenten met meelwormen!

zie ook:
Alle meelwormberichten

Meelwormen worden steeds hipper!

Van Opnieuw beginnen kreeg ik een tip dat er bij Kickstarter een leuk project staat, namelijk de LIVIN HIVE: een hippe meelwormenkwekerij die alles automatisch voor je doet: je hoeft alleen af en toe te voeren, en de volwassen meelwormen vallen in het "oogst-laadje". Het ding ziet er zo hip uit, dat het me niets had verbaasd als Steve Jobs 'm persoonlijk had ontworpen: wit en mooie afrondingen enzo. Kortom, dankzij dit apparaat worden meelwormen net zo hip als gojibessen.

Bron: Kickstarter.com

De meelwormen zitten er weer warmpjes bij

Ik schreef vorige week dat de meelwormen het te koud en te droog hadden. De eerste vraag was: hoe warm en vochtig willen de meelwormen het eigenlijk hebben? Gelukkig ben ik niet de enige op de wereld met zulke hobby's, en ook voor deze hobby is een forum. Zo lees ik op openbugfarm.org dat de ideale omstandigheden 27 C en 70% luchtvochtigheid zijn. 

Dus ben ik de garagekast gaan isoleren met schuim van een oude matras die ik nog over had van de ligbank die ik heb gemaakt. De deur heb ik bekleed met radiatorfolie, zodat de kieren langs de deur goed dicht blijven. Ten slotte heb ik licht armatuur geïnstalleerd, met een plastic kap om de lamp, zodat het niet te licht wordt. Ook heb ik wat bakken water neergezet zodat het water kan verdampen om de luchtvochtigheid om hoog te brengen. Ziehier mijn torrarium:

Groeipijnen van de meelwormen

Tijd voor een meelwormen update. De wormen in de oudste bakken beginnen al gestaag te groeien, maar toch dienen zich enkele problemen aan:

Vocht
Op dit moment geef ik de wormen meel, en dat vul ik aan met wortelen. Maar als ik de wortelen op het meel zou leggen, dan zou het meel beginnen te schimmelen. Dus ligt het op een oude jampotdeksel. Voor de meeltorren is het geen probleem, die vinden hun weg wel. Maar de jong meelwormen zie ik nooit naar de wortel toe klimmen. Hierdoor ontstaat het risico dat ze te weinig vocht binnen krijgen. Misschien moet ik overstappen op grover graan dat niet beschimmelt. Dan zou ik de wortelen wel gewoon erbij kunnen leggen.

Kou
Het tweede probleem is de temperatuur. De meelwormen staan nu in een kast in de garage. Maar meelwormen zijn koudbloedig, en het begint ondertussen al aardig koud te worden. Dit betekent dat ze steeds langzamer gaan bewegen, en dus steeds langzamer groeien. Het echte probleem komt als het gaat vriezen, dan vriezen ze simpelweg dood.
De beste oplossing zou zijn om de wormen naar de zolder te verhuizen, maar mijn vrouw heeft hier haar veto over uitgesproken. Dus heb ik een paar keuzes:

1. een verwarmingselement kopen voor in de kast van de garage.
2. iets overtuigender zijn naar mijn vrouw ;-)
3. het experiment stoppen en in de lente opnieuw beginnen. 

nog tips iemand?

zie ook:
de hele meelwormengeschiedenis

Waarom zou je insecten eten?

Mijn meelwormenfarm gaat gestaag: elke week hebben mijn vlijtige meeltorren hun nageslacht afgeleverd in een nieuwe bak. Ondertussen begint het al een aardige stapel te worden. Maar de grootste meelwormen zijn nog geen centimeter groot, dus: geduld, geduld...

Ondertussen krijg ik nogal wat reacties over mijn meelwormen experiment. De meeste reacties zijn in de trant van "dapper, maar griezelig". Wellicht kan het geen kwaad om de boel nog verder toe te lichten.

Zoals ik al eerder zei, ben ik geen vegetariër omdat ik aardig voor dieren wil zijn (ben ik wel overigens), maar omdat ik graag minimalistisch en onafhankelijk wil leven. Insecten passen hier prima bij. Bij deze herhaal ik de argumenten nog een keer, en zal ik ze nog verder uitweiden:

Jonge meelwormpjes

De afgelopen weken van mijn meelwormenexperiment werd mijn geduld het meest op proef gesteld. Elke week verhuis ik de meeltorren door naar een nieuwe bak, in de hoop dat de meeltorren eitjes hebben gelegd. En onlangs zag ik voor het eerst nieuwe meelwormpjes! Ze zijn wit en slechts enkele millimeters groot. Helaas kon mijn camera er niet op focussen. Ondertussen zijn ze al een stuk groter geworden:

 ingezoomd:

Ik gok dat er minimaal 100 wormpjes in deze bak zitten. Nu zal het nog steeds een tijdje duren voordat deze wormpjes volgroeid zijn, maar als de productie eenmaal volledig op gang is, dan zou ik dus elke week ongeveer 100 meelwormen kunnen hebben.

