maandag 19 oktober 2020

Minimialistisch nieuws kijken

Consuminderen, HOT, zeflvoorzienend zijn, veel van die dingen vallen samen met minimalisme: verwijder nutteloze spullen/zorgen/tijdsbestedingen uit je leven en focus op de echte belangrijke zaken. Deze week heb ik besloten om een andere nutteloze tijdsbesteding uit mijn leven te verwijderen, namelijk: Het nieuws.

Op school leren we onze kinderen dat het goed is om het nieuws te volgen. Op deze manier ben je op de hoogte van wat er op de wereld speelt en kan je een genuanceerde mening vormen. Het lijkt de hoeksteen van de democratie. Maar is dat wel zo? Het gros van het nieuws gaat over zaken waar 1) ik niets mee te maken heb, bijvoorbeeld de president van de Verenigde Staten, 2) waar ik niets aan kan veranderen, bijvoorbeeld de president van de Verendigde Staten en 3) dat negatief is en volgers vooral moedeloos maakt, bijvoorbeeld, enfin, je snapt mijn punt ondertussen. Dit soort nieuws maakt me alleen maar depressiever, xenophobisch en het neemt tijd van me af.

In het boek "De meeste mensen deugen - Rutger Bregman" gaat de schrijver nog een stapje verder. Hij ziet nieuws als een drug die extreem verslavend is en gemakkelijk verspreid onder de bevolking. Een drug die misperceptie van risico's, angst, negatieve gevoelens, aangeleerde hulpeloosheid, vijandigheid ten opzichte van anderen en afstomping veroorzaakt. 

Bovendien is media veel veranderd in de laatste 20 jaar. We zijn van een paar degelijke nieuwsbronnen gegaan naar een steeds grotere groep van websites die schreeuwen om aandacht. Ze schreeuwen om aandacht door het zo snel mogelijk publiceren van de grootste schandalen en het uitlichten van negatieve kanten. Want hoe negatiever, hoe meer volgers, hoe meer reclame inkomsten.

En zo maakte ik ook dagelijks een rondje langs een rijtje nieuwssites. Maar steeds vaker betrapte ik dat ik dit rondje steeds vaker per dag deed, want het zou natuurlijk kunnen dat er net iets nieuws is gebeurd. Of dat ik 'sochtends vroeg al google op "Trump". Er gaat namelijk geen dag voorbij zonder nieuws over deze man. Of nog erger: coronastatistieken bekijken. Het helpt er niet bij dat mijn werk bestaat uit het typen van enkele commando's gevolgd door 1 tot 5 minuten wachten. Tijd om een nieuwssite te bezoeken dus. Kortom, het begon behoorlijk op een verslaving te lijken: steeds op zoek naar de kick van een interessant nieuwsfeitje, die steeds gevolgd werd door de leegte als alle sites weer bekeken waren.

En zo ben ik tot het besluit gekomen om geen nieuws meer te volgen. Precies 10 dagen geleden heb ik alle nieuws-apps verwijderd, in de auto gaat de radio bij het hele en halve uur op mute, en nieuws websites heb ik uit mijn favorietenlijst gehaald. Op het gebied van televisie hoefde ik niets te doen, want ik kijk al heel lang geen televisie meer. Ik maak wel een uitzondering voor satirisch nieuws (Pieter Derks, Zondag met Lubach) en achtergronden.

Of ik dan niet bang ben om belangrijke dingen te missen? Nope. Kijk je dan zelfs niet naar de persconferenties? Wederom: nope. Mijn ervaring is dat echte belangrijke dingen op een of andere manier ttot mij komen. Mijn baas houdt me op de hoogte of ik naar kantoor mag en de schooldirecteur zal direct laten weten mochten de scholen gaan sluiten. Gisteren heb ik aan een paar mensen gevraagd wat het belangrijkste nieuws was dat ik had gemist, en ze konden het niet voor de geest halen. Dan kan het dus nooit echt interessant zijn geweest. Sterker nog, als ik afga op de koersen op de beurs, dan kan ik niet anders concluderen dat het nog nooit zo fantastisch heeft gegaan met de wereld als nu...

Als ik de balans na 10 dagen al kan opmaken, dan merk ik dat ik veel minder tijd heb verspild met nieuws luisteren. Als ik moet wachten in mijn werktijd, dan lees ik een boek, ga jongleren of muziek maken. Kortom, vele fijnere bezigheden. De drang naar nieuws is ook veel kleiner geworden. Vergelijk het met Goede Tijden, Slechte Tijden of met de Ronde van Frankrijk: als je er eenmaal in zit is het superspannend, maar als je het een tijdje niet gevolgd hebt verdwijnt de interesse.

Ik ben benieuwd of ik het ga volhouden. Bij het afkicken van een verslaving komt er altijd een zwak moment om de hoek kijken. Typisch 3 maanden na het stoppen is de euforie van het afkicken al verdwenen en misschien wil ik in een verloren moment dan weer nieuws gaan kijken. Misschien heb ik lotgenoten nodig om elkaar aan te blijven moedigen om op het rechte pad te blijven.

Wie durft de uitdaging aan om ook te stoppen met nieuws volgen? Of ben je al gestopt met nieuws volgen?

maandag 12 oktober 2020

Hypotheekverstrekkers, het kan nog veel creatiever!

Vorige week besprak ik dat het mogelijk is om een hypotheek te maken waarvan de maandelijkse kosten niet aflopen, zoals bij een lineaire hypotheek, en niet oplopen, zoals bij een annuitaire hypotheek. Maar zoals terecht werd aangegeven, biedt dit niet heel veel voordelen. Maar kan het nog creatiever? Ja! Door gewoon weer een spaarhypotheek te maken! Lekker je hypotheek aflossen, maar toch maximaal HRA blijven ontvangen!

Nu zal je meteen denken dat dit niet meer mag, omdat je minimaal annuitair moet aflossen enzo. Laten we dan eerst een kijken wat de regels van een spaarhypotheek waren:

  • een oude spaarhypotheek is aflossingsvrij. Pas aan het einde van de looptijd wordt het bedrag ineens afgelost. Om in aanmerking te komen voor HRA is niet niet meer toegestaan: je moet minimaal annuitair aflossen.
  • over de spaarpot van een oude spaarhypotheek hoef je geen vermogensrendementsheffing te betalen. Ook deze vrijstelling is vervallen.

Maar er was ook een dik nadeel:

  • Om te voorkomen dat mensen op het begin de hele spaarpot volgooide en vervolgens 30 jaar lekker HRA gingen ontvangen, werden er ingewikkelde bandbreedteregels bedacht.

De nieuwe hypotheekwet zegt niet dat het verboden is om een spaarrekening te koppelen aan je hypotheek, met hetzelfde rentepercentage. Het zegt alleen dat je minimaal annuitair moet aflossen, en dat de over die spaarrekening gewoon vermogensrendementsheffing moet betalen. Maar als een hypotheekverstrekker zulke gekoppelde rekening zou maken, dan hoef je niet meer extra af te lossen op je hypotheek, maar kan je het extra geld in de gekoppelde spaarrekening stoppen. Je kunt dan dus extra aflossen zonder dat je minder HRA gaat ontvangen! 

Op deze manier kunnen we een spaarhypotheek 2.0 maken!

Laten we het voorbeeld nemen van 100.000,- tegen 3% rente, 0.7% eigenwoningforfait. Als je een annuitaire hypotheek neemt, dan ben je over de hele looptijd bruto 51777 en netto 38799 kwijt. Als je linair aflost, dan los je extra in de begintijd af, waardoor je over de gehele looptijd minder rente hoeft te betalen. De total kosten zijn dan bruto 45125 en netto 34507.

Let wel: het voordeel van de linaire hypotheek ligt in het feit dat je in de beginperiode juist veel aflost.

Maar nu komt het: stel dat je een linair betalingsschema hanteert, maar slechts annuitair aflost? Dan houd je de eerste maanden dus een hoop extra geld over, dat je op die gekoppelde rekening kunt zetten. En over dat geld krijg je de volle 3% rente. Dan blijkt dat je na 29 jaar al genoeg hebt gespaard om de resterende hypotheek af te lossen! De totale kosten zijn dan bruto 43693 en netto 30715. Netto bespaar je dus 3791,- over de hele looptijd! Dit verschil wordt dus niet veroorzaakt door eerder aflossen, want je volgt precies hetzelfde betaalschema als de lineaire hypotheek.

In grafiekvorm ziet het er als volgt uit:

Je ziet dat de aflossing en rente hetzelfde is als de annuitaire hypotheek, maar omdat je betaalt als een linaire hypotheek, hou je een stuk over, het gele stuk. Zodra de linaire hypotheek minder kost per maand dan een annuitaire hypotheek (ongeveer na 15 jaar), ga je dit tekort aanvullen met je spaarpot, het groene doorzichtige stuk. En aangezien de spaarpot 3% rente geeft, is het groene stuk groter dan het gele stuk.

Voor de vermogensrendementsheffing is natuurlijk wel belangrijk hoe groot deze spaarpot wordt. In het onderstaande plaatje zie je de (verplichte) annuitaire aflossing, de linaire aflossing, de aflossing volgens de spaarhypotheek 2.0, waarbij door de rente op rente iets harder afgelost wordt dan bij de normale lineaire hypotheek, en de grootte van de spaarpot:

Over de gehele looptijd komt de spaarpot niet boven pakweg 13% van de totale hypotheeksom. Met de nieuwe vermogensrendementsheffingsgrondslag van 50.000 zou je dus een hyptheek van 300.000 per persoon kunnen nemen zonder dat je extra VRH betaalt (uitgaande dat je geen ander vermogen hebt. Deze hypotheek heeft weinig zin voor mensen met een flink gespekte beleggingsportefeuille);

Maar nu komt pas het echte voordeel van deze spaarhypotheek: er zijn geen beperkingen zoals bandbreedte! Je kunt zoveel aflossen als je wilt, en als je even krap bij kas zit, dan kan je gewoon je hypotheeklasten tijdelijk stopzetten. Hieronder zie je een voorbeeld van iemands grillige hypotheekaflossing:

Zoals je ziet: een extra aflossing levert een leuke rente op, zonder dat je het risico hoeft te lopen dat het geld in de stenen zit: je houdt de optie open om even een "premiestop" in te voeren. Het bovenstaande schema heeft over de hele looptijd ongeveer 2500,- bespaard ten opzichte van een lineaire hypotheek.

