Beleggen en ethiek

Enkele weken geleden heb ik mijn geld van de beurs gehaald en ben ik aan het wachten tot de beurs weer gaat zakken. De kans is groot dat dit de komende weken gaat gebeuren, maar tegelijkertijd begint mijn geweten weer op te spelen.
Enkele jaren geleden hebben we op een FIRE bijeenkomst een keer een vruchtbare discussie gehouden of beleggen. Deze discussie ging het onder andere over of het verantwoord is om in olie of wapens te beleggen. Een argument bij deze discussie was dat een aandeel eigenlijk nauwelijks nog iets te maken heeft met het onderliggende bedrijf. Het is gewoon een verhandelbaar waardepapier, en als jij het niet koopt, dan koopt een ander het wel.

Maar de tegenlichtaflevering "goed geld verdienen" gaf me een ander perspectief. Het primaire doel van een beursgenoteerd bedrijf is het tevreden houden van de aandeelhouders. Want de aandeelhouder is immers eigenaar. Maar dat betekent dus ook dat je iemand op de voorzittersstoel zet die weinig of geen affectie met het bedrijf heeft, sterker, alleen maar geinteresseerd is in winst op korte termijn. Voor zaken als arbeidsomstandigheden, duurzaamheid en winst op de lange termijn staan aandeelhouders veel te ver van het bedrijf af.

Als je wilt zien wat er gebeurt als de aandeelhouders te ver weg zitten, dan is Tata steel een mooi voorbeeld. De Nederlandse tak is in enkele jaren tijd veranderd van een trots staalbedrijf naar een lege huls die door het Indiase moedermaatschappij op elke manier wordt leeggeknepen, en vooral bezig is met het ontvangen van staatssteun en het voorkomen van het betalen van vennootschapsbelasting.

Onze premier zal het allemaal wel fantastisch vinden. Voor hem gaat de economie boven alles. Goed vestigingsklimaat gaat boven het betalen van vennootschapsbelassting, en al helemaal boven zaken als milieu. Hij kan vast leuk preken bij een nationale ramp, maar ik heb liever iemand die de toekomst van ons land serieus neemt.

Maar wat moet ik hiermee, behalve niet op die Teflon-premier stemmen? Ik denk dat ik me voor een groot deel ga neerleggen bij het feit dat ik alleen de wereld niet kan veranderen. Het verschil tussen een gewone ETF en een ETF die het predikaat "duurzaam" heeft, is zeer klein, zie bijvoorbeeld het verhaal van MrMoneyMustache. Ook maakt het weinig uit of ik beleg of aflos: als ik aflos, dan heeft mijn hypotheekverstrekker meer vermogen om te beleggen, en een eigenschap van hypotheekverstrekkers is dat ze geen kans onbenut laten om geld te verdienen.

Maar ik ga wel vaker met een idealistisch initiatief meedoen. Zo kwam ik op het verhaal rond de Hema. de Hema verkeert in zwaar weer, niet zozeer omdat de detailhandel het zwaar heeft, maar vooral omdat het een speelbal is geworden van investeringsmaatschappijen, beter gezegd aasgierfondsen.
Gelukkig is er een initiatief om de Hema te kopen door een cooperatie. Geen club van aasgieren, maar gewoon een club die een Nederlandse winkel een warm hart toedraagt en vooral wil kijken hoe de Hema nog beter en duurzamer kan worden. Hoewel ik niet echt een grote shopper ben, zou ik het wel jammer vinden als de Hema zou verdwijnen. Dus heb ik mijn geweten afgekocht door een potentieel stukje Hema te kopen. Heb je ook interesse? Zie koopdehema.nl

Zie ook:
Oeps, ik ben de markt weer aan het timen
Fire goes Ethics

Financiele plannen van prinsjesdag

Op Prinsjesdag heeft de overheid weer lekker met getallen gegoocheld. Welke getallen zin voor mij interessant?

Heffingsvrije vermogen stijgt van 31.000 naar 50.000. Deze wet is echt een goeie timing. Tot het vorig jaar was ik vooral bezig met het bijstorten van mijn spaarhypotheek en aflossen van mijn aflossingsvrije hypotheek. Nu de beurs een dipkje heeft meegemaakt en wellicht nog meer dipjes gaat meemaken wil ik me meer op beleggen gaan richten. En langzaam begint die grens van 31.000 al in de buurt te komen. Ik vind het meer dan terecht dat de overheid deze grens ophoogt. Belasting op vermogen is een mooie vorm van nivellering (zie ook hier), maar de burger moet wel ruimte hebben om te sparen voor investeringen zoals een verbouwing zonder aan belasting te denken.

Bevriezing van AOW leeftijd: in 2021 blijft de AOW leeftijd op 66 en 4 maanden. Ik weet niet hoe het met anderen zit, maar voor mij is de AOW een belangrijk onderdeel van mijn pensioenplan. Eerder stoppen met werken betekent voor mij "langer uitzingen tot aan de AOW". Ik ben er dus blij mee dat deze leeftij iets minder hard stijgt dan voorheen was gepland. In het verleden steeg de AOW leeftijd net zo hard als de gemiddelde levenverwachting. Dit vond ik best vreemd. Dat wilde namelijk zeggen dat de relatieve tijd dat we aan het werken zijn steeds langer zou worden. gelukkig laten ze deze regel vanaf 2025 los: voor elk jaar dat we langer leven, hoeven we slechts 8 maanden langer te werken.

Overdrachtsbelasting geschrapt voor jongeren, hoger voor beleggers. Overdrachtsbelasting wordt voor het eerste huis van iemand tot 35 geschrapt. Voor beleggers gaat de belasting van 2% naar 8%. Ik denk dat dit een goede regel is. Ik ken mensen die dromen van een "Bernhard Jr"-carriere als huisjesmelker, maar naar mijn mening hebben deze huisjesmelkers de woningmarkt totaal verziekt.
Maar toch zou het kunnen dat deze regel in de toekomst in de weg gaat liggen. Wellicht wil ik over pakweg 7 jaar een studentenhuis voor mijn zoontje kopen. Met deze regel wordt dit minder gunstig. Hopelijk komt er een uitzondering voor zulk geval.

Inkomstenbelasting verlaagd naar 37.1%. De afgelopen jaren heeft de overheid de inkomstenbelasting in verschillende stapjes verlaagd:
2018: 40.85%
2019: 38.1%
2020: 37.35%
2021: 37.1%

Dit klinkt heel leuk voor de werkende Nederlander, maar er zit een klein addertje onder het gras: de hypotheekrenteaftrek wordt automatisch ook minder. Dit was voor mij een extra reden om in 2019 de rentevaste periode van een stuk hypotheek af te kopen: de boete wordt gezien als vooruitbetaalde rente, en hoe eerder je de rente betaalt, hoe meer hypotheekrente je er over krijgt.
Voor het komende jaar daalt de inkomstenbelasting van 37.35% naar 37.10%. Het is niet veel, maar mocht ik binnenkort besluiten om de rentevaste periode van nog een stuk hypotheek af te kopen, dan probeer ik wel om dat dit jaar te regelen.

Wat vinden jullie van de plannen?

Zie ook:
Is vermogensrendementsheffing eerlijk?

Mijn eerste pensioendag

Het afgelopen schooljaar was mijn laatste jaar als deeltijddocent. Vanaf nu werk ik 4 dagen in de week, en heb ik een doordeweekse dag helemaal vrij! Het duurde wel een zomervakantie voordat ik het echt ging voelen. Dus afgelopen week was het zover: ik had mijn eerste pensioendag!

Natuurlijk ben ik ook twee dagen in het weekend vrij. Maar vanaf nu staat de donderdag, van 8 uur sochtends tot 3 uur smiddags helemaal in het teken van...mezelf! Ik hoef aan niemand verantwoording af te leggen en er is niemand die aan mijn kop zeurt. Dus ik ben op mijn dooie gemakje naar de supermarkt gegaan, heb staan te praten met veel collega-pensionado's, en ik heb uitgebreid gelunched.