Ondertussen probeer ik een paar verbeteringen door te voeren. Zo veroorzaakte de wortelen vaak schimmel, dus leg ik de wortel tegenwoordig op een ouder jampotdeksel. Ook is het een hoop gedoe om wekelijks al die meeltorren te verhuizen naar een andere bak. Dus dacht ik een slimme oplossing te hebben: een soort "frituurbak" van horregaas. Op deze manier kan ik de meeltorren ineens verhuizen naar een nieuwe bak. Een beetje schudden, en hopla, alle eitjes blijven achter in de oude bak.
Dit bleek niet goed te werken. De meeltorren gingen allemaal langs het horrengaas omhoog klimmen en kwamen vaak klem te zitten in het gaas.

En andere interessante observatie: de meeltorren zijn extreem kannibalistisch. Een dode meeltor verandert binnen een dag in een leeg karkas (blijkbaar lusten ze het schild niet). gelukkig weten de kippen wel raad met het oude schild.

Ik weet trouwens niet hoelang het duurt voordat de meelwormen hun maximale grootte bereiken. Op 1 site las ik dat het ongeveer 100 dagen duurt! Nouja, ik heb genoeg geduld.

zie ook:
1 insectenburgers geprobeerd
2 insectenburgers zelf maken
3 meelwormen beginnen te puberen
4 meelwormen worden meeltorren

Meelwormen worden meeltorren

Het is bij vele mensen niet bekend, maar meelwormen zijn geen volwassen dieren, maar de larven van de meeltor. Een maand ofzo geleden ben ik begonnen met het kweken van meelwormen. Een paar weken geleden zijn de eerste meelwormen veranderd in poppen, en een paar dagen geleden waren de eerste poppen veranderd in meeltorren.

Eerst zijn ze nog bruin en traag, maar na een paar dagen worden de torren zwart en zijn ze heel beweeglijk. Gelukkig kunnen ze niet vliegen, dus blijven ze netjes in de bak. Mijn zoontje helpt graag mee met het verhuizen van de meeltorren naar hun nieuwe bak. Daarin ben ik een beetje aan het experimenteren wat ze lekker vinden, zoals wortels en aardappels. Geen idee hoe een bak voor torren heet, een "torrarium" misschien? Als het goed is gaan we over een paar weken eitjes leggen. Ik heb geduld...

zie ook:
1 insectenburgers geprobeerd
2 insectenburgers zelf maken
3 meelwormen beginnen te puberen

Meelwormen beginnen te puberen

Twee weken nadat ik mijn meelwormenexperiment ben begonnen, zijn sommige meelwormen veranderd in poppen. Ze hebben hun laatste huid afgeworpen, en zijn ineens licht van kleur en een stuk breder. Eigenlijk is dit de puberteit van meelwormen ;-)

Ik heb ze in een aparte bak gezet voor het overzicht, zodra het volwassen meeltorren zijn verhuizen ze naar een nieuwe bak. In deze fase eten ze niets, dus ik heb er geen wortelen bij gedaan, alleen wat meel om de eerste dag als tor door te komen.

Insectenburgers zelf maken

Vorige week vertelde ik dat ik de huidige insectenburgers erg duur vind, terwijl ze nauwelijks insecten bevatten. Dus waarom zou ik ze niet zelf maken? Insecten zijn de enige dieren die je thuis mag slachten, dus dit is de enige manier om zelf vlees te maken.

Gelukkig zijn er voldoende websites over dit onderwerp geschreven, zoals duurzaaminsecteneten.nl. In dit bericht staat een stap voor stap plan om je eigen meelwormen te kweken. Enthousiast geworden door dit onderwerp, heb ik een portie meelwormen bij de lokale dierenwinkel gehaald, en heb ik ze in een bak met meel gezet. Op aanraden van de bovenstaande website heb ik er meteen een paar stukjes wortel bijgedaan. En inderdaad, de wormen vlogen met z'n allen op de wortel af.

Insectenburgers geprobeerd

Even een ander onderwerp: ik ben vegetariër, maar aangezien is dit ben om minimalistische en autarkische redenen is, past het prima in dit blog. Wat zijn mijn redenen:

• het produceren van vlees heeft een enorme ecologische voetafdruk
• vlees is duur en ongezond. Voor hetzelfde geld kan ik een veelvoud aan lekker fruit eten.
• bij het produceren van vlees komen veel gezondheidsissues: antibiotica, groeihormonen, noem maar op.
• vlees zou ik niet zelf kunnen produceren, omdat ik het niet over mijn hart kan krijgen om een dier te doden.

Voor de duidelijkheid: ik kan tientallen andere redenen bedenken voor het niet eten van vlees, maar dit zijn mijn overtuigingen. Iedereen is vrij om het hier mee eens te zijn of niet.

Gelukkig is er een heel mooi alternatief dat deze argumenten teniet doet: insecten! Insecten zijn veel efficiënter met voedsel, en hebben veel minder ruimte nodig. Bovendien stoten ze minder CO2, methaan en fijnstof uit. Insecten zijn ook minder vatbaar voor ziekten. En ten slotte: ik heb geen problemen met het doden van insecten.

Daarom was ik zeer enthousiast dat de Jumbo insectenburgers in het assortiment heeft!
Dus bij deze mijn ervaring.