Waarom zou een hypotheekverstrekker dit doen?
De spaarhypotheek is destijds bedacht door de hypotheekverstrekkers om optimaal gebruik te maken van de belasting, om zo nog meer geld te kunnen lenen. En dat is natuurlijk weer gunstig voor de hypotheekverstrekker.
Tegenwoordig zijn hypotheekverstrekkers gelukkig wat actiever in het laten aflossen van de hypotheken. Meer flexibiliteit kan daar bij helpen. Nog steeds vinden veel mensen aflossen zonde van de hypotheekrenteaftrek of zijn ze bang dat ze het geld in de toekomst nodig hebben. Met zulke constructie zijn beide zorgen gepareerd: je kunt aflossen met behoud van hypotheekrenteaftrek, en als het je even tegenzit, kan je de aflossing even stopzetten en je extra aflossing terug laten vloeien.

Een ander probleem van de oude spaarhypotheek heb je hier ook niet: het product is is veel inzichtelijker. Spaarhypotheken hadden destijds vage beleggingsconstructies, woekerpolissen en andere gedrochten. De spaarhypotheek 2.0 heeft alleen een extra spaarpot die je extra motiveert om af te lossen, of je juist de vrijheid geeft om even minder af te lossen. 

Is dit ethisch verantwoord? Belastinggeld is van ons allemaal
Deze vraag kan je bij alle belastingregels stellen. Onze overheid geeft een kader met regels, de burger heeft de vrijheid om de boel naar zijn of haar doel te optimaliseren. Aangezien het aflossen stimuleert denk ik dat de overheid er blij mee zou zijn.

Dus: welke hypotheekverstrekker durft?

Zie ook:
hypotheekverstrekkers, wees creatief!
lineaire hypotheek wordt zwaar overschat

maandag 5 oktober 2020

Hypotheekverstrekkers, wees creatief!

Banken en andere hypotheekverstrekkers zijn sinds jaar en dag uitvinders van briljante financiele constructies. Zo hebben ze hefboomproducten voor beleggingen, de meest bizarre levensverzekeringen, en natuurlijk de spaarhypotheek bedacht. Bij al deze produkten staat de winstgevendheid voor de bank en/of de klant centraal.

Maar de laatste tijd zijn de banken ingeslapen. Sinds 2013 moet men minimaal annuitair aflossen om in aanmerking te komen voor hypotheekrenteaftrek. Hierdoor zijn creatieve produkten als spaarhypotheek en beleggingshypotheek niet meer lucratief. En het enige dat de banken in 7 jaar hebben kunnen bedenken is "annuitaire hypotheek" en "lineaire hypotheek".

Bij een annuitaire hypotheek blijven de brutokosten (dus rente+aflossing) gelijk. Doordat de hypotheek steeds kleiner wordt, hoeft er steeds minder geld aan de rente besteed te worden, dus kan er meer geld naar de aflossing gaan. Een soort sneeuwbal dus. Maar er is ook een ander effect: doordat je steeds minder rente betaalt, ontvang je steeds minder hypotheekrenteaftrek (HRA). Netto ga je dus steeds meer betalen (onderstaande plaatje geldt voor een hypotheek van 100.000, 3% rente):

kosten van een annuitaire hypotheek
Bedenk dat je netto alleen het blauwe en oranje deel betaalt:
het grijze deel krijg je terug via de belasting.

Bij de lineair hypotheek gebeurt iets anders: hier wordt de aflossing constant gehouden. En omdat de hypotheek lineair daalt, daalt de rente. Het totaal bedrag dat je maandelijks betaalt is dus steeds lager:


Een paar jaar geleden gaf ik al aan dat je deze twee kunt combineren waardoor je een min of meer constante netto kosten hebt. Als je 30% lineair en 70% annuitair neemt (deze verhouding is afhankelijk van de rente) dan krijg je het volgende:

Ik weet niet of iemand in Nederland zulke hypotheek heeft. Waarschijnlijk weinig mensen, omdat je dan 2 hypotheken moet nemen. Maar waarom bieden banken deze "combinatiehypotheek" niet aan?

Maar hypotheekverstrekkers zouden nog veel creatiever kunnen zijn. In bovenstaandegrafiek zie je dat de oranje lijn niet helemaal vlak is, maar langzaam stijgt van een totale netto kosten van 376 per maand naar 392,- per maand nar ongeveer 24 jaar, om daarna de eindigen op 378 per maand. Deze onregelmatigheid is helemaal niet nodig: ene hypotheekverstrekker zou een hypotheek kunnen aanbieden die over de hele looptijd exact gelijke nettokosten heeft van 382 per maand:

Dit is dus geen annuitaire hypotheek, gene lineaire hypotheek, en zelfs geen combinatie ervan. Maar volgens de wet is het wel toegestaan, want het is "meer dan annuitair".

Er kleeft wel een nadeel aan deze hypotheekvorm: we weten natuurlijk niet wat de overheid in petto heeft voor de toekomst op het ebied van eigenwoningorfait en hypotheekrenteaftrek. Als deze gaan wijzigen, dan kan het zijn dat de maandlasten een beetje aangepast moeten worden.

Kent iemand hypotheekverstrekkers die zo out of the box denken?

zie ook:

lineaire hypotheek wordt zwaar overschat

maandag 28 september 2020

Beleggen en ethiek

Enkele weken geleden heb ik mijn geld van de beurs gehaald en ben ik aan het wachten tot de beurs weer gaat zakken. De kans is groot dat dit de komende weken gaat gebeuren, maar tegelijkertijd begint mijn geweten weer op te spelen.
Enkele jaren geleden hebben we op een FIRE bijeenkomst een keer een vruchtbare discussie gehouden of beleggen. Deze discussie ging het onder andere over of het verantwoord is om in olie of wapens te beleggen. Een argument bij deze discussie was dat een aandeel eigenlijk nauwelijks nog iets te maken heeft met het onderliggende bedrijf. Het is gewoon een verhandelbaar waardepapier, en als jij het niet koopt, dan koopt een ander het wel.

Maar de tegenlichtaflevering "goed geld verdienen" gaf me een ander perspectief. Het primaire doel van een beursgenoteerd bedrijf is het tevreden houden van de aandeelhouders. Want de aandeelhouder is immers eigenaar. Maar dat betekent dus ook dat je iemand op de voorzittersstoel zet die weinig of geen affectie met het berijf heeft, sterker, alleen maar geinteresseerd is in winst op korte termijn. Voor zaken als arbeidsomstandigheden, duurzaamheid en winst op de lange termijn staan aandeelhouders veel te ver van het bedrijf af.

Als je wilt zien wat er gebeurd als de aandeelhouders te ver weg zitten, dan is Tata steel een mooi voorbeeld. De Nederlandse tak is in enkele jaren tijd veranderd van een trots staalbedrijf naar een lege huls die door het Indiase moedermaatschappij op elke manier wordt leeggeknepen, en vooral bezig is met het ontvangen van staatssteun en het voorkomen van het betalen van vennoottschapsbelasting.

Onze premier zal het allemaal wel fantastisch vinden. Voor hem gaat de economie boven alles. Goed vestigingsklimaat gaat boven het betalen van vennootschapsbelassting, en al helemaal boven zaken als milieu. Hij kan vast leuk preken bij een nationale ramp, maar ik heb liever iemand die de toekomst van ons land serieus neemt.

Maar wat moet ik hiermee, behalve niet op die Teflon-premier stemmen? Ik denk dat ik me voor een groot deel ga neerleggen bij het feit dat ik alleen de wereld niet kan veranderen. Het verschil tussen een gewone ETF en een ETF die het predikaat "duurzaam" heeft, is zeer klein, zie bijvoorbeeld het verhaal van MrMoneyMustache. Ook maakt het weinig uit of ik beleg of aflos: als ik aflos, dan heeft mijn hypotheekverstrekker meer vermogen om te beleggen, en een eigenschap van hypotheekverstrekkers is dat ze geen kans onbenut laten om geld te verdienen.



Maar ik ga wel vaker met een idealistisch initiatief meedoen. Zo kwam ik op het verhaal rond de Hema. de Hema verkeert in zwaar weer, niet zozeer omdat de detailhandel het zwaar heeft, maar vooral omdat het een speelbal is geworden van investeringsmaatschappijen, beter gezegd aasgierfondsen.
Gelukkig is er een initiatief om de Hema te kopen door een cooperatie. Geen club van aasgieren, maar gewoon een club die een Nederlandse winkel een warm hart toedraagt en vooral wil kijken hoe de Hema nog beter en duurzamer kan worden. Hoewel ik niet echt een grote shopper ben, zou ik het wel jammer vinden als de Hema zou verdwijnen. Dus heb ik mijn geweten afgekocht door een potentieel stukje Hema te kopen. Heb je ook interesse? Zie koopdehema.nl

Zie ook:
Oeps, ik ben de markt weer aan het timen
Fire goes Ethics

zondag 20 september 2020

Financiele plannen van prinsjesdag

Op Prinsjesdag heeft de overheid weer lekker met getallen gegoocheld. Welke getallen zin voor mij interessant?