Zo'n vrije dag is erg fijn, maar het heeft een valkuil: dat ik die dag verspil door te zappen tussen een rijtje nieuwswebsites, of andere bezigheden waarbij ik achteraf afvraag waar de tijd gebleven is. Dus heb ik een paar regels voor mezelf opgesteld:

1. Ik wil op donderdag graag dingen doen die voldoening geven. Dat kunnen klusjes zijn, maar ook een lange fietstocht, een bezoek aan bekenden, een boek lezen of een rekentooltje maken voor dit blog. het is zelfs toegestaan om even iets voor het werk te doen, maar dan moet het wel heel veel voldoening geven.
   
2. Ik maak een lijst met dingen die ik op donderdag zou kunnen doen. Op die manier zit ik nooit verlegen om ideeen. Ik ben eigenlijk niet bang dat ik me ga vervelen, maar wel dat ik ideeen vergeet.
3. Ik ga niet stressen of haasten. Ik heb de afgelopen 10 jaar genoeg gestressed, ik hoop dat het nu niet meer nodig is. Als een klusje niet af is, dan schuift het gewoon door naar volgende week. Dan maar een keer een weekje met halve voldoening.
4. Regels voor mezelf?!? Die zijn er gewoon als leidraad, ik mag ze gewoon aan m'n laars lappen.

Uiteindelijk ben ik 's middags begonnen aan wat kleine woningverbeteringen, en heb ik nog een slordige 10 kilogram druiven tot sap geperst. Wat een verschil! Vorig jaar kwam ik op donderdagmiddag bekaf van school, en nu ben ik na een dagje herboren en helemaal zen!

Parttime pensioen. Ik kan het iedereen aanraden!

Hypotheekrenteaftrek en Hillen: hoe zat het ook alweer?

Vorige week heb ik laten zien hoe onze inkomstenbelasting nodeloos ingewikkeld is, nu is het tijd voor de zinloze kronkels van de hypotheekrenteaftrek.

Stel je een hypotheek voor van 100.000,- met 5% rente. Voor elke euro hypotheek betaal je dus 5 cent rente per jaar, of 50,- per 1000,- dus 5000,- in totaal. De onderstaande grafiek is vergelijkbaar met die van vorige week: links is hoeveel rente je betaalt afhankelijk van hoe groot je hypotheek is, en rechts zie je hoeveel je voor elke 1000,- betaalt. Elk stukje huis is dus even duur. Dit lijkt logisch, maar je zult zodadelijk zien dat dit niet het het geval is!

In Nederland betaal je in praktijk een ander bedrag. Je kunt de hypotheekrente namelijk aftrekken van de belasting. Wat betekent dit? Je mag je rente van je inkomen aftrekken, en dan pas betaal je inkomensbelasting. Vorige week heb je kunnen lezen hoe veel dit is. Voor een modaal inkomen zit dit rond de 40%. Deze korting wordt niet direct verrekend met je hypotheek, dus het is niet echt inzichtelijk. Maar eigenlijk mag je dus stellen dat je maar 60% van de hypotheekrente moet betalen.

Helaas is het nog een beetje ingewikkelerder. Naast dat je de rente van je inkomen mag aftrekken, moet je ook een bedrag optellen bij je inkomen, namelijk de eigenwoningforfait (EWF). Na deze twee regeltjes ziet de rode lijn er zo uit:

Na belastingaftrek betaal je dus aanzienlijk minder, vooral voor grote hypotheken. Elke E1000 die je nu aflost levert nog een maar een besparing op van pakweg de helft. En er komt zelfs een punt waar je belasting moet betalen op je huis, namelijk als je hypotheek voor grofweg 90% is afgelost! Om die reden hielden heel veel mensen krampachtig deze hypotheek aan, want stel je eens voor dat je geld aan de overheid zou moeten betalen. Maar de rechter grafiek laat zien dat zowel de eerste als de laatste aflossing van evenveel oplevert per maand.

Maar Hillen was het er niet mee eens. Die had immers een afbetaalde villa in het Gooi, en deed er alles aan om geen belasting te hoeven betalen. Dus kwam er een wet dat de bijtelling van EWF nooit hoger mocht zijn dan de HRA. Gevolg: de groene lijn, die een knik vertoont rond de E15000,-:

In de afloslijn zie je nu een gekke sprong: boven de E15000,- levert aflossen slechts de helft op, daaronder maarliefst ineens de volle mep! Het werd nu dus extra voordelig om het laatste stukje hypotheek af te lossen (en nog steeds bestaan er mensen die bang zijn om dit te doen).

Maar de VVD vond dat er niet genoeg knikjes in de lijn zaten, en toverde dus nog een paar wetjes uit de hoge hoed. Zo werd het percentage waar tegen je de hypotheekrente mag aftrekken langzaam verlaagd. Je krijgt dan situaties waarbij de eigenwoningforfait en je inkomen wel tegen de 40% of 50% worden belast, maar de hypotheekrente slechts voor 38%.

En ten slotte kwam men er achter dat iets teveel mensen hun huis gingen aflossen. Als alleen Hillen in het Gooi een belastingvoordeel heeft is het prima, maar als al het gepeupel gaat aflossen, dan is het niet meer exclusief, en moet er pal en perk worden gesteld.

Dus kwam met op het idee om de wet Hillen weer af te schaffen. Maarja, wat eens gegeven is, kan je niet zomaar afpakken. Daarom wordt wet Hillen in 30 (!!!) jaar afgebouwd. Niemand weet wat de belastingschijven rond die tijd zullen zijn, wat voor kabinet we dan hebben, en of Nederland uberhaubt nog boven de zeespiegel ligt, maar we weten in ieder geval zeker dat de wet Hillen dan is afgebouwd.

Anyway, als je je huis bijna hebt afgelost, dan moet je elk jaar dus 3,33% meer betalen van het stukje tussen de rode en paarse lijn in bovenstaande grafiek.

Hoe wordt dan het totaalplaatje? Tja, dat is dus elk jaar anders. Niet alleen door de afbouw van wet Hillen, maar ook door andere dingen. Had ik al gezegd dat ze bijna elk jaar de schalen voor inkomensbelasting en bijtellingstarief van eigenwoningforfait aanpassen? Anders zou het natuurlijk veel te eenvoudig zijn.

Op basis van de gegevens die ik links en rechts heb gevonden heb ik een tooltje gemaakt die interactief laat zien hoeveel belasting je terugkrijgt als functie van de tijd en als functie van de grootte van de hypotheek:

Klik hier voor de tool.

We hebben geen 4, maar 8 belastingschijven!

Het is vakantie, dus vandaar nog een oude klassieker:

Het is algemeen bekend dat onze inkomstenbelasting een schijvenstelsel heeft, waarbij een hoger een inkomen gepaard gaat met een hogere belastingschaal. Meestal wordt aangenomen dat we 4 schijven hebben, maar in werkelijkheid hebben we er een stuk of 8. Wat stellen die schijven eigenlijk voor, en hoezo hebben we tegenwoordig geen 4 maar 8 schijven?

8 schijven? Ja, kijk maar in het onderstaande plaatje:

 (voor de gegevens, zie www.checkbrutonetto.nl)

Tsjonge, ik sta in een boek van Gerhard Hormann

Ik ben niet altijd enorm positief over boekjes van Gerhard Hormann geweest, dus het verbaasde me toen ik op groeigeld.blogspot.nl las dat ik werd geciteerd in "Eindelijk Hypotheekvrij". Zou het gaan omdat Gerhard tot inzicht was gekomen dat hij eigenlijk eerst had bij moeten storten in zijn spaarhypotheek voordat hij aan zijn aflossingsvrije hypotheek begon? Of om het feit dat het heel ongunstig is om de spaarhypotheek in het laatste jaar af te kopen? Dus ben ik even naar de boekhandel gegaan om zijn boek door te bladeren, op zoek naar mijn citaat. Het duurde even voordat ik het gevonden had, want ik had niet verwacht dat mijn citaat op de eerste pagina stond... bij de "lovende recensies":

 

Uhm...tja...

Ik kan hier van allerhande conclusies aan trekken, maar ik kan beter de recensie uit 2015 zelf laten spreken:

Recensie Hypotheekvrij!