Heffingsvrije vermogen stijgt van 31.000 naar 50.000. Deze wet is echt een goeie timing. Tot het vorig jaar was ik vooral bezig met het bijstorten van mijn spaarhypotheek en aflossen van mijn aflossingsvrije hypotheek. Nu de beurs een dipkje heeft meegemaakt en wellicht nog meer dipjes gaat meemaken wil ik me meer op beleggen gaan richten. En langzaam begint die grens van 31.000 al in de buurt te komen. Ik vind het meer dan terecht dat de overheid deze grens ophoogt. Belasting op vermogen is een mooie vorm van nivellering (zie ook hier), maar de burger moet wel ruimte hebben om te sparen voor investeringen zoals een verbouwing zonder aan belasting te denken.

Bevriezing van AOW leeftijd: in 2021 blijft de AOW leeftijd op 66 en 4 maanden. Ik weet niet hoe het met anderen zit, maar voor mij is de AOW een belangrijk onderdeel van mijn pensioenplan. Eerder stoppen met werken betekent voor mij "langer uitzingen tot aan de AOW". Ik ben er dus blij mee dat deze leeftij iets minder hard stijgt dan voorheen was gepland. In het verleden steeg de AOW leeftijd net zo hard als de gemiddelde levenverwachting. Dit vond ik best vreemd. Dat wilde namelijk zeggen dat de relatieve tijd dat we aan het werken zijn steeds langer zou worden. gelukkig laten ze deze regel vanaf 2025 los: voor elk jaar dat we langer leven, hoeven we slechts 8 maanden langer te werken.

Overdrachtsbelasting geschrapt voor jongeren, hoger voor beleggers. Overdrachtsbelasting wordt voor het eerste huis van iemand tot 35 geschrapt. Voor beleggers gaat de belasting van 2% naar 8%. Ik denk dat dit een goede regel is. Ik ken mensen die dromen van een "Bernhard Jr"-carriere als huisjesmelker, maar naar mijn mening hebben deze huisjesmelkers de woningmarkt totaal verziekt.
Maar toch zou het kunnen dat deze regel in de toekomst in de weg gaat liggen. Wellicht wil ik over pakweg 7 jaar een studentenhuis voor mijn zoontje kopen. Met deze regel wordt dit minder gunstig. Hopelijk komt er een uitzondering voor zulk geval.

Inkomstenbelasting verlaagd naar 37.1%. De afgelopen jaren heeft de overheid de inkomstenbelasting in verschillende stapjes verlaagd:
2018: 40.85%
2019: 38.1%
2020: 37.35%
2021: 37.1%

Dit klinkt heel leuk voor de werkende Nederlander, maar er zit een klein addertje onder het gras: de hypotheekrenteaftrek wordt automatisch ook minder. Dit was voor mij een extra reden om in 2019 de rentevaste periode van een stuk hypotheek af te kopen: de boete wordt gezien als vooruitbetaalde rente, en hoe eerder je de rente betaalt, hoe meer hypotheekrente je er over krijgt.
Voor het komende jaar daalt de inkomstenbelasting van 37.35% naar 37.10%. Het is niet veel, maar mocht ik binnenkort besluiten om de rentevaste periode van nog een stuk hypotheek af te kopen, dan probeer ik wel om dat dit jaar te regelen.

Wat vinden jullie van de plannen?

Zie ook:
Is vermogensrendementsheffing eerlijk?

maandag 14 september 2020

Einde van mijn meelwormenproject

Ruim 5 jaar geleden ben ik begonnen met het kweken van meelwormen. Insecten zijn een gezonde en duurzame bron van eiwitten, en het mooie is dat je ze mag kweken en "slachten" zonder vergunning. Dat klonk als een mooi project voor mij. Na een tijdje kwamen er jonge meelwormen en groeide de populatie snel, zodat ik ook kon beginnen met het eten ervan. Zo heb ik een meelwormen omelet en een meelwormenburger gemaakt, ik heb ze zelfs rauw en levend geprobeerd...

Maar na een tijdje begon het project een beetje te vervelen. Ik moet bekennen dat ik de meelwormen niet bepaald een feestmaal vind. De burgers waren best te doen, maar ze waren veel werk om te maken. 

5 jaar lang heb ik de populatie wel in leven gehouden, maar ik had vaak geen zin om er iets eetbaars van te maken. Ik heb ooit een bakje meelwormen gegeven aan iemand die ratjes kweekt, maar voor de rest heb ik vooral mijn kippen blij gemaakt.

En zo viel langzaam het besluit om met het project te stoppen. Ik hoef gelukkig niets weg te gooien, ik heb de gehele populatie aan de kippen gedoneerd:

Ziezo, opgeruimd staat netjes. Niets getreurd, mocht ik er weer zin in krijgen, dan heb ik bij de dierenspeciaalzaak voor 50cent een nieuw zakje meelwormen.

Maar de kans is klein. Toen ik aan dit project begon dacht ik dat insecten een oplossing zouden kunnen zijn voor het voedselporbleem op aarde. Insecten gaan immers veel beter met hun energie om dan ons normale vee, kunnen gemakkelijk gestapeld gehouden worden, en zijn veel minder gevoelig voor ziekten.

Maar ondertussen heeft de techniek de meelworm ingehaald: we hebben ondertussen niet alleen vegaburgers die nauwelijks van echt zijn te onderscheiden, het is een kwestie van tijd totdat er betaalbaar kweekvlees is. Kweekvlees wordt gemaakt uit stamcellen van dieren die zich verder delen in een laboratorium en later in een fabriek. In 2013 kosten dit proces grofweg een miljoen euro per kilo, maar de voorspelling is dat kweekvlees over een jaar of 2 goedkoper is dan echt vlees. Ook zijn er bedrijven zoals Perfect Day bezig om melk te produceren met microflora.

Ik gok dat de veeteelt binnen 10 jaar behoorlijk instort. Wellicht zal Nederland nog lang vast blijven houden aan koeien in de wei, maar Amerika en China zullen veel vooruitstrevender zijn. De technologische voorsprong die Nederland nu heeft in de landbouw hebben we dan nog weinig aan. De boeren die nu geen gebruik maken van een uitkoopregeling, maar door blijven gaan met staken, zullen veel spijt krijgen..

Zie ook:
alle meelwormenverhalen

maandag 7 september 2020

Oeps, ik ben weer de markt aan het timen..

Sinds 2018 zat ik te wachten totdat de beurs een keertje zou gaan crashen. Waarom en wanneer precies die zou gaan crashen wist ik niet, maar de kans dat de boel binnenkort zou instorten was zeer groot. Afgelopen maart zorgde een fenomeen voor een beurscrash dat, voor zover ik weet, nog nooit een beurscrash heeft veroorzaakt, namelijk een virus. Dus op het moment dat VWRL op rond de E 70,- stond, stapte ik in.

Maar daarna begon de beurs als een bezetene te herstellen. Hoewel veel mensen een onzekere toekomst tegemoet gingen, waren er veel mensen met een zekere baan die hun geld niet konden verbrassen aan plezier, dus brachten ze het naar de lage beurs. Degiro kon de stroom van nieuwe beleggers lange tijd niet aan. Het aandeel Tesla is een voorbeeld voor de hoogmoed van mensen. Het aandeel van Tesla steeg zo hard, dat Tesla meer waard werd dan Toyota, terwijl Toyota meer dan 20 keer zoveel auto's per jaar produceert. Rond juli was de keurs bijna gelijk aan oktober 2019, grofweg het moment dat het welbekende virus voor het eerst kennis maakte met de mensheid. Volgens de beleggers is onze economie dus net zoveel waard als in oktober 2019. We vergeten voor het gemak maar even dat de hele vlieg- toeristen- entertainment- en nog een paar industrieen al een half jaar op apegapen liggen. 

En kon het dus gebeuren dat ik op 17 juli jongstleden, al mijn 70 VWRL aandelen weer verkocht, tegen E79,11 per stuk. Ik had in een half jaar tijd een slordige 12% winst gemaakt, en met de komst van de winter zonder vaccin, onrust in de VS en het uitblijven van een Brexitdeal kan ik me niet voorstellen dat deze koers houdbaar is.

Ik weet het, elke verstandige belegger roept het mantra van de daken: "time to market beats timing the market". Tenzij je over computers beschikt om de gaan flitshandelen kan je beter gewoon zo snel mogelijk je geld in de beurs gooien, want hoe langer het geld op de beurs staat, hoe meer rendement je over het algemeen haalt.

Dit klopt inderdaad over de lange termijn, waar de koers grotendeel een stijgende beweging maakt. Maar in tijden dat de koers onnatuurlijk hoog staat, kan het de moeite waard zijn om een gokje te wagen om te speculeren. Ik heb het al een keer betoogt: nu beleggen is als zaaien in de herfst: ik kan het weer niet precies voorspellen, en het zaaigoed zal in de lente vast gaan groeien, maar ik kan beter eventjes wachten. 

E79,11 is niet het hoogste punt dat VWRL in deze maanden gaat bereiken, en de crash kan nog een paar maanden op zich laten wachten. Dus ondertussen staat er een aardig vermogen op mijn bankrekening te branden om uitgegeven te worden. Het levert inderdaad geen rente op, maar ondertussen is VWRL alleen maar een beetje op en neer bewogen, dus daar had ik niet meer aan verdiend.

En wat als ik het misheb? Wat als over een maand de hele wereld wordt gevaccineerd, de rust keert terug in de VS en de Britten sluiten een mooi handelsakkoord? Tja, dan heb ik wat winst misgelopen. Dat is onderdeel van het spelletje. Ik ben er nu van overtuigd dat de kans groter is dat de koersen dalen, maar kansen zijn geen zekerheden.

Bovendien kan ik op twee paarden wedden: als de beurs niet inzakt, kan ik nog altijd de rentevaste periode van een stuk hypotheek afkopen. Dat levert ook grofweg 6% op.

De tijd zal het leren.

Zie ook:
nu beleggen is als zomergoed zaaien in de herfst

maandag 31 augustus 2020

Mijn eerste pensioendag

Het afgelopen schooljaar was mijn laatste jaar als deeltijddocent. Vanaf nu werk ik 4 dagen in de week, en heb ik een doordeweekse dag helemaal vrij! Het duurde wel een zomervakantie voordat ik het echt ging voelen. Dus afgelopen week was het zover: ik had mijn eerste pensioendag!

Natuurlijk ben ik ook twee dagen in het weekend vrij. Maar vanaf nu staat de donderdag, van 8 uur sochtends tot 3 uur smiddags helemaal in het teken van...mezelf! Ik hoef aan niemand verantwoording af te leggen en er is niemand die aan mijn kop zeurt. Dus ik ben op mijn dooie gemakje naar de supermarkt gegaan, heb staan te praten met veel collega-pensionado's, en ik heb uitgebreid gelunched.

Zo'n vrije dag is erg fijn, maar het heeft een valkuil: dat ik die dag verspil door te zappen tussen een rijtje nieuwswebsites, of andere bezigheden waarbij ik achteraf afvraag waar de tijd gebleven is. Dus heb ik een paar regels voor mezelf opgesteld:

  1. Ik wil op donderdag graag dingen doen die voldoening geven. Dat kunnen klusjes zijn, maar ook een lange fietstocht, een bezoek aan bekenden, een boek lezen of een rekentooltje maken voor dit blog. het is zelfs toegestaan om even iets voor het werk te doen, maar dan moet het wel heel veel voldoening geven.
  2. Ik maak een lijst met dingen die ik op donderdag zou kunnen doen. Op die manier zit ik nooit verlegen om ideeen. Ik ben eigenlijk niet bang dat ik me ga vervelen, maar wel dat ik ideeen vergeet.
  3. Ik ga niet stressen of haasten. Ik heb de afgelopen 10 jaar genoeg gestressed, ik hoop dat het nu niet meer nodig is. Als een klusje niet af is, dan schuift het gewoon door naar volgende week. Dan maar een keer een weekje met halve voldoening.
  4. Regels voor mezelf?!? Die zijn er gewoon als leidraad, ik mag ze gewoon aan m'n laars lappen.

Uiteindelijk ben ik 's middags begonnen aan wat kleine woningverbeteringen, en heb ik nog een slordige 10 kilogram druiven tot sap geperst. Wat een verschil! Vorig jaar kwam ik op donderdagmiddag bekaf van school, en nu ben ik na een dagje herboren en helemaal zen!

Parttime pensioen. Ik kan het iedereen aanraden!

maandag 24 augustus 2020

Hypotheekrenteaftrek en Hillen: hoe zat het ook alweer?

Vorige week heb ik laten zien hoe onze inkomstenbelasting nodeloos ingewikkeld is, nu is het tijd voor de zinloze kronkels van de hypotheekrenteaftrek.

Stel je een hypotheek voor van 100.000,- met 5% rente. Voor elke euro hypotheek betaal je dus 5 cent rente per jaar, of 50,- per 1000,- dus 5000,- in totaal. De onderstaande grafiek is vergelijkbaar met die van vorige week: links is hoeveel rente je betaalt afhankelijk van hoe groot je hypotheek is, en rechts zie je hoeveel je voor elke 1000,- betaalt. Elk stukje huis is dus even duur. Dit lijkt logisch, maar je zult zodadelijk zien dat dit niet het het geval is!


In Nederland betaal je in praktijk een ander bedrag. Je kunt de hypotheekrente namelijk aftrekken van de belasting. Wat betekent dit? Je mag je rente van je inkomen aftrekken, en dan pas betaal je inkomensbelasting. Vorige week heb je kunnen lezen hoe veel dit is. Voor een modaal inkomen zit dit rond de 40%. Deze korting wordt niet direct verrekend met je hypotheek, dus het is niet echt inzichtelijk. Maar eigenlijk mag je dus stellen dat je maar 60% van de hypotheekrente moet betalen.

Helaas is het nog een beetje ingewikkelerder. Naast dat je de rente van je inkomen mag aftrekken, moet je ook een bedrag optellen bij je inkomen, namelijk de eigenwoningforfait (EWF). Na deze twee regeltjes ziet de rode lijn er zo uit:

Na belastingaftrek betaal je dus aanzienlijk minder, vooral voor grote hypotheken. Elke E1000 die je nu aflost levert nog een maar een besparing op van pakweg de helft. En er komt zelfs een punt waar je belasting moet betalen op je huis, namelijk als je hypotheek voor grofweg 90% is afgelost! Om die reden hielden heel veel mensen krampachtig deze hypotheek aan, want stel je eens voor dat je geld aan de overheid zou moeten betalen. Maar de rechter grafiek laat zien dat zowel de eerste als de laatste aflossing van evenveel oplevert per maand.

Maar Hillen was het er niet mee eens. Die had immers een afbetaalde villa in het Gooi, en deed er alles aan om geen belasting te hoeven betalen. Dus kwam er een wet dat de bijtelling van EWF nooit hoger mocht zijn dan de HRA. Gevolg: de groene lijn, die een knik vertoont rond de E15000,-:

In de afloslijn zie je nu een gekke sprong: boven de E15000,- levert aflossen slechts de helft op, daaronder maarliefst ineens de volle mep! Het werd nu dus extra voordelig om het laatste stukje hypotheek af te lossen (en nog steeds bestaan er mensen die bang zijn om dit te doen).

Maar de VVD vond dat er niet genoeg knikjes in de lijn zaten, en toverde dus nog een paar wetjes uit de hoge hoed. Zo werd het percentage waar tegen je de hypotheekrente mag aftrekken langzaam verlaagd. Je krijgt dan situaties waarbij de eigenwoningforfait en je inkomen wel tegen de 40% of 50% worden belast, maar de hypotheekrente slechts voor 38%.

En ten slotte kwam men er achter dat iets teveel mensen hun huis gingen aflossen. Als alleen Hillen in het Gooi een belastingvoordeel heeft is het prima, maar als al het gepeupel gaat aflossen, dan is het niet meer exclusief, en moet er pal en perk worden gesteld.

Dus kwam met op het idee om de wet Hillen weer af te schaffen. Maarja, wat eens gegeven is, kan je niet zomaar afpakken. Daarom wordt wet Hillen in 30 (!!!) jaar afgebouwd. Niemand weet wat de belastingschijven rond die tijd zullen zijn, wat voor kabinet we dan hebben, en of Nederland uberhaubt nog boven de zeespiegel ligt, maar we weten in ieder geval zeker dat de wet Hillen dan is afgebouwd.

Anyway, als je je huis bijna hebt afgelost, dan moet je elk jaar dus 3,33% meer betalen van het stukje tussen de rode en paarse lijn in bovenstaande grafiek.

Hoe wordt dan het totaalplaatje? Tja, dat is dus elk jaar anders. Niet alleen door de afbouw van wet Hillen, maar ook door andere dingen. Had ik al gezegd dat ze bijna elk jaar de schalen voor inkomensbelasting en bijtellingstarief van eigenwoningforfait aanpassen? Anders zou het natuurlijk veel te eenvoudig zijn.

Op basis van de gegevens die ik links en rechts heb gevonden heb ik een tooltje gemaakt die interactief laat zien hoeveel belasting je terugkrijgt als functie van de tijd en als functie van de grootte van de hypotheek:

Klik hier voor de tool.



maandag 17 augustus 2020

We hebben geen 4, maar 8 belastingschijven!

Het is vakantie, dus vandaar nog een oude klassieker:

Het is algemeen bekend dat onze inkomstenbelasting een schijvenstelsel heeft, waarbij een hoger een inkomen gepaard gaat met een hogere belastingschaal. Meestal wordt aangenomen dat we 4 schijven hebben, maar in werkelijkheid hebben we er een stuk of 8. Wat stellen die schijven eigenlijk voor, en hoezo hebben we tegenwoordig geen 4 maar 8 schijven?

8 schijven? Ja, kijk maar in het onderstaande plaatje:

 (voor de gegevens, zie www.checkbrutonetto.nl)

maandag 10 augustus 2020

Tsjonge, ik sta in een boek van Gerhard Hormann

Ik ben niet altijd enorm positief over boekjes van Gerhard Hormann geweest, dus het verbaasde me toen ik op groeigeld.blogspot.nl las dat ik werd geciteerd in "Eindelijk Hypotheekvrij". Zou het gaan omdat Gerhard tot inzicht was gekomen dat hij eigenlijk eerst had bij moeten storten in zijn spaarhypotheek voordat hij aan zijn aflossingsvrije hypotheek begon? Of om het feit dat het heel ongunstig is om de spaarhypotheek in het laatste jaar af te kopen? Dus ben ik even naar de boekhandel gegaan om zijn boek door te bladeren, op zoek naar mijn citaat. Het duurde even voordat ik het gevonden had, want ik had niet verwacht dat mijn citaat op de eerste pagina stond... bij de "lovende recensies":

 

Uhm...tja...

Ik kan hier van allerhande conclusies aan trekken, maar ik kan beter de recensie uit 2015 zelf laten spreken:

Recensie Hypotheekvrij!