Ik moest er ook maar aan geloven: ik heb "Hypotheekvrij" van Gerhard Hormann gelezen. Zoals een echte consuminderaar betaamt heb ik het boek bij de bieb geleend. Ik heb het idee dat half aflossend blogland dit boek beschouwd als een soort van Bijbel. Na het lezen van het boek viel me op dat het boek veel kenmerken met de Bijbel deelt:

Er wordt veel gepredikt
De Bijbel probeert mensen te overtuigen, en dat wil dit boek ook. En ik denk zelfs dat dit boek overtuigender is. Het hele idee van einde aan de oneindige groei, geld lenen van je eigen toekomst en "minder consumeren is minder zorgen" wordt zeer goed verwoord. Ik kan me zeker voorstellen dat dit een overtuigend boek is voor mensen die nog een laatste zetje nodig hebben om anders te gaan leven.

Ook mag wel gezegd worden dat hij een trendzetter is op gebied van hypotheek aflossen. In 2008 dacht maar een klein deel van de bevolking over aflossen, maar volgens mij is deze groep in 7 jaar tijd verveelvoudigd.

Helaas heeft het boek ook nadelige overeenkomsten met de bijbel:

Het pretendeert iets anders te zijn dan het is
Veel mensen denken dat de Bijbel een leuk verhalenboek is. Al ze gaan lezen komen ze bedrogen uit en merken ze dat de boeken Numeri en Leviticus nog saaier zijn dan een telefoonboek. De teleurstelling is vaak groot als blijkt dat het verhaal van de toren van Babel slechts een halve bladzijde (!!!) beslaat.
Dit geldt ook voor dit boek. De subtitel is "je huis aflossen in 10 simpele stappen". Mijn verwachting was dat het boek dus over aflossen ging. In werkelijkheid gaat hooguit 10% van de tekst over hypotheken, en daarbij zijn de 10 stappen die hij noemt ontzettende open deuren: "zoek al je hypotheekpapieren bij elkaar, doe wat berekeningen", enz. Vervolgens vertelt hij niet HOE je die berekeningen moet doen. Blijkbaar wilde Gerhard geen gras voor mijn voeten wegmaaien, waarvoor mijn grote dank.
Ook vertelt hij in het boek dat hij geen bespaartips wil geven, want internet staat al bol van de praktische tips. Vervolgens gaat een groot deel van het boek over thuisblijven in plaats van op vakantie gaan, een goedkopere auto nemen, en de verwarming lager zetten.
Eén belofte maakt hij wel waar: hij zegt dat het boek niet over aflossen in het algemeen gaat, maar over zíjn aflossing. En dat klopt: hij bespreekt in geuren en kleuren zijn tweede huis dat hij verkocht, het stuk tuin dat hij bij kocht, zijn voorliefde voor auto's en zijn verstandhouding met media.

Het boek neemt het niet zo nauw met wiskunde

In 1 Koningen 7:23 wordt gesproken over een ronde tafel die een omtrek heeft die 3 keer zo groot is als zijn diameter. Ik heb op school altijd geleerd dat dit getal niet 3, maar pi (ongeveer 3,14) moet zijn.
In Hypotheekvrij! wordt gezegd dat de kans op het winnen van 20 miljoen in een loterij 0,002 procent is, oftewel 1 op 50000. Als deze loterij het de volledige inleg gebruikt voor de hoofdprijs , dan zouden ze dus 50000 loten van elk 400,- moeten verkopen. In werkelijkheid zijn er ook nog andere prijzen en wil de loterij zelf ook nog wat winst maken, dus zouden de lootjes al snel rond de 1000,- moeten liggen. Ik ken geen loterijen die zulke dure loten hebben.
Dit klinkt misschien flauw, maar als een bijna cijferloos hypotheekboek schrijft, dan verwacht ik dat die zeldzame cijfers wel correct zijn.

Het boek deelt niet mijn mening
Het zal geen verrassing zijn dat ik het niet eens ben met alles wat in de Bijbel staat. Zo ben ik het ook niet met alles uit dit boek eens. Zoals de mening dat je de hypotheekrenteaftrek nooit mee moet nemen in je berekeningen, dat je HRA pas achteraf moet laten uitbetalen, dat de spaarhypotheek een tekenbeet is (link) en dat de politiek de politiek het fiscaal stelsel snel grondig zal veranderen.
Ik ga mijn mening niet nog eens herhalen, dat heb ik op dit blog al vaak genoeg gedaan.
Mocht je het nogmaals na willen lezen, zie:

• waarom ik mijn HRA maandelijks laat uitbetalen
• waarom voor mij spaarhypotheek veel meer oplevert dan aflossen 
• waarom ik geen foto's van afgeloste stukken huis maak
• waarom ik bandbreedte niet eng vind
• waarom ik niet bang ben voor toekomstige politieke plannen

Het boek is sektarisch
In de Bijbel wordt afgoderij veroordeeld, en wordt er gezegd dat de Bijbel de enige waarheid verkondigt. Zulke teksten zijn te verwachten in een geloofsboek van enkele jaren oud, maar niet in een hypotheekboek van 2012. Meerdere keren wordt er gezegd dat men vooral niet moet luisteren naar wat andere zeggen. Als Erica Verdegaal zegt dat een spaarhypotheek een tekenbeet is, dan is dat waar, maar als iemand twijfels heeft over aflossen, dan is dit per definitie een ketter die je van het juiste pad af wil helpen.
Op het einde van het boek draaft de schrijver helemaal door: "Het versneld aflossen van je hypotheek is net zoiets als stemmen tegen de Europese grondwet [...] Aflossen kan dan een afrekening zijn met de politieke arrogantie, vooral als je het doet zonder dat het fiscaal wordt gestimuleerd."
Jaah! Laten we lekker gaan aflossen, zo zullen we die klootzakken in Den Haag en Brussel een lesje leren! En als trap na zorgen we er voor dat we zo min mogelijk belastingvoordeel hebben!!

Conclusie:
Twijfel je of je zou moeten aflossen, dan kan dit een overtuigend boek zijn. Verwacht alleen geen praktische tips. Als je nuchter genoeg bent om eigen keuzes te maken, of juist zó gevoelig dat je kwetsbaar bent voor sektarische ideeën, dan raadt ik dit boek af.

Update:
Ondertussen is Gerhard zelf van zijn eigen geloof afgestapt, en had hij eigenlijk liever bijgestort op zijn spaarhypotheek! Zie is Gerhard Hormann van zijn geloof gevallen?

Lineaire hypotheek wordt zwaar overschat

Ik ben een paar weekjes met vakantie, dus publiceer ik wekelijks een oude klassieker. Veel leesplezier!

========================================================================

Vaak lees ik dat een lineaire hypotheek "beter" zou zijn dan een annuitaire hypotheek. Met veel bombarie wordt dan een rekenvoorbeeld gegeven waarbij wordt berekend wat een lineaire en annuitaire hypotheek over de hele looptijd kosten (zie bijvoorbeeld wegwijs, telegraaf, rente.nl, financieelonafhankelijkworden). In deze voorbeelden lijkt de lineaire hypotheek goedkoper, maar de waarheid is wat genuanceerder, en eigenlijk veel simpeler dan normaal wordt verteld. Tijd voor het volledige verhaal.

Consumeren in crisistijd?

Tijdens de kredietcrisis van 2008 en ook nu wordt het weer pijnlijk duidelijk: onze huidige vorm van kapitalisme is een nogal schokkerige achtbaan: als het goed gaat jaagt iedereen zijn geld er door en wordt de economie tot absurde proporties opgeblazen, maar zodra het fout begint te gaan houdt iedereen de hand op de knip en zakt de boel als een souffle in elkaar.

Tijdens zulke crisis gebeuren er altijd dezelfde dingen. Ten eerste gaat overheid grote commerciele bedrijven redden, want blijkbaar kunnen we niet zonder ze leven. Daar op volgt een pleidooi aan mensen om vooral veel dingen te kopen om zo de economie weer aan te zwengelen.