Ik moest er ook maar aan geloven: ik heb "Hypotheekvrij" van Gerhard Hormann gelezen. Zoals een echte consuminderaar betaamt heb ik het boek bij de bieb geleend. Ik heb het idee dat half aflossend blogland dit boek beschouwd als een soort van Bijbel. Na het lezen van het boek viel me op dat het boek veel kenmerken met de Bijbel deelt:

Er wordt veel gepredikt
De Bijbel probeert mensen te overtuigen, en dat wil dit boek ook. En ik denk zelfs dat dit boek overtuigender is. Het hele idee van einde aan de oneindige groei, geld lenen van je eigen toekomst en "minder consumeren is minder zorgen" wordt zeer goed verwoord. Ik kan me zeker voorstellen dat dit een overtuigend boek is voor mensen die nog een laatste zetje nodig hebben om anders te gaan leven.

Ook mag wel gezegd worden dat hij een trendzetter is op gebied van hypotheek aflossen. In 2008 dacht maar een klein deel van de bevolking over aflossen, maar volgens mij is deze groep in 7 jaar tijd verveelvoudigd.

Helaas heeft het boek ook nadelige overeenkomsten met de bijbel:

Het pretendeert iets anders te zijn dan het is
Veel mensen denken dat de Bijbel een leuk verhalenboek is. Al ze gaan lezen komen ze bedrogen uit en merken ze dat de boeken Numeri en Leviticus nog saaier zijn dan een telefoonboek. De teleurstelling is vaak groot als blijkt dat het verhaal van de toren van Babel slechts een halve bladzijde (!!!) beslaat.
Dit geldt ook voor dit boek. De subtitel is "je huis aflossen in 10 simpele stappen". Mijn verwachting was dat het boek dus over aflossen ging. In werkelijkheid gaat hooguit 10% van de tekst over hypotheken, en daarbij zijn de 10 stappen die hij noemt ontzettende open deuren: "zoek al je hypotheekpapieren bij elkaar, doe wat berekeningen", enz. Vervolgens vertelt hij niet HOE je die berekeningen moet doen. Blijkbaar wilde Gerhard geen gras voor mijn voeten wegmaaien, waarvoor mijn grote dank.
Ook vertelt hij in het boek dat hij geen bespaartips wil geven, want internet staat al bol van de praktische tips. Vervolgens gaat een groot deel van het boek over thuisblijven in plaats van op vakantie gaan, een goedkopere auto nemen, en de verwarming lager zetten.
Eén belofte maakt hij wel waar: hij zegt dat het boek niet over aflossen in het algemeen gaat, maar over zíjn aflossing. En dat klopt: hij bespreekt in geuren en kleuren zijn tweede huis dat hij verkocht, het stuk tuin dat hij bij kocht, zijn voorliefde voor auto's en zijn verstandhouding met media.

Het boek neemt het niet zo nauw met wiskunde
In 1 Koningen 7:23 wordt gesproken over een ronde tafel die een omtrek heeft die 3 keer zo groot is als zijn diameter. Ik heb op school altijd geleerd dat dit getal niet 3, maar pi (ongeveer 3,14) moet zijn.
In Hypotheekvrij! wordt gezegd dat de kans op het winnen van 20 miljoen in een loterij 0,002 procent is, oftewel 1 op 50000. Als deze loterij het de volledige inleg gebruikt voor de hoofdprijs , dan zouden ze dus 50000 loten van elk 400,- moeten verkopen. In werkelijkheid zijn er ook nog andere prijzen en wil de loterij zelf ook nog wat winst maken, dus zouden de lootjes al snel rond de 1000,- moeten liggen. Ik ken geen loterijen die zulke dure loten hebben.
Dit klinkt misschien flauw, maar als een bijna cijferloos hypotheekboek schrijft, dan verwacht ik dat die zeldzame cijfers wel correct zijn.

Het boek deelt niet mijn mening
Het zal geen verrassing zijn dat ik het niet eens ben met alles wat in de Bijbel staat. Zo ben ik het ook niet met alles uit dit boek eens. Zoals de mening dat je de hypotheekrenteaftrek nooit mee moet nemen in je berekeningen, dat je HRA pas achteraf moet laten uitbetalen, dat de spaarhypotheek een tekenbeet is (link) en dat de politiek de politiek het fiscaal stelsel snel grondig zal veranderen.
Ik ga mijn mening niet nog eens herhalen, dat heb ik op dit blog al vaak genoeg gedaan.
Mocht je het nogmaals na willen lezen, zie:
Het boek is sektarisch
In de Bijbel wordt afgoderij veroordeeld, en wordt er gezegd dat de Bijbel de enige waarheid verkondigt. Zulke teksten zijn te verwachten in een geloofsboek van enkele jaren oud, maar niet in een hypotheekboek van 2012. Meerdere keren wordt er gezegd dat men vooral niet moet luisteren naar wat andere zeggen. Als Erica Verdegaal zegt dat een spaarhypotheek een tekenbeet is, dan is dat waar, maar als iemand twijfels heeft over aflossen, dan is dit per definitie een ketter die je van het juiste pad af wil helpen.
Op het einde van het boek draaft de schrijver helemaal door: "Het versneld aflossen van je hypotheek is net zoiets als stemmen tegen de Europese grondwet [...] Aflossen kan dan een afrekening zijn met de politieke arrogantie, vooral als je het doet zonder dat het fiscaal wordt gestimuleerd."
Jaah! Laten we lekker gaan aflossen, zo zullen we die klootzakken in Den Haag en Brussel een lesje leren! En als trap na zorgen we er voor dat we zo min mogelijk belastingvoordeel hebben!!

Conclusie:
Twijfel je of je zou moeten aflossen, dan kan dit een overtuigend boek zijn. Verwacht alleen geen praktische tips. Als je nuchter genoeg bent om eigen keuzes te maken, of juist zó gevoelig dat je kwetsbaar bent voor sektarische ideeën, dan raadt ik dit boek af.

Update:
Ondertussen is Gerhard zelf van zijn eigen geloof afgestapt, en had hij eigenlijk liever bijgestort op zijn spaarhypotheek! Zie is Gerhard Hormann van zijn geloof gevallen?

woensdag 29 juli 2020

Trouwring verkocht

Anderhalf jaar heeft dat gouden ding in een laadje liggen wegkwijnen, maar nu vond ik het tijd rijp: ik heb mijn trouwring verkocht! Ik had de ring bewust even laten liggen, omdat het verkopen van goud veel beter te timen valt dan het verkopen van aandelen.

Hoe zit dat dan? Goud wordt gezien als een veilige haven voor als aandelen dat even niet zijn. Goud is namelijk iets fysieks dat de waarde van een metaal vertegenwoordigt, en niet de waarde van een bedrijf dat plotsklaps failliet kan gaan. Het gevolg is dat goud stijgt zodra de aandelenmarkt onzeker wordt. Beleggers zijn bang dat hun aandelen minder waard worden, stappen over naar goud, en dat stuwt de vraag op. Dat de goudprijs nu zo hoog staat is eenvoudig te begrijpen: ik kan me geen moment herinneren dat de beurs onzekerder was dan nu.
Dit heeft de goudkoers gedaan sinds we de stekker uit ons huwelijk hebben getrokken:

Hoe gaat het verkopen van goud in zijn werk?
Ik ben naar het goudwisselkantoor gegaan. Daar wordt het goud ter plekke getest op de puurheid en gewogen. De ring heeft destijds 300,- gekost, en nu levert hij nog maar 80,- op. Zonde? Tja, het goudwisselkantoor kijkt niet naar de artistieke waarde, maar puur naar het gewicht in goud. Eigenlijk kan je het goudwisselkantoor een beetje vergelijken met boekhandel "De Slegte": ze kopen je spullen op per kilo, zonder dat ze naar de inhoud te kijken. Maar wat had ik er anders mee kunnen doen? Het heeft voor mij of mijn zoontje geen emotionele waarde, en omsmelten tot iets anders is zeker zo duur als een niew gouden sierraad kopen. Dan heb ik liever een "smetteloos" sierraad.

Dus een kwartier later was ik een stukje goud armer een stapel briefjes rijker. Nadat ik vier maanden lang alles contactloos heb betaald, moet ik nu ineens briefjes zien kwijt te raken....

maandag 20 juli 2020

Lineaire hypotheek wordt zwaar overschat

Ik ben een paar weekjes met vakantie, dus publiceer ik wekelijks een oude klassieker. Veel leesplezier!

========================================================================

Vaak lees ik dat een lineaire hypotheek "beter" zou zijn dan een annuitaire hypotheek. Met veel bombarie wordt dan een rekenvoorbeeld gegeven waarbij wordt berekend wat een lineaire en annuitaire hypotheek over de hele looptijd kosten (zie bijvoorbeeld wegwijs, telegraaf, rente.nl, financieelonafhankelijkworden). In deze voorbeelden lijkt de lineaire hypotheek goedkoper, maar de waarheid is wat genuanceerder, en eigenlijk veel simpeler dan normaal wordt verteld. Tijd voor het volledige verhaal.

maandag 13 juli 2020

Deeltijd pensioen!

Afgelopen donderdag heb ik mijn laatste les op de basisschool gegeven. Een aangezien ik bij m'n andere werkgever gewoon 4 dagen blijf werken, ben ik dus eigenlijk voor 1 dag in de week met pensioen! Eindelijk begin ik geld te vertalen naar tijd. Tijd om te relaxen, maar ook om hobby's te ondernemen zoals tuinieren, dingen klussen, en misschien wel meer webtooltjes maken.

Ik heb wel een tijdje zitten dubben hoe ik deze "carrierestap" voor mezelf frame. Ik had het natuurlijk gewoon "parttime werken" kunnen noemen, maar dat klinkt alsof ik een volle baan niet zou aankunnen of er geen tijd voor heb. "Deeltijd pensioen" dekt de lading veel beter: ik hoef niet meer 5 dagen in de week te werken om rond te kunnen komen, dus besteed ik die dag aan dingen die ik zelf leuk vind.