Voor consuminderaars en minimalisten voelt dit als vloeken in de kerk. We vinden het logisch dat je niet al je geld verbrast, maar bewust kijkt hoeveel geluk je kunt hebben zonder veel aankopen. Als Rutte oproept om in crisistijd een auto te kopen, dan haal ik mijn schouders op: in economisch goede tijden zou ik het ook niet doen, waarom nu dan wel?

In plaats van het oproepen tot consumeren in crisistijd, zou de overheid beter kunnen oproepen tot consuminderen in voorspoedige tijd, zodat de volgens crisis kleiner zal zijn, of zelfs helemaal wegblijft.

Deze crisis is een uitzondering. Bedrijven raakten niet in de problemen door het falen van de economie of door het wegblijven van consumenten, maar simpelweg omdat ze door de overheid verboden werd om open te blijven. Zo zijn veel restaurants, kermissen, bioscopen, stadions enz aan de rand van faillissement geraakt.

En daar begint het voor mij nu een beetje ethisch te knagen. Ik ga zelden naar een restaurant, je zult me nooit lang op een kermis zien, ik ga hooguit een keer per jaar naar de bioscoop, en sport doe ik liever zelf dan er naar te kijken. In een normale crisis zou ik me niet echt aangesproken voelen als de overheid me zou aanmoedigen om deze branches te steunen. Ik ben namelijk niet degene die in crisistijd is weggebleven. Bovendien zou ik wel een bioscoop kunnen steuren, maar ik heb echt geen idee naar welke film ik dan zou moeten. Entertainment moet immer niet op werk gaan lijken.

Om mijn geweten te sussen heb ik toch een paar dingen uitgekozen om geld aan te geven. Ik ben donateur geworden van een lokaal cultureel erfgoed. Doordat ze nu geen feesten en bruidsreportages kunnen doen, zijn hun inkomsten grotendeels drooggevallen. Ik steun ze met een periodieke gift, want culturele periodieke giften zijn voor 125% aftrekbaar. Zo betaal je dus netto minder dan de helft. Zie ook hier.

En het verhaal dat Lonneke schreef over een natuurcamping in Portugal die door bosbrand is verwoest raakte me. Dus heb ik op die site ook nog een stukje ziel afgekocht. Zelf doneren? Dan kan hier.

Zo bereken je het rendement van beleggingen

Het rendement van een bankrekening wordt door de bank verstrekt (hoewel ze er tegenwoordig niet echt trots op hoeven te zijn), maar wat is het rendement van een belegging? Ik zie vaak dat mensen de huidige waarde delen door de orospronkelijke waarde. Dan heb je inderdaad een soort van rendement, maar het zegt dan niets over de duur van de investering. 10% winst na een jaar is behoorlijk goed, maar als je na 10 jaar slechts 10% rente hebt geboekt ben ik minder enthousiast.

Nog ingewikkelder wordt het als je niet alles in een keer belegt, maar elke maand er wat instopt. Hoe kan je dan een rendement berekenen dat eerlijk te vergelijken is met het rendement van de bank?

Een tijdje geleden heb ik wat tooltjes gemaakt die hier mee om kunnen gaan. Hier vind je een tool voor periodiek sparen en hier een tool voor een investering die een periodieke besparing oplevert (bijvoorbeeld zonnepanelen).

Maarja, wat doe je nu als je onregelmatig inlegt? Of zelfs af en toe wat geld laat uitkeren? Daar heb ik het volgende op gevonden: ik hou in excel bij hoeveel ik elke maand inleg en hoeveel ik incidenteel verkoop of uitgekeerd krijg als dividend. Drie kolommen zijn hierbij belangrijk: de inleg (wat ik in een maand heb bij- of afgeschreven, hieronder kolom T), wat ik in totaal heb ingelegd (kolom U, het resultaat van kolom T), en de actuele waarde (die zoek ik op bij degiro, kolom V).

Vervolgens bereken ik wat de waarde zou zijn geweest als ik het geld op een spaarrekening had gezet met een bepaalde rente. In dit voorbeeld doe ik het voor 5%, 10%, 15%, 20% en 25%. De berekening is eignelijk heel simpel: Ik neem de waarde van de bankrekening van een maand geleden, en toe er de maandelijkse rente bij, en ik voeg de inleg van de huidige maand erbij: 

Op deze manier kan je de actuele waarde van je portefeuille vergelijken met bankrekeningen met verschillende percentages. Voor mij ziet de grafiek er zo uit:

Op deze manier kan je heel mooi zien hoe mijn belegde waarde zich verhoudt tot de waarde die ik zou hebben gehad met een bankrekening van een bepaald percentage. Je ziet dat ik rond het begin van het jaar op ongeveer 10% stond. Dit waren vooral aandelen van mijn werk, want ETF's heb ik in 2019 verkocht. Pas in de huidige crisis met in weer gaan inslaan. Als ik de grafiek nog een stukje verder teken, ziet hij er zo uit:

De inleg die ik in maart en april heb gedaan zijn nu al meteen veel meer waard geworden. Als ik dat vertaal naar jaarlijkse rente, dan kom ik op meer dan 25% uit! Ik besef wel dat dit een "beginnersgeluk" dingetje is: zodra ik meer geld in de beurs heb zitten en de beurs gaat daarna alle kanten uit, dan zal dit percentage wel een beetje afvlakken. Maar dankzij deze grijze hulplijnen kan ik mooi zien hoe ik draai ten opzicht van de spaarrekening.

Hoe berekenen jullie het rendement van beleggingen?

Recensie "Het leven is te kort om op kantoor te zitten" - Lonneke Lodder

Bij mijn werk mag niemand meer naar kantoor komen. Je moet de bewaker van tevoren inlichten als je even wat spullentjes komt ophalen. Een collega van me heeft mijn plantjes meegenomen om er voor te zorgen. Het ziet er troosteloos uit daar...

Van de andere kant: er geen passender moment om het boek "het leven is te kort om op kantoor te zitten" van Lonneke Lodder te lezen. Want hoewel veel mensen een leven zonder kantoren niet kunnen voorstellen, worden we nu ineens noodgedwongen geconfronteerd met een kantoorloos leven.

Het boek neemt ons mee op de fysieke maar ook mentale reis die Lonneke maakte van een gemeentekantoor vol mantelpakjes en whiteboards naar een geel huis op een berg in Spanje.

Het boek begint met een nogal confronterend betoog over het Nederlanse kantoorbestaan. En vooral over de zinloosheid er van. David Graeber heeft er ooit een term voor bedacht: bullshit jobs. Banen waarin wordt vergaderd, gedelegeerd, rapporten worden geschreven, brainstormsessies worden gehouden, maar waar uiteindelijk weinig uitkomt.Veel van deze banen zijn geschapen om zoveel mogelijk mensen status te bieden. Mijn kantoor niet volledig aan het bovenstaande stereotype voldoet, werd me toch een flinke spiegel voorgehouden...

De rest van het boek geeft een reisverslag hoe Lonneke uiteindelijk in het gele huis is uitgekomen. bij sommige blogger die een boek schrijven is het boek vaak weinig meer dan een samenvatting van het blog. Dit boek gaat een stuk verder, en wordt het verhaal een stuk completer. Maar ook komen andere mensen aan het woord die vreemde carriereswitches hebben gemaakt. Wat ik heel prettig aan het boek vind, is dat het me geen advies geeft. We hoeven nu niet allemaal massaal op huizenjacht in Spanje nadat we in een pelgrimstocht ernaartoe zijn gewandeld en daar ezels hebben verzorgd. Nee, het is HAAR verhaal, met al haar gedachteveranderingen, overwegingen, vallen en opstaan.

Zo had ze eerst altijd het droomplaatje om te gaan bierbrouwen, om later tot de conclusie te komen dat deze behoefte vooral was ingegeven doordat ze iets wilde produceren. Aangezien Spanje niet bepaald een bierland is, bleek het dit doel slecht haalbaar, maar zelf eten verbouwen op het platteland kan wel.

Wat heb ik er zelf van geleerd?
Het geeft heel veel inspirtie om te lezen hoe iemand haar leven zo kan omgooien om dromen te bereiken. Maar past zulk plaatje ook bij mij? Ik denk het niet. Lonneke woonde in een stadsjungle zonder ooit getuinierd te hebben en werkte op een Amsterdams kantoor in mantelpakje. En dat plaatje gooide ze volledig om door ver weg te verhuizen en een nomadenbestaan te leiden.

Bij mij past zulk leven niet. Ik woon al in een klein dorpje met veel natuur in de omgeving, en ik heb al een flinke tuin waar ik me kan uitleven. Op kantoor hoef ik me niet veel aan te passen. Ik loop meestal op sokken (na het douchen van de lange fietsetocht heb ik meestal geen zin om schoenen aan te trekken) en als het warm is zelfs in korte broek op blote voeten.

En hoewel ik geen gigantische brede vriendenkring heb, merk ik dat ik na 10 weken thuiswerken wel weer behoefte begin te krijgen aan wat meer contact dan alleen een klein cirkeltje van naasten. Dus een geel huis kan ik ook van mijn bucketlist afstrepen.

Het boek heeft me wel weer op scherp gezet dat ieder mens op geregelde tijd moet dromen over wat een wenselijke toekomst is. En dat deze dromen anders kunnen zijn dan een paar jaar geleden.

Wil je het boek kopen? Ik doe niet aan affiliategedoe, maar als je Lonneke extra wilt steunen, dan kan je het boek via deze link kopen.

Overlijdensrisicoverzekeringperikelen

Het vorige jaar heb ik de helft van dit huis overgenomen van m'n ex en direct ook meteen alle verzekeringen onder de loupe genomen. Destijds kwam ik tot de conclusie dat de overlijdensrisicoverzekering (ORV) niet meer nodig is: het huis staat niet meer onder water, en als ik zou komen te overlijden dan wordt dit huis verkocht met overwaarde. Een extra uitgekeerd bedrag is altijd leuk, maar mijn instelling is dat ik alleen wil verzekeren wat nodig is. Zie ook hier.

Het probleem is dat ik een beetje heb zitten slapen... want hoewel ik sinds juli enige eigenaar ben van dit huis, wordt er nog steeds elke maand het geld voor de ORV afgeschreven! Ik ben dus een beetje boos op mijn adviseur, maar ook op mezelf, omdat ik dit zo lang over het hoofd heb gezien.

Enfin, nu is mijn financieel adviseur dus in onderhandeling met de hypotheekverstrekker wat er mogelijk is. En blijkbaar beloofde mijn adviseur destijds teveel, want volgens de hypotheekverstrekker mag de ORV alleen weg als de hypotheek minder dan 80% van de taxatiewaarde is. Maar dit is vatbaar voor meerdere interpretaties: tel je dan het geld in de spaarhypotheek ook mee? Dit bedrag is in feite al in de knip van de hypotheekverstrekker, dus daar is geen risico meer over. 

Mocht ik deze verzekering moeten aanhouden, dan verwacht ik dat hij drastisch omlaag kan, want:

1. nu hoef ik maar verzekerd te zijn tegen 1 overlijden, niet tegen 2.
2. de spaarhypotheek is ingekort van 30 naar 20 jaar. (tot mijn 49ste ipv 59ste)
   
3. de spaarhypotheek, en dus het uit te keren bedrag, is gehalveerd.
   

Ik heb dus al een jaar verspild aan het betalen aan een verzekering waarvan ik opdracht ik had gegeven om hem op te zeggen. Ik vind dat de financiele adviseur hier tekort is geschoten, hoewel ik laat aan de bel heb getrokken. Ik ben benieuwd of ze het financieel willen compenseren.

Heeft iemand ervaring met het "vragen voor financiele compensatie voor adviseurs die hun belofte niet nakomen"?

zie ook:

living on the edge: weg met verzekeringen

een half huis gekocht!

OZB en afvalstoffenheffing.

De bekende jaarlijke gepeperde rekening van de gemeente is weer in de bus gevallen, dus kijken wat we er uit kunnen opmaken:

OZB 

De WOZ waarde is bijna 10% gestegen. De waarde is nu voor het eerst boven de aankoopwaarde toen we het huis in 2010 kochten, maar het is nog steeds een fractie onder de taxatiewaarde van afgelopen jaar, dus ik heb niks te klagen. Volgens mijn eigen definitie mag ik nu dus 10% woningwaarde toevoegen bij m'n eigen vermogen.


Waterschapslasten
Een andere verandering is de waterschapslasten. Veel componenten ervan zijn een vast tarief of gekoppeld aan de WOZ waarde, maar de "zuiveringsheffing" is gekoppeld aan het aantal personen in het huishouden. Hierbij betaalt een eenpersoonshuishouden 49,- en een meerpersoonshuishouden 147,-!!
Mijn zoontje staat officieel bij m'n ex ingeschreven, dus zij betaalt bijna 100,- extra voor het zuiveren van zijn vuil water. Ik denk dat ik deze informatie onder de pet hou om gezeur te voorkomen....

Afvalstoffenheffing
Ten slotte hebben we in onze gemeente een diftar systeem, waarbij je voor elke kliko-lediging betaalt. Op de rekening kan je mooi zien dat ik afgelopen jaar slechts 2 keer de bak aan de weg heb gezet. Ik heb hem ook in december aan de weg gezet, en dat is maar goed ook, want het tarief is veranderd van 10,- per lediging naar 22,- per lediging! Dat is 16 cent per liter afval. Ik verwacht dit jaar 1 of 2 ledigingen nodig te hebben, maar dat is toch veel geld. De reden dat de gemeente het tarief heeft verhoogd is dat ze de burger wil motiveren om minder afval te maken (nobrainer), maar ook om op zoek te gaan naar alternatieven, zoals de commerciele afvalverwerking. Maar ik heb al een andere oplossing bedacht: mijn vriendin woont in een gemeente zonder diftar, dus ik neem gewoon af en toe heel romantisch een zak afval mee.

Stop de stuiterbeurs!

Terwijl de thuiswerkende ouders (mezelf inbegrepen) met kinderen horendol worden van rondstuiterende kinderen, valt me een andere stuiterbal op: de beurs. Elke keer als er ergens een steunmaatregel wordt goedkeurd schieten de beursen omhoog, om na een dag weer terug te zakken in de ellende van de explosieve ziektecijfers. Ik ben behoorlijk verbaasd over dit gedrag. Elke belegger weet dat overheden aan steunmaatregels bezig zijn, en dat we voorlopig nog in deze crisis zitten, waarom dan toch dit wispelturige gedrag?
Deels is de media hier schuldig aan. Afgelopen dinsdag spraken ze over een recordwinst op de beurs:

 
Ik kan me voorstellen dat mensen snel inloggen op hun account snel weer geld naar de beurs brengen. Maar als je uitzoomt, dan ziet het er een stuk minder rooskleurig uit:

Het feit dat de eenzame belegger zo overreageert op dit nieuws niet zo erg. Het ergste is dat flitshandelaren bakken met geld bij elkaar kunnen schrapen elke keer als de beurs zo wispelturig reageert. Flitshandelaren detecteren in een fractie van een seconde het verschil in prijs tussen verschillende beursen over de wereld, en slaan hier hun voordeel uit. Zij reageren dus niet op nieuws, en zijn al helemaal niet geinteresseerd in de bedrijven zelf. Het enige wat ze doen is de krenten uit de pap vissen. Arjen Lubach kan het veel beter uitleggen dan ik:

Wat Arjen is vergeten te zeggen is dat hier ook een oplossing voor bestaat: de Tobintaks. Deze belasting bestaan uit een miniem percentage voor elke aankoop op de beurs. Deze belasting hoeft slechts 0.01% ofzo te zijn. Dit is zo weinig dat een gewone belegger het niet merkt. Maar voor flitshandelaren is deze belasting al groot genoeg om hun totale businesscase in duigen te laten vallen. Zielig voor deze bedrijven? Ik denk het niet. Kunnen deze mensen eindelijk iets nuttigs gaan doen met hun hersenen/computers/tijd.
Het enige probleem bij deze belasting is....dat hij nog niet bestaat. Veel landen hebben al aangegeven dat ze zulke belasting graag zouden willen, maar de belasting werkt alleen als veel landen het doen. Landen met een Tobintaks zullen minder populair zijn om in te investeren, en niemand wil het netste jongetje van de klas zijn. Dit is vergelijkbaar met vliegtaks: als een land vliegtaks zou invoeren, dan varen de luchthavens net over de grens er wel bij.
Gelukkig hebben veel landen in Europa al aangegeven dat ze graag een tobintaks zouden willen invoeren. En zoals gewoonlijk is Nederland niet het netste jongetje van de klas, want bij ons heeft de economie voorrang boven alles.