In stapjes met pensioen gaan past wel goed bij me denk ik. Mijn huis en tuin maken ook maandelijks kleine verbeteringen door, dus waarom zou ik dat niet met mijn werksituatie doen? Steeds een kleine verbetering geeft veel meer voldoening dan eenmalig een hele grote verbetering. Zo doe ik het ook met mijn auto en fiets: om de zoveel jaar koop ik een iets nieuwere versie (maar nog steeds tweedehands), zodat ik weer een tijdje blij ben met nieuwe snufjes. Zo was ik 7 jaar geleden heel blij dat ik eindelijk een auto met airco had. Had ik 7 jaar geleden meteen een Prius ofzo gekocht, dan had ik me nu alleen nog maar blij kunnen maken met een peperdure Tesla.
Zo is het dus ook met pensioen. Na een lange zware carriere weten pensionado's vaak geen raad met hun stortvloed van vrije tijd en vallen in een zwart gat. Hadden hun pensioen langzaam opgebouwd, dan was dit risico veel kleiner geweest.

Ik weet redelijk zeker dat ik niet zal omkomen van verveling.

maandag 6 juli 2020

Consumeren in crisistijd?

Tijdens de kredietcrisis van 2008 en ook nu wordt het weer pijnlijk duidelijk: onze huidige vorm van kapitalisme is een nogal schokkerige achtbaan: als het goed gaat jaagt iedereen zijn geld er door en wordt de economie tot absurde proporties opgeblazen, maar zodra het fout begint te gaan houdt iedereen de hand op de knip en zakt de boel als een souffle in elkaar.
Tijdens zulke crisis gebeuren er altijd dezelfde dingen. Ten eerste gaat overheid grote commerciele bedrijven redden, want blijkbaar kunnen we niet zonder ze leven. Daar op volgt een pleidooi aan mensen om vooral veel dingen te kopen om zo de economie weer aan te zwengelen.

Voor consuminderaars en minimalisten voelt dit als vloeken in de kerk. We vinden het logisch dat je niet al je geld verbrast, maar bewust kijkt hoeveel geluk je kunt hebben zonder veel aankopen. Als Rutte oproept om in crisistijd een auto te kopen, dan haal ik mijn schouders op: in economisch goede tijden zou ik het ook niet doen, waarom nu dan wel?
In plaats van het oproepen tot consumeren in crisistijd, zou de overheid beter kunnen oproepen tot consuminderen in voorspoedige tijd, zodat de volgens crisis kleiner zal zijn, of zelfs helemaal wegblijft.

Deze crisis is een uitzondering. Bedrijven raakten niet in de problemen door het falen van de economie of door het wegblijven van consumenten, maar simpelweg omdat ze door de overheid verboden werd om open te blijven. Zo zijn veel restaurants, kermissen, bioscopen, stadions enz aan de rand van faillissement geraakt.
En daar begint het voor mij nu een beetje ethisch te knagen. Ik ga zelden naar een restaurant, je zult me nooit lang op een kermis zien, ik ga hooguit een keer per jaar naar de bioscoop, en sport doe ik liever zelf dan er naar te kijken. In een normale crisis zou ik me niet echt aangesproken voelen als de overheid me zou aanmoedigen om deze branches te steunen. Ik ben namelijk niet degene die in crisistijd is weggebleven. Bovendien zou ik wel een bioscoop kunnen steuren, maar ik heb echt geen idee naar welke film ik dan zou moeten. Entertainment moet immer niet op werk gaan lijken.

Om mijn geweten te sussen heb ik toch een paar dingen uitgekozen om geld aan te geven. Ik ben donateur geworden van een lokaal cultureel erfgoed. Doordat ze nu geen feesten en bruidsreportages kunnen doen, zijn hun inkomsten grotendeels drooggevallen. Ik steun ze met een periodieke gift, want culturele periodieke giften zijn voor 125% aftrekbaar. Zo betaal je dus netto minder dan de helft. Zie ook hier.

En het verhaal dat Lonneke schreef over een natuurcamping in Portugal die door bosbrand is verwoest raakte me. Dus heb ik op die site ook nog een stukje ziel afgekocht. Zelf doneren? Dan kan hier.

maandag 29 juni 2020

Wat is het rendement van mijn hypotheekaflossingen?

Een paar weken geleden heb ik gekeken naar het rendement van mijn beleggingen. Ik kijk naar rendement, omdat ik dat eerlijk kan vergelijken met een spaarrekening. Op deze manier kan ik dus ook het rendement van mijn hypotheekaflossingen en -bijstortingen bepalen.

Als ik niets had geinvesteerd in de hypotheek, dan moest ik nu nog steeds elke maand de oorspronkelijke premie betalen. Ik zie dit als het uitgangspunt. Alles wat ik extra investeer, zie ik als een belegging, die ook waarde vertegeenwoordigt, namelijk een vermindering van de hypotheek. Als daarna de maandelijkse premie is gezakt, dan beschouw ik dat als een maandelijke uitbetaling, een soort dividend zeg maar.

Vanaf 2013 ben ik begonnen met bijstorten in de spaarhypotheek. In stapjes van pakweg 2000,- heb ik steeds wat bijgestort. In de onderstaande grafiek is de blauwe lijn wat is geinvesteerd:

Maar na elke bijstorting werd de maandelijkse premie minder, dus kreeg ik eigenlijk maandelijks wat uitbetaald. Het rendement lag dus rond de 5.3%, belijk aan de bruto premie van de spaarhypotheek. Eind 2017 heb ik de ORV opnieuw onder de loep laten nemen. Het bleek dat deze ORV niet markt conform was, dus hebben ze het te veel opgebouwde ORV bedrag in de spaarhypotheek gestopt. Vandaar dat mijn rendement zelfs naar bijna 8% ging!

Midden 2019 moest ik een extra stukje hypotheek aflossen om mijn ex uit te kunnen kopen. Daardoor zakken zowel de blauwe als de rode lijn. Het voordeel is dat het nieuwe stukje hypotheek tegen een lagere rente is dan de oorspronkelijk hypotheek, dus gratis rendement zonder extra investering!
Eind 2019 besloot ik de renteboete te betalen van een leningdeel, waardoor ik een nieuwe lagere rentevaste periode kon kiezen. Dit was een flinke investering, terwijl mijn hypotheek er niet direct door afnam. Hier zie je dat de rode lijn ineens flink stijgt, maar de blauwe niet:
Hierdoor zakte het overall rendement naar zo'n 4%. Het voordeel was dat de rente en dus de maandelijkse premie flink omlaag ging. Maandelijks heb ik hier dus voordeel van, dus zakt de rode lijn van wat ik geinvesteerd heb. Pas over 5 jaar zie ik het echte profijt van deze actie, en zal het uitkomen op pakweg 7-8% rente over alle aflossingen bij elkaar.

Een gemiddeld rendement van 7% over de afgelopen 7 jaar is niet slecht. de beurs had het wellicht beter gedaan, maar dit heeft meer zekerheid geboden.

Zie ook:

maandag 22 juni 2020

Vuurproef voor waterinfiltratie

Toen ik een paar maanden terug bezig was met mijn waterinfiltratie, oftewel wadi, hebben sommige buurtgenoten mij vreemd aangekeken. Het was immers als een maand kurkdroog. Dit betekende dat ik ook even moest wachten om te zien wat de bergingscapaciteit van de wadi is. Maar afgaande op de afgelopen 5 jaar, zou de kuil minimaal eens per jaar helemaal vol gaan staan.

Afgelopen woensdag kwam er die "eens-per-jaar" grote bui over. Het water gutste uit de stortpijp. Als ik het moet schatten op basis van een emmer in de achtertuin, is er ongeveer 40 millimeter in een half uur gevallen. Toen het even droog was, stond het water ongeveer 5 tot 10 centimeter onder de rand:
Het is maar goed dat ik afgelopen week de kuil iets groter heb gemaakt. Maar als het niet zo was, dan was er ook geen man overboord: de tuin loopt af, dus dan zou het water over het gras gaan vloeien, om uiteindelijk op de straat te komen. Als ik geen wadi had, dan was dit water direct op de straat gekomen:
Het dak van de voorkant van het huis is ongeveer 25 vierkante meter, dus ik heb voorkomen dat een extra 1000 liter water op de straat zou zijn beland.

Toen ik net dacht dat het droog zou blijven, begon na 20 minuten de bui in alle hevigheid opnieuw. Maar het bleek dat het water in 20 minuten tijd al weer 10 centimeter was gezakt:
Tijdens de tweede bui kwam het water niet hoger dan tijdens de eerste bui. De dag erna was de wadi weer helemaal leeg, en de planten waren niet verrot.

Vuurproef geslaagd!

Heeft iemand nog natte voeten gekregen afgelopen woensdag?

Zie ook:

maandag 15 juni 2020

Zo bereken je het rendement van beleggingen

Het rendement van een bankrekening wordt door de bank verstrekt (hoewel ze er tegenwoordig niet echt trots op hoeven te zijn), maar wat is het rendement van een belegging? Ik zie vaak dat mensen de huidige waarde delen door de orospronkelijke waarde. Dan heb je inderdaad een soort van rendement, maar het zegt dan niets over de duur van de investering. 10% winst na een jaar is behoorlijk goed, maar als je na 10 jaar slechts 10% rente hebt geboekt ben ik minder enthousiast.

Nog ingewikkelder wordt het als je niet alles in een keer belegt, maar elke maand er wat instopt. Hoe kan je dan een rendement berekenen dat eerlijk te vergelijken is met het rendement van de bank?

Een tijdje geleden heb ik wat tooltjes gemaakt die hier mee om kunnen gaan. Hier vind je een tool voor periodiek sparen en hier een tool voor een investering die een periodieke besparing oplevert (bijvoorbeeld zonnepanelen).

Maarja, wat doe je nu als je onregelmatig inlegt? Of zelfs af en toe wat geld laat uitkeren? Daar heb ik het volgende op gevonden: ik hou in excel bij hoeveel ik elke maand inleg en hoeveel ik incidenteel verkoop of uitgekeerd krijg als dividend. Drie kolommen zijn hierbij belangrijk: de inleg (wat ik in een maand heb bij- of afgeschreven, hieronder kolom T), wat ik in totaal heb ingelegd (kolom U, het resultaat van kolom T), en de actuele waarde (die zoek ik op bij degiro, kolom V).
Vervolgens bereken ik wat de waarde zou zijn geweest als ik het geld op een spaarrekening had gezet met een bepaalde rente. In dit voorbeeld doe ik het voor 5%, 10%, 15%, 20% en 25%. De berekening is eignelijk heel simpel: Ik neem de waarde van de bankrekening van een maand geleden, en toe er de maandelijkse rente bij, en ik voeg de inleg van de huidige maand erbij: 
Op deze manier kan je de actuele waarde van je portefeuille vergelijken met bankrekeningen met verschillende percentages. Voor mij ziet de grafiek er zo uit:

Op deze manier kan je heel mooi zien hoe mijn belegde waarde zich verhoudt tot de waarde die ik zou hebben gehad met een bankrekening van een bepaald percentage. Je ziet dat ik rond het begin van het jaar op ongeveer 10% stond. Dit waren vooral aandelen van mijn werk, want ETF's heb ik in 2019 verkocht. Pas in de huidige crisis met in weer gaan inslaan. Als ik de grafiek nog een stukje verder teken, ziet hij er zo uit:

De inleg die ik in maart en april heb gedaan zijn nu al meteen veel meer waard geworden. Als ik dat vertaal naar jaarlijkse rente, dan kom ik op meer dan 25% uit! Ik besef wel dat dit een "beginnersgeluk" dingetje is: zodra ik meer geld in de beurs heb zitten en de beurs gaat daarna alle kanten uit, dan zal dit percentage wel een beetje afvlakken. Maar dankzij deze grijze hulplijnen kan ik mooi zien hoe ik draai ten opzicht van de spaarrekening.

Hoe berekenen jullie het rendement van beleggingen?

maandag 8 juni 2020

Cover up bakje

Hoewel ik al weer ruim een jaar gescheiden ben, valt een getrouwd leven niet ineens weg te gummen. Het is niet noodzakelijk om alle sporen van een verleden huwelijk uit te wissen, maar soms wel mooier. Een voorbeeld is dit mooie bakje dat ik van mijn broer heb gekregen met onze trouwerij (onze namen en trouwdatum zijn gecensureerd):
Zoals je kunt zien gebruik ik het altijd om walnoten in te bewaren, maar volgens de Lidl hoor je er eigenlijk zeezout in te bewaren en dat naast een paar krulletjes zeezoutboter te zetten. Waarom? Geen idee, maar dat is hun serveertip:
Maargoed, ik dwaal af. Ik vind het zonde om dit bakje weg te gooien, en ik kan er ook niet echt iemand anders mee blij maken. Maar een tijdje geleden heeft mijn vader mijn beitels geslepen, en dit leek me een mooi voorwerp om mijn beitels op uit te testen. Me een beetje passen en meten kan ik er wel iets anders van maken. Wat bloemblaadjes bijvoorbeeld. Hier heb ik het bakje ingeklemd in de bankschroef:

Zoals altijd is het een genot om met een vlijmscherpe beitel door hout te snijden, vooral als het om de naam van m'n ex gaat:-)

En dit is het eindresultaat:
Zowel mijn broer als mijn ex konden er zeer om lachen. Misschien kan ik altijd nog een carriere ambieren als cover-up-tattoo-artiest!

Zie ook:
mijn andere doe het zelf projectjes

dinsdag 2 juni 2020

Recensie "Het leven is te kort om op kantoor te zitten" - Lonneke Lodder

Bij mijn werk mag niemand meer naar kantoor komen. Je moet de bewaker van tevoren inlichten als je even wat spullentjes komt ophalen. Een collega van me heeft mijn plantjes meegenomen om er voor te zorgen. Het ziet er troosteloos uit daar...

Van de andere kant: er geen passender moment om het boek "het leven is te kort om op kantoor te zitten" van Lonneke Lodder te lezen. Want hoewel veel mensen een leven zonder kantoren niet kunnen voorstellen, worden we nu ineens noodgedwongen geconfronteerd met een kantoorloos leven.

Het boek neemt ons mee op de fysieke maar ook mentale reis die Lonneke maakte van een gemeentekantoor vol mantelpakjes en whiteboards naar een geel huis op een berg in Spanje.
Het boek begint met een nogal confronterend betoog over het Nederlanse kantoorbestaan. En vooral over de zinloosheid er van. David Graeber heeft er ooit een term voor bedacht: bullshit jobs. Banen waarin wordt vergaderd, gedelegeerd, rapporten worden geschreven, brainstormsessies worden gehouden, maar waar uiteindelijk weinig uitkomt.Veel van deze banen zijn geschapen om zoveel mogelijk mensen status te bieden. Mijn kantoor niet volledig aan het bovenstaande stereotype voldoet, werd me toch een flinke spiegel voorgehouden...

De rest van het boek geeft een reisverslag hoe Lonneke uiteindelijk in het gele huis is uitgekomen. bij sommige blogger die een boek schrijven is het boek vaak weinig meer dan een samenvatting van het blog. Dit boek gaat een stuk verder, en wordt het verhaal een stuk completer. Maar ook komen andere mensen aan het woord die vreemde carriereswitches hebben gemaakt. Wat ik heel prettig aan het boek vind, is dat het me geen advies geeft. We hoeven nu niet allemaal massaal op huizenjacht in Spanje nadat we in een pelgrimstocht ernaartoe zijn gewandeld en daar ezels hebben verzorgd. Nee, het is HAAR verhaal, met al haar gedachteveranderingen, overwegingen, vallen en opstaan.
Zo had ze eerst altijd het droomplaatje om te gaan bierbrouwen, om later tot de conclusie te komen dat deze behoefte vooral was ingegeven doordat ze iets wilde produceren. Aangezien Spanje niet bepaald een bierland is, bleek het dit doel slecht haalbaar, maar zelf eten verbouwen op het platteland kan wel.

Wat heb ik er zelf van geleerd?
Het geeft heel veel inspirtie om te lezen hoe iemand haar leven zo kan omgooien om dromen te bereiken. Maar past zulk plaatje ook bij mij? Ik denk het niet. Lonneke woonde in een stadsjungle zonder ooit getuinierd te hebben en werkte op een Amsterdams kantoor in mantelpakje. En dat plaatje gooide ze volledig om door ver weg te verhuizen en een nomadenbestaan te leiden.
Bij mij past zulk leven niet. Ik woon al in een klein dorpje met veel natuur in de omgeving, en ik heb al een flinke tuin waar ik me kan uitleven. Op kantoor hoef ik me niet veel aan te passen. Ik loop meestal op sokken (na het douchen van de lange fietsetocht heb ik meestal geen zin om schoenen aan te trekken) en als het warm is zelfs in korte broek op blote voeten.
En hoewel ik geen gigantische brede vriendenkring heb, merk ik dat ik na 10 weken thuiswerken wel weer behoefte begin te krijgen aan wat meer contact dan alleen een klein cirkeltje van naasten. Dus een geel huis kan ik ook van mijn bucketlist afstrepen.
Het boek heeft me wel weer op scherp gezet dat ieder mens op geregelde tijd moet dromen over wat een wenselijke toekomst is. En dat deze dromen anders kunnen zijn dan een paar jaar geleden.

Wil je het boek kopen? Ik doe niet aan affiliategedoe, maar als je Lonneke extra wilt steunen, dan kan je het boek via deze link kopen.

maandag 25 mei 2020

Hemelwaterinfiltratie: regenpijp afkoppelen

Ik ben al een tijdje bezig met het maken van een hemelwaterinfiltratie in de voortuin
Eerst heb ik een kuil gegraven en een brug eroverheen gemetseld. Nu is het tijd voor de laatste stap: de regenpijp omleiden.

Als eerste heb ik een sleuf gegraven waar de regenpijp komt te liggen, en ik heb bij de regenpijp een gat gegraven:
Vervolgens heb ik me in alle bochten gewrongen om een stuk regenpijp ertussenuit te zagen. Het fijne van dit klusje is dat ik nu weet hoe de afvoerpijp ongeveer loopt. Bovendien loopt hier ook een stroomkabel. Ik gok dat dit de kabel is die naar de garage loopt. Altijd handig om te weten.

De oude afvoerpijp heb ik afgedekt met een deksel:


En daarna heb ik een bocht en lange pijp eraan geprikt. Gelukkig kon ik met die lange pijp het zand onder de stoep wegschrapen, zodat ik niet de hele stoep hoefde open te gooien:

En daarna heb ik een tijdje moeten wachten voordat het een keertje ging regenen. De buren zullen wel raar op hebben gekeken toen ik in een regenjas foto's van de tuin igng maken. Maar het belangrijkste: hij doet het!
Nu is het nog wachten op een echte grote bui om te zien hoe vol de kuil komt te staan.