Dus laten we op wereldschaal een Tobintaks invoeren. Dit geld kan geint worden door het IMF ofzo, en er kunnen leuke mondiale dingen van worden gedaan: mondkapjes kopen, of bomen planten ofzo.

Maar voorlopig stuitert de beurs nog even door. Maar ik wacht even. Volgende week breekt de hel echt los in Amerika...

Leven in vreemde tijden

Terwijl mijn ex griep heeft en ik dus al anderhalve week gezellig met m'n zoontje thuis zit te werken, spoken er teveel dingen in mijn hoofd:

• Dat mijn vader van 73 in de grootste brandhaard van Brabant zit, maar zelf niet vindt dat hij bij de risicogroep hoort.
• Dat onze maatschappij best even een reset kan gebruiken, omdat we met z'n allen de wereld erdoorheen aan het jagen waren. Even pas op de plaats. De effecten zijn al te zien met satellietbeelden. Maar Lonneke kan dat veel beter bewoorden.
• Dat ik mijn eerste doodverwensing binnen heb omdat ik drie weken geleden een flinke voorraad heb ingeslagen. Destijds werd ik nog uitgelachen, en nu ben ik opeens een aso. En dat terwijl de winkels het door mij veroorzaakte tekort al twee weken geleden hebben aangevuld, en ik nu dus geen belasting vorm op de winkels. Over flattening the curve gesproken.
• Dat ik me niet zoveel zorgen maak over Nederland, maar vooral over landen als Noord Korea, waar zelfs grote leider toegeeft dat hij tekort is geschoten, en de Verenigde Staten, die de laatste week pijlsnel stijgt in de epidemiewereldranglijst, waarschijnlijk veroorzaakt door een leider die te vaak gezegd heeft dat het "gewoon een griepje is". Hoe ver ben je gezonken als de Noord Koreaanse leider zich meer bescheiden opstelt als jezelf? Ik verwacht dat over en week de VS meer gevallen heeft dan China of Italie. Wordt een gezellig boel daar zonder ObamaCare.
• Over de Verenigde Staten gesproken: ik heb het idee dat er in dit land iets te veel optimistische mensen wonen. Elke keer als Wall Street afgelopen week opende, worden de kelderende koersen weer opgekrikt. Mijn vermoeden is dat de echte beurskrach gaat beginnen als het kwartje is gevallen bij het volk aan de andere kant van de oceaan. Waarschijnlijk ergens volgende week. Koersen kan je normaal niet voorspellen, behalve als er iets heerst met een incubatietijd van twee weken.

Dat allemaal gezegd hebbende, besef ik dat het ook een realitycheck is voor mij. Toen er opeens een hoop activiteiten werden geannuleerd, betrapte ik mezelf erop dat ik het helemaal niet zo erg vond. Ik vond het juist fijn om even een lege agenda te hebben, en van veel feestjes was ik zelfs opgelucht dat ik er niet heen hoefde. Blijkbaar heb ik mezelf een ritme aangeleerd om veel sociale dingen te doen, terwijl ik misschien meer introvert ben dan ik zelf wil toegeven. Ik ben blijkbaar niet de enige, want in de Volkskrant spreekt een psychiater de voordelen van een collectieve lege agenda. De afgelopen weken heb ik eindelijk tijd gehad om in de tuin te werken, (digitaal) tijd door te brengen me m'n allernaasten, en wat klusprojecten af te ronden.

Zo heb ik eindelijk mijn garage een keer opgeruimd. Ik besefte dat mijn werkplaats nooit praktisch is geweest, in alle 10 jaar dat ik hier nu woon. Te weinig opbergplekjes, waardoor de werkbank altijd overvol ligt.

Dus heb ik wat extra plankjes gemaakt in het raamkozijn. Eindelijk heb ik ruimte voor het grote werk zoals cirkelzagen:

Een ding is zeker: ik heb geen last van verveling zoals Uitklokken.
De komende weken zal je waarschijnlijk veel klusblogs gaan zien...

Beleggen dan maar?

Al een tijdje hou ik de beurs in de gaten over wanneer ik moet instappen. In januari 2019 haalde ik ruim 1000,- die ik bij de ETF VWRL had geparkeerd van de beurs. Het stond toen op 69,99. Ik verkocht het omdat ik een extra buffer nodig had in verband met het uitkopen van m'n ex, en eerlijk is eerlijk, omdat ik bang was voor een crash.
De vraag is dan wanneer ik weer moest instappen. De afgelopen weken daalden de koersen aardig, maar ze stonden nog steeds zo hoog als december 2019: veel te hoog. Pas afgelopen maandag kelderde de boel naar onder de 70,-, en heb ik gekozen om mijn aandelen terug te kopen van een extra stukje buffer dat ik nog had staan van 2500,-. Ik heb de aandelen nu voor 69,85, dus net wat minder dan ik ze verkocht heb. Het afgelopen jaar heb ik ongeveer 2% dividend misgelopen. In plaats daarvan heb ik een stukje hypotheek afgelost (5.3%, netto 2.9%), en de rentevaste periode van een ander deel afgekocht (ongeveer 6,79% rente).
En vandaag is de hypotheekrente binnen, dus dit is eigenlijk het maandelijkse moment dat ik mezelf gun om te investeren. Maar misschien ga ik even wachten, want ik heb het idee dat het einde nog niet in zicht is.
Zoals ik al eerder aangaf ga ik deze crash niet in detail timen: wellicht is het morgen nog slechter, maar misschien hebben we de dip al gehad. Ik time alleen op de grote conjunctuur: ik leg in bij een crisis, en hoe harder de koersen daarna opveren, hoe minder ik ga beleggen. Ik heb dit al eens vergeleken met het weer: het is heel moeilijk te voorspellen wat het weer volgende weer wordt, maar we weten wel dat het over 4 maanden zomer is. Qua beleggen is het nu lente, dus tijd om te investeren voor de zomer.

De afgelopen maand heeft wederom bewezen dat er maar 1 zekerheid is in de beurs: om de zoveel tijd komt er een crash. Het verschil is dat de oorzaak elke keer anders is, zodat de crash ons altijd verrast. Maar nu het crash is aangebroken is het tijd om te investeren. Misschien voelt het als profiteren van andermans ellende, maar dankzij deze investeringen is blijft de beurs net een tikkeltje hoger dan zonder, dus is het voor de goede zaak.


zie ook:
deze belegger neemt de chicken exit
mijn plan dat 6,79% rente oplevert
nu beleggen is als zomergoed zaaien in de herfst

Spaarhypotheek een tekenbeet? De mijne is een goudmijn!

Ik lees steeds meer mensen die hun spaarhypotheek laten omzetten naar annuitair, want dat geeft ze meer vrijheid. Toch is dit heel erg zonde, want hoe langer je die spaarhypotheek hebt, hoe rendabeler hij begint te worden. Na een tijdje begint hij zelfs geld te genereren! In november heb ik al eens uitgelegd dat als je een spaarhypotheek sec bekijkt, dan is de rente zeer laag.

Korte recap: neem een voorbeeld van 100.000 hypotheek, nog 7 jaar te gaan. Elke maand leg je 200,- in de spaarpot en betaal je 416.67,- bruto rente. Netto betaal je slechts 241.67 rente, en bovendien wordt je spaarpot elke maand 234.63 groter. Aangezien inleg gewoon een aflossing is, ben ik eignelijk alleen geinteresseerd in de rente die ik betaal, en die is 241.67-234.63=7.04. Ik betaal dus 7.04 rente over wat nog open staat op deze hypotheek, en kom ik uit op 0,19%. Daar kunnen de huidige marktrentes niet aan tippen!