En dan komt de grote vraag: wat heeft dit allemaal voor zin? In Nederland valt gemiddeld 800 millimeter regen per jaar. De voorste helft van mijn dak is ongeveer 20 vierkante meter, dus goed voor 16 kubike meter water per jaar dat niet door de riolering moet. Om je een idee te geven: Ik verbruik per jaar ongeveer 30 kubike meter drinkwater. En dan zul je misschien afvragen of dit nog zin heeft met zulke droge zomers. Ik denk: juist wel. Hoe droger hoe lastiger het is om het grondwater op peil te houden. Hoe meer water er in de grond wordt geinfilteerd, hoe beter.

zie ook:

maandag 18 mei 2020

Overlijdensrisicoverzekeringperikelen

Het vorige jaar heb ik de helft van dit huis overgenomen van m'n ex en direct ook meteen alle verzekeringen onder de loupe genomen. Destijds kwam ik tot de conclusie dat de overlijdensrisicoverzekering (ORV) niet meer nodig is: het huis staat niet meer onder water, en als ik zou komen te overlijden dan wordt dit huis verkocht met overwaarde. Een extra uitgekeerd bedrag is altijd leuk, maar mijn instelling is dat ik alleen wil verzekeren wat nodig is. Zie ook hier.

Het probleem is dat ik een beetje heb zitten slapen... want hoewel ik sinds juli enige eigenaar ben van dit huis, wordt er nog steeds elke maand het geld voor de ORV afgeschreven! Ik ben dus een beetje boos op mijn adviseur, maar ook op mezelf, omdat ik dit zo lang over het hoofd heb gezien.

Enfin, nu is mijn financieel adviseur dus in onderhandeling met de hypotheekverstrekker wat er mogelijk is. En blijkbaar beloofde mijn adviseur destijds teveel, want volgens de hypotheekverstrekker mag de ORV alleen weg als de hypotheek minder dan 80% van de taxatiewaarde is. Maar dit is vatbaar voor meerdere interpretaties: tel je dan het geld in de spaarhypotheek ook mee? Dit bedrag is in feite al in de knip van de hypotheekverstrekker, dus daar is geen risico meer over. 
Mocht ik deze verzekering moeten aanhouden, dan verwacht ik dat hij drastisch omlaag kan, want:
  1. nu hoef ik maar verzekerd te zijn tegen 1 overlijden, niet tegen 2.
  2. de spaarhypotheek is ingekort van 30 naar 20 jaar. (tot mijn 49ste ipv 59ste)
  3. de spaarhypotheek, en dus het uit te keren bedrag, is gehalveerd.
Ik heb dus al een jaar verspild aan het betalen aan een verzekering waarvan ik opdracht ik had gegeven om hem op te zeggen. Ik vind dat de financiele adviseur hier tekort is geschoten, hoewel ik laat aan de bel heb getrokken. Ik ben benieuwd of ze het financieel willen compenseren.

Heeft iemand ervaring met het "vragen voor financiele compensatie voor adviseurs die hun belofte niet nakomen"?

zie ook:

maandag 11 mei 2020

Sluit niet de bejaarden, maar de gezonde mensen op!

We zitten wereldwijd met een "flatten the curve" probleempje. Door ongeveer de hele wereld in lockdown te gooien, hebben we grotendeels weten te voorkomen dat intensive cares overbelast raken. Het nadeel is dat de ziekte nu heel langzaam verspreid, waardoor we misschien wel een paar jaar in een beperkte vorm van lockdown zitten om verdere uitbraken te voorkomen. Om je een idee te geven: waarschijnlijk heeft 3% van de Nederlanders het nu gehad, maar hebben we minimaal 60% nodig voor kudde immuniteit.
Het verenigd koninkrijk had een alternatief bedacht: sluit alle mensen die in de doelgroep vallen (bejaarden, obese etc) op zolang de ziekte rondwaart. Helaas moeten we constateren dat het niet echt goed gaat in het verenigd koninkrijk, want stiekem vallen er meer mensen in de doelgroep dan je denkt.
Bovendien zitten we met een ander probleem: er is nog steeds heel veel onzeker over hoe de ziekte zich het beste kan verspreiden en of je wel echt immuun kan worden.

Is er dan geen andere oplossing? Ja: sluit juist de gezonde mensen op!

Mijn plan is als volgt: het doel is om kuddeimmuniteit te krijgen zonder dat de doelgroep ziek wordt. De oplossing is dat we gezonde mensen vrijwillig laten opsluiten. Niet om de ziekte te voorkomen, maar juist om hem te krijgen! Iedereen die binnen het opgesloten gebied zit moet de ziekte juist krijgen, en mag pas naar huis als hij of zij voldoende antistoffen in het bloed heeft. Op deze manier kunnen hordes onderzoekers de groep observeren om te zien hoe de ziekte zich verspreidt en in welke gevallen iemand antistoffen aanmaakt voor immuniteit.

Nu vraag je je misschien af welke gek zich vrijwillig laat opsluiten, maar dat wordt duidelijk als ik erbij vertel waar het opsluiten gebeurt: in pretparken! Deze parken worden nu niet gebruikt, dus ze kunnen wel een zakcentje gebruiken. In zulke parken zitten mensen dicht op elkaar, dus de kans is groot dat je de ziekte op de dag van aankomst al krijgt. Voor de kleine groep die echt ziek worden staan er dokters klaar, de rest kan gratis van het park genieten. En als je geen fan bent van parken, dan blijf je gewoon op de kamertje thuiswerken. Bij deze mensen kunnen we zien of ze de ziekte opdoen bij het restaurant of de bar. Zullen er mensen ernstig ziek worden of doodgaan? Ik ben bang van wel. Overal op aarde zijn voorbeelden gevonden van mensen die blijkbaar een soort allergische reactie hadden waardoor kerngezonde mensen het leven lieten. Het voordeel is hier wel dat deze groep relatief klein zal zijn en dat deze mensen snel contact hebben met dokters. Ook zullen we wellicht te weten komen welke groep mensen deze allergische reactie vertoont.

Deze parken zullen dus vrijhavens zijn waar geen mondkapjes worden gebruikt. In de entertainment centra van deze parken kunnen artiesten gewoon optreden. Er zullen volle restaurants zijn, je kunt er gewoon naar de kapper en voor mijn part maken ze er ook een tippelzone.

Mocht het goed werken, dan is er nog een voordeel aan deze parken: mensen die uit zulk park komen zijn immuun. Ze kunnen dan een pas krijgen dat dit aantoont. Met deze pas heb je alle vrijheden weer terug, want je bent immers immuun. Met je pas mag je over een tijdje met korting naar de bioscoop en het vliegtuig, want jij kost geen extra plek. Ook kunnen er na een tijdje fitnessclubs open gaan voor immune mensen.

Dit geeft meteen een potentieel probleem voor deze aanpak: de tweedeling van de maatschappij. De gezonde mensen die het kunnen veroorloven om een maandje in de Efteling te zitten of in een bungalow thuis te werken, hebben daarna een groot voorrecht in de maatschappij. En als een groep wordt voorgetrokken, dan wordt er dus ook een groep achtergesteld. Er kan een tweedeling ontstaan tussen de bevoorrechte immune bevolking en de doelgroep die deze kans niet heeft. Bedenk wel dat we met deze aanpak de lockdown tijd kunnen verkorten van de huidige pakweg 2 jaar naar pakweg een half jaar.

Dus in totaal slaan we dus meer vliegen in 1 klap: we helpen het onderzoek naar immuniteit, we bouwen mondiale immuniteit op, we steunen de entertainment industrie, en alle mensen buiten de doelgroep kunnen een steentje bijdragen! Ik zou me meteen aanmelden!

update 18 mei 2020:

maandag 4 mei 2020

Brug metselen



Ik heb al een keer verteld dat ik het fascinatie heb voor muren met schuin uitstekende stenen, maar mijn fascinatie voor gemetselde bogen is nog vele malen groter. Als kind kon ik me al vergapen aan gothische kerken. Ik ben trouwens niet gelovig. Veel niet gelovigen vinden kerken het symbool van geldverspilling en onderdrukking, ik vind het nog steeds het toppunt van architectuur en menselijk vernuft. Zodoende ben ik op dit moment vrijwilliger voor het onderhoud van de lokale kerk. En elke keer als ik op 10 meter hoogte een gewelf sta af te stoffen bedenk ik me hoe het zou zijn om zelf een gewelf te maken. Nou, mijn wadi-project leent zich perfect voor het experimenteren met gewelven!

Vroeger heb ik al heel vaak Het Kathedraal van David Macaulay gelezen, dus ik weet ongeveer hoe het moet. Eerst moet je een mal maken. In mijn geval heb ik wat oude pallets verzaagd tot mal. Ik heb twee vormen gemaakt die de boog definieren:
Daartussen komen een hoop latjes, zodat het een soort van ton wordt:

Als fundament heb ik klinkers gebruikt. Nadat ik het vorig jaar een heel stuk oprit heb weggehaald heb ik er genoeg over:

Vervolgens komt daar de mal op. Wel op een paar lossen houtjes, zodat ik wat speling overhou om de mal later te verwijderen:
Vervolgens kon het metselen beginnen. Ik heb een restpartijtje stenen van een vriend kunnen krijgen. Metselen is echt fascinerend: je koopt wat grijze pof, doet er water bij tot het modder wordt, en een dag later is het zo hard als stee:
Ten slotte heb ik de bovenkant afgesmeerd met cement om er zeker van te zijn dat het stevig is. Dit doen ze bij echte gewelven ook, dus ik heb het ook maar gedaan. En dag later kon de mal er uit:

Vervolgens heb ik het paadje weer hersteld en de rest opgevuld met sedum:

En klaar! Ik durf zelfs op mijn eigen gemetselde gewelf te gaan staan.

Ondanks de lockdown heb ik dus toch een item van mijn bucketlist kunnen afvinken: het metselen van een gewelf!







Nu alleen nog de regenpijp omleiden naar dit gat en mijn wadi is klaar!



zie ook:
hemelwaterinfiltratie in de voortuin deel 1
andere doe het zelf projecten