Maargoed, in november heb ik alleen de huidige situatie bekeken. Wat als we kijken naar de resterende looptijd? Dan is het veel interessanter om te kijken hoeveel we in totaal nog gaan betalen en hoeveel hypotheek er nog afgelost moet worden. In dit geval is er 56310.74 opgebouwd in de spaarpot, dus moeten we nog 43689.26 aflossen. En hoeveel gaan we de resterende 7 jaar, dus 84 maanden betalen? Elke maand betalen we netto 241.67 rente en 200,- inleg. In totaal is dat 37100. Dat is dus veel minder dan de resterende hypotheek! Ik ga met 37100 een hypotheek van 43689.26 aflossen, dus ik bespaar 6589.26! De hypotheek kost helemal geen geld, maar genereert geld voor me!

Ten slotte zou je het nog kunnen vergelijken met een annuitaire hypotheek. Stel je zou een annuitaire hypotheek van 43689.24 kunnen afsluiten voor 7 jaar, en je zou elke maand 441.67 moetne inleggen, hoeveel zou de rente dan moeten zijn. Bij een annuitaire hypotheek met een positieve rente betaal je meer dan de totale hypotheekwaarde. Maar in dit voorbeeld wil ik minder betalen dan de totale hypotheekwaarde, dus wordt de rente ook negatief. Antwoord: -4.49%! Deze hypotheek is gelijk aan een (netto) annuitaire hypotheek van -4.49%. Niet een beetje negatief dus, maar heel negatief. Deze schuld levert je meer op dan menige investering! Negatieve rente die gunstig is, dat is een beetje verwarrend. Daarom heb ik kleuren toegevoegd: gunstige getallen zijn groen, ongunstige getallen rood.

Even wat voorbeelden: bij 100.000 tegen 5% voor 30 jaar zit je na 13 jaar en een maand al op het punt dat je nog net zoveel geld gaat betalen als dat er afgelost moet worden. De hypotheek is in feite gratis.

We kunnen natuurlijk niet in de toekomst kijken. De kans is groot dat de hypotheekrente wordt afgebouwd. Daarom heb ik ook een regel "belastingschaal" toegevoegd, zodat je kan kijken wat het effect is van minder hypotheekrenteaftrek.

Een spaarhypotheek is dus een goudmijn! Waarom blijven mensen dan goudmijnen dempen omdat ze denken dat ze met een tekenbeet te maken hebben? Waarschijnlijk hebben ze artikelen van Erica Verdegaal gelezen. Wel apart dat haar artikel over "spaarhypotheek is een tekenbeet" nergens meer terug te vinden is. Misschien is ze zelf ook van mening veranderd?

Maar de geest was al uit de fles. Gerhard Hormann heeft dit eindeloos overal herhaald, in zijn bestseller Hypotheekvrij, maar ook talloze malen op twitter. Later kreeg Gerhard toch spijt van zijn blinde focus op de aflossingsvrije hypotheek, waardoor hij uiteindelijk toch besloot om te investeren in de spaarhypotheek. Maar een jaar voor het einde probeert hij alsnog de boel af te kopen.

En dat brengt me op het volgende puntje: bijstorten of inkorten van de spaarhypotheek is op het einde van de looptijd helemaal niet meer gunstig. Als je spaarhypotheek eenmaal momentum heeft kan je 'm het beste laten doorsudderen. Met inkorten of bijstorten, of nog erger, omzetten naar annuitair slacht je de kip met de gouden eieren.

Zelf proberen? Klik op onderstaande tool:

zie ook:
Dit is waarom je nog steeds blij moet zijn met je spaarhypotheek

Hamsteren!

Laat ik vooropstellen dat ik niet bang ben voor virusjes. Ik heb een goede gezondheid, dus ik heb niet veel te vrezen. Maar de wereld begint langzaam haar verstand te verliezen, en dan doe ik graag mee. Met paniek? Nee, maar wel met hamsteren en op tijd instappen op de beurs!

In veel omringende landen zijn er al lege schappen. Mensen slaan aan het hamsteren, oftewel "doomsday preppen" voor het geval dat de voedselvoorziening stagneert. Moet ik dan meedoen? Normaal gesproken is mijn filosofie om zo min mogelijk voorraad te hebben. Past wel bij mijn minimalistische aard. Maar wat als de winkels leeg gaan raken? Misschien toch maar wat extra inslaan.

Mijn insteek is dat ik geen dingen in huis wil hebben die ik waarschijnlijk nooit ga gebruiken. Ik ga dus geen flessen water kopen, want ik gebruik normaal gesproken ook geen flessen water. Ik heb wel wat sfeerkaarsen, maar geen andere energie noodvoorzieningen. Dit lijkt me behoorlijk overdreven. Ik verwacht niet dat binnenkort de watervoorziening of stroomvoorziening ermee stopt.

Dus heb ik besloten om van enkele basisprodukten meer in te slaan, maar die ik anders toch binnen een jaar zou gebruiken. dat zijn:
-pasta: blijft lang goed, en gaat toch wel op
-haver: granen die lang goed blijven, zijn tevens te blenden tot havermelk
-blikken soep
-potten groente
-zakken noten: als vegetariers eten we veel noten, ze blijven bovendien veel langer houdbaar dan vlees
-een vriezer vol met pizzas, vis en brood
-wc papier. Schoonmaakspullen en wasmiddel enzo heb ik nog voor minstens 10 jaar (heb ik al ooit verteld dat mn ex veel kocht?), maar wc papier is geen overbodige luxe om in huis te hebben.
-een doos melk. Melk is een van de weinige dranken die ik koop (fris heb ik zelden in huis). Ik beschouw melk tevens als backup als er even geen water is, dan kunnen we in ieder geval melk drinken.

Bij de lidl was ik ongeveer 100,- kwijt, niet slecht voor een overlevingspakket.

En qua beurs? Die doet het al best leuk, maar dit is nog niet echt een serieuze crisis. De koersen zijn gezakt naar het niveau van pakweg 1 januari. Toen was ons virus al wereldnieuws, maar de wolven van wallstreet gingen gewoon door. Het dolle optimisme van afgelopen weken is nu dus gecorrigeerd. Er moet echt nog wel wat meer gebeuren voordat ik instap.

Maar iets zegt me dat deze kermis nog wel even gaat duren...

======================================================
Naschrift (21/3/2020):
Dit bericht is van 3 weken geleden. Op dat moment waren alle schappen vol en konden de winkels dit prima aan. Dezelfde voorraad nu kopen zou inderdaad asociaal zijn. Bekijk het van de andere kant: dankzij deze voorraad heb ik afgelopen week niet hoeven winkelen, dus heb ik de winkels niet extra belast. Over "flattening the curve" gesproken.

Investeren full throttle!

Op dit moment zijn alle scheidingskosten afgehandeld en heb ik weinig andere dingen om voor te sparen, dus heb ik het volgende besloten: ik ga full throttle investeren! Dat ga ik op de volgende manier doen:
Elke 16de van de maand ga ik al het geld dat ik boven mijn buffer heb investeren in hypotheek of aandelen. Zolang de koers nog onrealistisch hoog is zal dit de hypotheek zijn. Dit is dus nooit een mooi bedrag, want ik heb zelden precies ene mooi bedrag op de rekening. Van de andere kant: annuitaire hypotheken zijn nooit ene "mooi bedrag" groot, dus kan ik best een bedrag als 2283,85 aflossen.
Waarom de 16de? Op die dag komt de hypotheekrenteaftrek binnen. En de vaste lasten worden meestal rond het einde van de maand of het begin van de maand afgeschreven. Op de 16de verwacht ik geen grote kosten totdat rond de 24ste het salaris binnenkomt. Daarnaast is het fijn om twee keer per maand een financieel momentje te hebben: op de 16de om te zien hoeveel ik over heb, en op het einde van de maand om te zien wat de saving rate en het verbruik is. 

Door de aflossingen van de afgelopen twee maanden ziet het er zo uit:

Het verschil is bijna niet te zien, maar als ik inzoom ziet het er best spectaculair uit:

In januari ben ik door de 80% grens gegaan, en als het zo doorgaat zou de 70% ook haalbaar moeten zijn. Ik mag natuurlijk niet meer dan 10% per jaar aflossen, maar samen met het automatisch aflossen lukt het wel.
Nouja, tenzij er een crisis uitbreekt, dan krijgt beleggen de voorkeur. Maar voorlopig zit er nog veel te veel optimisme in de beurs. Een brexit en een corona virus hebben er nog geen verandering in gebracht. Zelfs Boeing, dat met veel problemen kampt, laat redelijk positieve cijfers zien. Maar waarschijnlijk begint het systeem zich wel al van binnen uit te hollen. We gaan het zien.

Hoe balanceren tussen aflossen en beleggen?

Dagelijks lees ik artikelen over de keus tussen aflossen of beleggen. Al deze overwegingen behandelen grofweg deze zaken:

• hypotheek geeft een stabiel rentepercentage, rendement uit beleggen fluctueert
• hypotheek zit in stenen, beleggingen kan je terughalen
• over hypotheek ontvang je hypotheekrenteaftrek, over beleggingen betaal je belasting

Dat weten we ondertussen wel, maar als je zowel wilt aflossen als beleggen, wat is dan een goede balans? Hieronder laat ik een paar taktieken zien:

Verschillende potjes voor verschillende doelen
Veel mensen hebben verschillende vormen van passieve inkomsten, die ze vervolgens voor verschillende dingen kunnen besteden. Zo kan ik me voorstellen dat iemand zijn marktplaatsverkopen in aandelen stopt, omdat dit leuke "bijwangsten" zijn. De hypotheekrenteaftrek daarentegen gaat naar de aflossing van het huis. Dit geld is immers ontvangen dankzij het huizenbezit.
Hoewel dit heel mooi klinkt, zit er geen enkele ratio achter zulke beslissing. Waarom zou je vlak voor een crisis veel aandelen kopen, alleen maar omdat je net de babyspullen hebt verkocht? Deze aanpak past in ieder geval niet bij mij.

Herbalanceren, net als bij beleggen
Een tactiek die vaak bij balanceren wordt gebruikt is "potjes aanvullen totdat ze weer gelijk zijn". Stel je hebt 10.000 afgelost en 10.000 in aandelen zitten. Na een tijdje zijn de aandelen gegezakt tot 9.500 en heb je 1000 te investeren. Het idee is dan dat je 250,- in je hypotheek stopt en 750,-, zodat ze beide weer op 10.250 komen. Op deze manier vang je het tijdelijke dipje in je aandelenportefeuille op en profiteer je op een objectieve manier van de tijdelijk lage koers.
Het probleem zit 'm in wat je moet nemen als uitgangspunt. Neem je de oorspronkelijke hypotheekwaarde als "0,-" afgelost? Of tel je alleen de waarde dat het huis boven water staat? In het tweede geval zou je eerst je huis moeten aflossen totdat het boven water staat. Pas daarna kan er gebalanceerd worden met beleggingen.


Begin risicovol, vervang langzaam met minder risico
Een variant van de bovenstaande strategie is je leeftijd als percentage beleggen in laag risico beleggingen en de rest in risicovolle beleggingen. Met laag risico beleggingen worden onder andere obligaties als voorbeeld gebruikt. Iemand van 40 jaar zou dan 40% van zijn vermogen in zijn huis stoppen en 60% in aandelen.

De visie hierachter is dat je op jonge leeftijd het geld nog niet nodig hebt en dat het risico over de lange looptijd wordt uitgesmeerd. Naarmate je ouder wordt stap je langzaam over op laag risico beleggingen.
Er is een dingetje waardoor de vergelijking niet helemaal opgaat: aflossen is minder risicovol, maar het geld zit wel in stenen. Wellicht is het niet verstandig om dicht tegen je pensioen al je geld in stenen te stoppen, omdat je het geld spoedig nodig zult hebben. Mijn ouders hebben hun huis bijna afgelost, maar ik raad ze niet aan om verder af te lossen.

Ik vind het interessant om te zien dat dit best contra-intuitief is en dat veel mensen het tegenovergestelde doen (inclusief ik). Het voelt prettiger om eerst af te gaan lossen, en zodra de schaapjes op het droge zijn mag er meer risico worden genomen. Maar volgens deze theorie moet het dus andersom.

Probeer de markt te timen.
Hoewel ik door veel mensen voor gek wordt verklaard, zit ik nog steeds in deze categorie. Ik weet dat markt timen geen goed idee is, omdat je vooral veel geld gaat verliezen door de tijd dat je geld niet in aandelen zit.
Bij mijn "balanceertaktiek" is dit probleem minder groot: als de beursen totaal overgewaardeerd zijn, zoals nu, dan los ik liever af. Mijn geld levert dan weliswaar minder op dan op de beurs, maar nog steeds 3%. Zodra de beurs in mekaar zakt en de beurs een meer realistische waarde heeft, dan stap ik over naar beleggen. Uitgaande van het vorige puntje zou het goed kunnen dat ik dan enkele jaren helemaal niets aflos en alleen maar geld naar de beurs breng.
De vraag is of ik een objectieve manier kan bedenken wanneer ik moet gaan overstappen op beleggen. Bij welke beursdip is het tijd om in te stappen?

Nog een keer rente afkopen?

Vorig jaar heb ik de rentevaste periode van mijn aflossingsvrije hypotheek (5.1%) afgekocht en de rente voor de komende 10 jaar vastgezet tegen 1.39%. Hierdoor kromp de rode "aflossingsvrijerentebalk" flink en zakte mijn totale lasten aanzienlijk:

Smaakt dit naar meer? Jazeker! Het ingelegde bedrag levert rond de 6-7% aan netto rente op. Als ik gewoon was gaan aflossen had het me een netto rente van 2.9% opgeleverd. Nu heb ik nog een annuitaire hypotheek over van 5.1%, voor 5 jaar vast, en 5.3% voor 10 jaar vast. De 5.3% rekening wil ik niet afkopen. Als ik binnen 10 jaar besluit om te verhuizen, dan is het afkopen van de rente niet gunstig. Ik vind het te riskant om 10 jaar vooruit te moeten kijken. De 5 jaar 5.1% is wel een serieuze kandidaat.

Maar dan komt er nog een ander "probleem" om de hoek kijken: op dit moment kan ik zowel de 5.1% als de 5.3% hypotheek aflossen, waarbij ik netto ongeveer 2.9% rendement heb. Ik mag 10% boetevrij aflossen, dus ik kan ongeveer 11000 per jaar aflossen. Als ik er eentje afkoop, dan halveert dit bedrag. Natuurlijk kan ik ook een hypotheek met een laag rentepercentage aflossen, maar dan was het afkopen van de rentevaste periode dus deels verspilde moeite. Met ander woorden: door de rente van nog een hypotheekdeel te verlagen, verlies ik "aflos-slagkracht".

En dit is wel iets om serieus rekening mee te houden. Mijn gescheiden ouders van 73 en 69 hebben allebei een koopwoning. Over 10 jaar zijn ze dus 83 en 79 en bestaat de kans dat ze niet meer allebei in leven zijn. Mocht zulke erfenis om de hoek komen, dan wil ik wel de mogelijkheid hebben om dit geld te kunnen gebruiken om af te lossen.




Ook weet ik niet wat de nabije toekomst gaat brengen op het gebied van relaties. Ik kan niet uitsluiten dat ik binnen 5 jaar opnieuw wil gaan samenwonen. Als we zouden besluiten om een ander huis te kopen, dan zouden we een nieuwe hypotheek kunnen afsluiten tegen een lager tarief, en dan zou de afkoopboete voor niets zijn geweest.

Ten slotte zag ik dat ik niet mag aflossen in hetzelfde jaar nadat ik een rente heb gewijzigd. Toen ik afgelopen december de rente had gewijzigd, stond bij elk hypotheek deel dat de boetevrije ruimte 0,- was geworden. Als ik de een stuk rente wil afkopen, dan wordt dat dus op het einde van het jaar. Ik kan me dus nog 10 maanden richten op aflossen of andere investeringen, daarna kan ik opnieuw heroverwegen om de rente af te kopen.

Heeft iemand ooit de boete betaald om lagere rente te krijgen?

zie ook:
rente afgekocht: flink lagere lasten